İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/772 E. 2023/957 K.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/772 Esas

KARAR NO : 2023/957

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 09/11/2022

KARAR TARİHİ : 27/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA VE TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 33. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından başlatılan mevcut takip talebi ve ödeme emrinden anlaşıldığı üzere taraflar arasında akdedilen nakliyecilik hizmetine binaen düzenlenen 12.07.2022 tarihli ... fatura Nolu Nakliye Aracılık Hizmet Bedeline ilişkin olduğunu, davacı tarafından başlatılan icra takip dosyasına borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi borca da haksızca itiraz edildiğini, davalının itiraz dilekçesinde 26.07.2022 tarihli ... nolu ve 15.340,00-TL bedelli iade fatura düzenlendiğini ve bu faturanın davacıya gönderildiği iddia edildiğini, ancak borçlu tarafından her ne kadar iade fatura düzenlenmiş olsa da iade fatura düzenlenmeden önce davacı nakliyecilik hizmetini yerine getirdiğini, davacının Nakliyecilik Hizmet Bedeline ilişkin düzenlediği faturadan 14 gün sonra iade faturanın düzenlendiğini, davalı tarafın TTK'nın 21/2 maddesinde belirtilen 8 günlük itiraz süresi içerisinde davacının düzenlediği faturanın içeriğine ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığından bu içeriği kabul ettiğini, ayrıca tamamlanmış bir hizmete ilişkin iade fatura kesilmesinin de mümkün olmadığını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2016/3888 Esas 2017/2954 Karar ve 12.09.2017 tarihli ilamında, süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen ve ticari defterlere de işlenen faturadaki alacak miktarı kadar iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir ifadesi yer aldığını ileri sürerek itirazın iptaline, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına, yargılama harç masraf ve giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında nakliyecilik hizmetine dayalı ticari ilişki olduğunu, verilen bir hizmet karşılığından davalı tarafa 12.07.2022 tarihli ... numaralı ve 15.340,00 TL bedelli fatura kesildiğini, fatura bedeli ödenmediği için ... 33. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının açıldığını, ancak davacı tarafın haksız alacak iddialarını kabul etmediğini ve hem icra takip dosyasının hem de işbu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafından davacıya ...'da teslim edilen ve ...'e götürülmesi gereken böğürtlen, ananas, yaban mersini, mango gibi yaş meyve ürünleri, davacı tarafından anlaşılan süre içerisinde taşınmadığını, ürünlerin herhangi bir sebep yahut mazeret bildirilmeksizin geç teslim edildiğini, bu yönüyle, kusurlu davranışı ile edimini gereği gibi yerine getirmeyen davacının, davalıdan hizmet bedelini talep etmesinin haksız kazanç elde etme çabasından ileri geldiğini, işbu durum sebebiyle müvekkilinin zararı söz konusu olduğunu, bu doğrultuda, edimini anlaşmaya uygun yerine getirmeyen davacı tarafın da bu durum hakkında bilgi sahibi olduğunu, davalı tarafından düzenlenen iade faturasına davacı tarafından itiraz edilmediğini, kusurlu hizmeti ve haksız olarak düzenlenen fatura karşılığında iade faturası düzenlenerek taraflar arasındaki alacak/borç ilişkisinin sona erdirilmesini kabul eden davacının, iade faturasına da itiraz etmeksizin kabul etmesinden sonra icra takibine girişmesi ise kötüniyetten ileri geldiğini, bu çerçevede, davalı firmanın alacak iddiasında bulunan davacıya hiçbir borcu bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, davacı tarafın % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

... 33. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası, vergi dairesi kayıtları, ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ile aldırılan mali müşavir bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:

Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, nakliye aracılık bedeline ilişkin olarak davacının davalıdan faturaya dayalı alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı var ise miktarı hususlarındadır.

İlgili ... 33. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine fatura alacağından kaynaklanan 15.340,00 TL asıl alacak, 284,63 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.624,63 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itiraz dilekçesinde özetle; Alacak iddia edenin, 12.07.2022 tarihli ... nolu ve 15.340,00-TL bedelli faturayı takibe dayanak yaparak borcun sebebi olarak gösterdiğini, oysa ki söz konusu faturanın alacak iddia eden tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde düzenlendiğini, bu nedenle taraflarınca 26.07.2022 tarihli ... nolu ve 15.340,00-TL bedelli iade faturası düzenlenerek alacak iddia edene gönderildiğini, faturanın alacak iddia eden tarafından itiraz edilmeksizin kabul edildiğini, bu sebeplerle alacak iddia edene herhangi bir borçlarının bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.

Davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarına göre davalıya ait hesap hareketleri incelendiğinde, davacının tanzim ettiği faturalarının davalı cari hesabına Borç işlenerek gelir kaydının yapıldığı, 31.12.2022 tarihinde “Hesap Virmanı” açıklaması ile “Muhasebeye geç intikal eden eski tarihli borç kapaması" olduğu beyan edilen 20.148,89 TL’lik ödemenin Alacak kaydı yapılarak işbu borçtan mahsup edildiği, davacının takibe konu ettiği faturaların yevmiye defterinde kaydının olduğu, bu durumda davacı ticari defterine göre davacının 24.08.2022 takip tarihi itibari ile 54.280,00 TL alacağının olduğu tespit edilmiştir. Davacının huzurdaki dava ile talebinin ... nolu 15.340,00 TL’lik fatura olduğu anlaşılmıştır.

Davalının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarına göre davacıya ait hesap hareketleri incelendiğinde, davacının tanzim ettiği tüm faturalarının davalı kayıtlarında yer aldığı davacı cari hesabına Alacak işlenerek gider kaydının yapıldığı, yapılan ödemelerin Borç kaydı yapılarak işbu davacı alacağından mahsup edildiği, davacının takibe konu ettiği 12.07.2022 tarihli 15.340,00 TL’lik faturanın yevmiye defterinde kaydının olduğu, ancak iş bu faturaya ilişkin davalının 26.07.2022 tarihinde iade faturası tanzim ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davalı ticari defterine göre davacının 24.08.2022 takip tarihi itibari ile borç alacağının olmadığı tespit edilmiştir.

Davaya konu edilen faturanın incelenmesinde, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 15.340,00 TL Nakliye Aracılık Hizmet Bedeli adı altında tanzim edilen faturanın ödenmemesi nedeniyle takip başlattığı anlaşılmıştır. İş bu faturalar davacı defterinde yer aldığı, faturanın e –arşiv faturası olduğu, GIB Portaldan gönderildiği anlaşılmıştır. İş bu faturanın davalı defterlerinde yer aldığı, ancak davalının 14 gün sonra aşağıda bilgileri verilen fatura ile takibe konu edilen faturanın iade faturası tanzim edilmek suretiyle iade edildiği, davalının iade faturasının davacı defterlerinde yer almadığı tespit edilmiştir.

Taraflara ait BA-BS Formları üzerinden yapılan incelemede gerek davacının mal ve hizmet satışlarına ilişkin BS Formunda, gerekse davalının mal ve hizmet alımına ilişkin BA Formunda 4 adet ve KDV hariç 46.000,00 TL’lik faturaların bildiriminin yapıldığı, aynı şekilde davaya konu edilen 1 adet ve KDV hariç 13.000,00 TL’lik faturanın da bildiriminin yapıldığı, tarafların bildirimlerin birebir eşleştiği anlaşılmıştır.

Faturaya dayalı alacak davalarında davalı akdi ilişkiyi açıkça kabul etmemiş ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu ispat külfeti faturayı düzenleyen alacaklı tarafa düşmektedir. Alacaklının düzenlediği faturadaki malların ya da hizmetin karşı tarafa teslim edildiğini HMK 200.maddesinde belirtilen deliller ile ispat etmesi gerekir. Fatura tek başına taraflar arasındaki akdi ilişkinin belgesi sayılamaz. Akdi ilişki, taraflar arasında düzenlenen imzası davalı tarafından kabul edilmiş bir sözleşme, faturaya konu malların borçluya teslim edildiğine dair bir irsaliye ve teslim fişi ile vb. somut yazılı belgelerle ispat edilebilir. Akdi ilişki ispat edilemediği sürece davacının davalı adına fatura düzenlemesi ve ticari defterlerine göre bu faturalar nedeniyle alacaklı gözükmesinin davalıyı bağlayıcı bir yanı yoktur. Satışın yapılıp malın/hizmetin teslim edildiğini ve satışın veresiye yapıldığını davacının ispatlaması gerekir. Malın/hizmetin teslim edildiği ispat edilememiş ise davalı borçlunun herhangi bir ispat külfeti altında olduğu söylenemez. Eğer alacaklı davacı malın/hizmetin teslimini sevk irsaliyesi ya da başkaca borçlunun imzasının içerir bir belge ile ispat ettiğinde bu kez teslim edilen malların bedelinin ödendiğini ispat külfeti davalı borçluya geçecektir.

Somut olayda, tacir olan tarafların defter ve dayanak belgeleri incelenmiş olup, davalı/borçlu ticari ilişkiyi inkâr etmemiş, zaten kendi defter kayıtlarında davacı alacaklının tüm faturalarını kaydetmiştir. Satışın veresiye yapıldığını, fatura konusu malı/hizmeti teslim ve ifa ettiğini davacının ispatlaması gerekirken davacı faturasını kendi defterlerine eksiksiz, itirazsız kaydeden davalı borçlunun da, yer değiştiren ispat külfeti ile bu defa fatura içeriği hizmeti almadığını somut delillerle ispat etmesi gerekecektir. Dava dosyasında belge ve bilgilerde, davalı defterlerine kaydedildiği, buna rağmen davacı faturalarına usulüne uygun 8 günlük yasal süresinde itirazın olmadığı, 14 gün sonra iade faturası düzenlediği, iade nedeninin gerekçesine yönelik dayanak belge ile ödeme belgesi de sunmadığı anlaşılmış, davacının ticari ilişkiyi, fatura içeriği hizmeti teslim ettiği, yapılmamış ödeme ile de alacağını ispat ettiği kabul edilmiştir.

Tarafların defter ve belgeleri karşılaştırıldığında, davalının tanzim ettiği 15.340,00 TL’lik iade faturasının davacı defterinde olmadığı, davalının yaptığı ödemelerin 18.791,11 TL’lik kısmın da davacı defterinde yer almadığı, davalı şirketin toplamada 38.940,00 TL ödeme yaptığı ancak davacı defterinde toplam tahsilat tutarının 20.148,89 TL olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki bakiye farkının 34.131,11 TL olduğu, davacının 15.340,00 TL alacağının olduğu belirlenmiş, davalı borçlunun 818 sayılı BK' nun 101.(TBK.117.md.) maddesinde belirtilen şekilde temerrüde düşürüldüğü yolunda herhangi bir delil sunulmamış olmakla takip tarihi öncesinde tebliğ şerhine havi bir ihtarname ile davacı temerrüde düşürülmediğinden davacının takip öncesinde işlemiş faiz talep edemeyeceği, takip sonrasında ise tacir olan tarafların sözleşme ile belirlenmeyen vadelerine paralel olarak takip sonrasında 3095 s.k m.2/2 kapsamındaki iskonto avans faiz talebinin yerinde olduğu değerlendirilerek davalı tarafından ... 33. İcra Müdürlüğünün... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 15.340,00 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;

Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 33. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 15.340,00 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.047,87 TL ilam harcından peşin yatırılan 188,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 859,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 188,72 TL peşin harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 130,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.399,42 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,

Dair kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır