İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/819 E. 2023/1137 K.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/819 Esas

KARAR NO : 2023/1137

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/12/2021

KARAR TARİHİ : 28/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 34. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takipte borçlu/ davalı tarafa gönderilen ödeme emrine davalı yanca itiraz edildiğini, itiraz üzerinde durdurulan takibin devamı amacı ile Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi gereğince arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkili ticari defterleri ile ilgili takip talebinde belirtilen tutarda davalı şirketin borcu olduğunu, izah olunan ve re’sen takdir edilecek sebeplerle davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun basiretli tacir olarak bilmesi ve ödemesi gereken miktarı ödemeyerek ilgili icra dosyasına yapmış olduğu itiraz başvurusu bakımından yasa gereği takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, vekâlet ücreti ve sâir yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının dayanaktan yoksun olduğunu, açılan davanın reddinin gerektiğini, davacı vekili tarafından ilk olarak ... 34. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, taraflarınca da ilamsız icra takibine haklı olarak itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, taraflar arasında yapılan protokole göre müvekkili ile davacı kurulan ticari ilişkinin son bulduğunu, davacı tarafa karşı bir borçlarının kalmadığını, açıklanan nedenlerle davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini, davanın tümden reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER:

Bilirkişi raporu, ticari defter ve kayıtlar, sunulan protokoller, çek teslim ve nakit ödemeye ilişkin belgedir başlıklı deliller, ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, taraflar arasında imzalanan Distribütörlük sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE:

Dava, cari hesap ilişkinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başaltılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 34. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında takip talebinde alacağın dayanağı cari hesaptan kaynaklanan 5.196.854,00 TL alacak olarak gösterilmiştir.

Davacı vekili, davacının davalıdan cari hesaptan kaynaklı alacağı bulunduğunu iddia etmiştir.

Davalı vekili, davacı ve davalı arasında yapılan protokol ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin son bulduğunu, davalının davacıya her hangi bir borcunun kalmadığını belirtmiştir.

Davalı vekili tarafından dosyaya biri iki paragraf, diğeri ise 4 paragraftan oluşan 2 adet tarihsiz protokol sunulmuştur.

İki paragraftan oluşan protokolün incelenmesinde; protokolün ... 34. İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı dosyası ve bu dosya nedeni ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan itirazın iptali davasına ilişkin olduğu, 400.000,00 TL ödeme yapılması halinde anılan takip ve dava dosyasından vazgeçileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Protokol içeriğinden bu protokolün iş bu davaya konu uyuşmazlık ile ilgilisi bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dört paragraftan oluşan protokolün içeriği;

"Taraflar ... Şti. ile ... Tic. A.Ş. aralarındaki işbu protokol hükümlerince aşağıda belirtildiği şekilde anlaşmaktadırlar. Bu protokol dışında taraflar birbirlerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadıklarını kabul ve taahhüt ederler.

...Tic. Ltd. Şti. 30.10.2019 ödeme tarihli 1.600.000,00 TL bedelli, 30.11.2019 ödeme tarihli 1.600.000,00 TL. bedelli ve 30.12.2019 ödeme tarihli 1.800.000,00 TL bedelli toplamda 5.000.000,00 TL tutarlı 3 adet çeki ...Tic. A.Ş ve verecektir.

... Şti. nin, ...A.Ş.' den aldığı halen kendi uhdesinde var olan malların kırılması durumunda 100.000 şişe malın %3' üne kadar tekabül eden sayıda, malları bozulması yahut içeriğinin uygun olmaması durumunda ise bire bir olacak şekilde ... Tic. A.Ş. hiçbir ihtara gerek kalmadan bozulan, kırılan ve içeriği uygun olmayan malların değişimini kabul ve taahhüt eder.

3. paragrafta Rags tarafından üstlenilen değişim taahhüdünün yerine getirilmemesii halinde, ... bu ürünlerin toplam bedeline tekabül edecek miktarı yukarıda belirtilen çeklerin bedelinden mahsup edecektir."

Şeklindedir.

Davacı vekiline protokol hakkında beyanları sunmak için verilen süre içerisinde, davacı vekili protokolde belirtilen davacı şirketçe davalı şirket emrine düzenlenmiş olan çek bedellerinin ödenmek sureti ile anılan çeklerin davalı huzurunda iptal edildiğini, bedelleri ödenmiş ve davalı uhdesinde bulunan malların karşılığının nakden ödenmesine rağmen malların davacıya gönderilmediğini, protokolün 3. Paragrafında da davacı şirketin aldığı ancak davalı uhdesinde bulunan mallardan söz edildiğini açıklamıştır.

Davalı vekili protokol ile ticari ilişkinin sona erdiğini, protokolden sonra ticari ilişkinin devam etmediğini, yemin de bahsi geçen 3 adet çekin müvekkili tarafından verilmediğini, çeklerin geri alındığına ilişkin ticari defter ve kayıtlarda her hangi bir kayıt bulunmadığını açıklamıştır.

Davacı şirket defterleri üzerinde istinabe yolu ile bilirkişi incelemesi yapılmıştır. 21.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacının davalıdan 16.048.949,47 TL alacağı bulunduğu, uzlaşma protokolü ile davalının 11.048.949,47 TL borcunun kaldırıldığı ve kalan alacak miktarının 5.000.000,00 TL olduğu, davacı Şirket temsilcisi ...' ın inceleme sürecinde yapılan ticari işlemlerde 2018 yılı sonunda görülen 16.048.949,97 TL alacak için ... 34. İcra Müdürlüğünde ... Esas dosyasında alacak takibi başlattıklarını, yapılan takip sonuncunda tespit edilen alacak tutarının 11.048.949.97 TL tutarın yapılan mutabakatla aldıklarını, geriye ( 16.048.949.,97 - 11.048.949,97 ) = 5.000,000,00 TL kaldığını, mutabakat ile alınan bu tutarın yasal defterlerine kayıt olmadığını ancak bu tutarın davalı şirketten elden alınması nedeniyle gerçek alacak tutarının 5.000.000,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Davalı şirket kayıtları ve dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 17.11.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davalı şirket kayıtlarıda davalının davacıya 11.000.946,56 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Aynı bilirkişi 12.06.2023 tarihli ek raporunda şirkete ait çeklerin davalı şirkete veriliş kaydının yasal defterlere işlendiği, ancak davalı şirketten geri alındığı ve iptal edildiğine ilişkin kaydın yasal defterlere işlenmediği, davalı kayıtlarında görülen 11.000.946,56 TL borcun ödenmesine ilişkin belge bulunmadığı, belgelerin mahkemeye sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan 3 adet belgedir başlıklı delilin incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı emrine düzenlenen ... numaralı 1.800.000,00 TL bedelli çekin, ... numaralı 1.600.000,00 TL bedelli çekin, ... numaralı 1.600.000,00 TL bedelli çekin davacı şirket yetkilisi tarafından, davalı şirket yetkililerinden alındığı ve karşılığından çek bedelleri kadar nakit ödeme yapıldığı, bu çeklerin dört paragraftan oluşan protokole konu çekler olduğu anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar kapsamında;

Yukarıda içeriğine yer verilen protokolün birinci paragrafında "Bu protokol dışında taraflar birbirlerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadıklarını kabul ve taahhüt ederler" ifadesine yer verilmiştir. Protokoldeki bu ifade ile tarafların protokol kapsamı dışında dışında kalan hususlarda birbirlerini ibra ettikleri ancak protokol kapsamında kalan hak ve alacaklarda ise ibralaşmanın bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine protokolün üçüncü paragrafında davacı şirketin davalıdan aldığı ürünlerin halen davalı uhdesinde bulunduğu açıktır. Protokolün son paragrafında üçüncü paragrafta davalı tarafından üstlenilen değişim taahhüdün yerine getirilmemesi halinde davacının bu ürünlerin toplam bedeline tekabül eden miktarı çek bedellerinden mahsup edileceği kararlaştırılmıştır. Buna göre taraflar arasındaki ticari ilişkin anılan protokol ile sona ermediği, ticari ilişkinin devam ettiği, davacının davalıdan ürün aldığı ve bedelini öncelikle çeklerle ödediği, daha sonra çekleri teslim alarak nakit ödeme yaptığı, protokolden kaynaklı alacak nedeni ile ibralaşma olmadığı, anılan protokol ve yukarıda yer verilen çek teslim, nakit ödeme belgeleri ile sabittir. Diğer yandan davalı şirket kendi ticari defterlerine göre davacıya 11.000.946,56 TL borçludur.

Davalı taraf sevk irsaliyelerinin iptal edildiğini savunmuş ise de, ibraya ilişkin dayandığı protokolde irsaliye iptallerinden bahsedilmemesi ve protokol kapsamında hak ve alacakların devam ettiği, malların davalı uhdesinde bulunduğu açıkça yazıldığından bu yöndeki savunma kabul görmemiştir.

Davalı tarafından sunulan yemin metninin bir kısım maddelerinin HMK'nın 227. maddesinde düzenlenen yemine konu olmayan işlemlerden olduğu iddiasıyla davacı vekili tarafından yapılan itiraz kabul edilerek 24.11.2023 tarihli dilekçe ile itiraz edilen hususlarda yemin yaptırılmamıştır.

Davalıya yemin delili hatırlatılmış ve davacı şirket temsilcisi yukarıda yer verilen protokollerden sonra davalı ile ticaretinin devam ettiğini, davalıya para verdiğini ancak ürünlerin teslim edilmediğini, şirketin davalıdan alacaklı olduğuna dair yeminli beyanda bulunmuştur.

Davacı taraf protokol, davalı ticari defter ve kayıtları, çek iptal ve ödeme belgesi ve icra ettiği yemin ile davacıdan ... 34. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından alacaklı olduğunu ispatlamıştır. Davalı ticari ilişkiden dolayı ürünlerin davacıya teslim edildiğini, ibra edildiğini ve borcun ödendiğini davacıya borcu bulunmadığı ispatlar her hangi bir belge sunmadığından davanın kabulü ile ... 34. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptaline ve takibin takip talebinde yazılı şartlarla kaldığı yerden devamına, alacağın likit olması nedeniyle alacağın yüzde 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;

1. Davanın kabulü ile ... 34. İcra müdürlüğünün ...esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptaline ve taksini takip talebinde yazılı şartlarla kaldığı yerden devamına,

2. Alacağın yüzde 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihine göre alınması gereken 354.997,09 TL harçtan peşin alınan 62.697,21 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭292.299,88 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 349.937,08 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 62.697,21 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 207,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 66.972,51 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

7. Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/12/2023

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır