Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/566 Esas

KARAR NO : 2024/684

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 23/09/2024

KARAR TARİHİ : 01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP:

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "davalı/borçluların ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibine ilişkin haksız ve hukuka aykırı olarak itirazda bulunulduğunu, davalıların borca yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazların iptali ile takibin devamına, davalıların kötü niyetli olarak borca itirazı sebebiyle davalılar aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:

Davalılar vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin kazanın meydana geldiği yer olan İstanbul Mahkemeleri olduğundan yetkisizlik kararı verilmesini, müvekkili ... yönünden görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu bu sebeple dosyanın tefriki ile görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmesini, usule ilişkin ilk itirazları doğrultusunda davanın reddedilmemesi halinde ise davacının davasının kendi kusuru ile yaptığı ödemeye dayandırması ve müvekkillerine atfedilecek bir kusur da mevcut olmaması nedeni ile davanın esastan reddine, davacının takip tutarı üzerinden %20 oranında kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava, kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın, trafik kazasında hasara uğraması nedeniyle dava dışı sigortalısının zararını ödeyen sigorta şirketinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1472. maddesi uyarınca, ödediği tazminatın rücuen tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. Maddesinde; "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 16. Maddesinde; "(1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas-... Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere; TTK'nin 1472. maddesi hükmü gereğince kasko sigortacısı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve bu sebeple sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Bu halefiyet ilkesi gereğince, sigortalı zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise kasko sigortacısının da rücu davasını aynı yer mahkemesinde açması gerekir. Halefiyete dayalı rücu davası esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının onun halefi olarak sigortacı tarafından açılması olduğundan, sigortalı ile ona zarar veren arasındaki yasal hükümlere göre görülüp sonuçlandırılır. Yargıtay'ın 17/01/1972 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı İçtihadı Birleştirme kararına göre, halefiyet ilkesi gereği alacağa halef olan sigorta şirketinin sahip olduğu hak ve yetkiler sigortalısının sahip olduğu hak ve yetkiler ile sınırlı olup, bu kapsamda sigorta tazminatını ödeyen sigortacının zarara sebebiyet veren aleyhinde başlattığı takipte yetkili icra dairesi, sigorta ettirenin sorumlular aleyhine yapabileceği takipte yetkili olan icra dairesi olacaktır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun ... tarih ... Esas-... Karar sayılı ilamında da "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin ... Esas-...Karar sayılı ilamı) şeklinde belirleme yapılmıştır.

Genel haciz yolu ile ilamsız takiplerde yetkili icra dairesi, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 50/1. maddesinde "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir" şeklinde hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesine göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." HMK'nin 16. maddesinde ise "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir" hükmü, 7. maddesinde ise "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır" hükmü yer almaktadır. HMK'de kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp bir seçimlik yetkidir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin ... Esas-... Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin ...Esas-... Karar sayılı ilamları dikkate alınmak suretiyle yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; işbu davada kesin yetki halinin mevcut olmadığı, davacının seçimlik yetkili mahkemelerden birisinde davasını açmaması halinde seçim hakkının cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulması kaydıyla davalı tarafa geçebileceği, şayet davacı tarafından seçimlik yetkili mahkemelerden birinin doğru şekilde seçilmesi halinde, davalının yetki itirazının dinlenemeyeceği ve davaya bakma yetkisi davanın ilk açıldığı mahkemede olacağı, davalıların icra takibine yönelik itirazlarında kendi yerleşim yerlerinin ... ve ... Adliyesi yetki sınırları içerisinde kaldığını, kazanın meydana geldiği yer itibariyle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulundukları, işbu davaya ilişkin olarak sunulan cevap dilekçesinde ise yetkili mahkemenin kazanın meydana geldiği yer olan İstanbul Mahkemeleri olduğunun ileri sürüldüğü, TTK'nin 1472. maddesine göre sigortacının hasar bedelini ödedikten sonra sigorta ettirenin yerine geçerek sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olacağı, bu halefiyet ilkesi gereğince sigortalı zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise sigortacının da rücu davasını o yer mahkemesinde, icra takibini de aynı şekilde o yer icra müdürlüklerinde başlatması gerektiği, dava dışı sigortalı ... A.Ş.nin vergi kimlik numarası ile UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamasında yerleşim yerinin ve MERSİS adresinin "..." ilçesi ve adresi olduğu, dava dışı sigortalı şirketin Gelir İdaresi Başkanlığı'nda mevcut adresinin "..." adresi olduğu, Üsküdar ilçesinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı çevresi dahilinde bulunduğu, davacının da yerleşim yerinin "..." olduğu, HMK'de düzenlenen haksız fiile ilişkin yetki kuralları doğrultusunda, halefiyet ilkesi uyarınca mezkur zarar gören şirketin yerleşim yeri itibariyle İstanbul Anadolu Adliyesi'nde ve İcra Müdürlüğü'nde seçimlik olarak icra takibi başlatılmasının ve davanın açılmasının usulle yasaya uygun olduğu, davacının seçimlik yetkili mahkemelerden birisinde davasını açtığının sabit olduğu, davacının seçimlik yetkili mahkemelerden birisinde davasını açmaması halinde seçim hakkının cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulması kaydıyla davalı tarafa geçebileceği ve işbu dosya kapsamında belirtilen durumun mevcut olmadığı, davacı tarafından belirtilen açıklamalar ve gerekçeler doğrultusunda seçimlik hak doğrultusunda usul ve yasaya uygun olarak İstanbul Anadolu adliyesinde işbu davanın açıldığı ve belirtilen hususlar doğrultusunda Mahkememizin işbu davaya bakmakla yetkili olmadığı, uyuşmazlığın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğinde dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1. Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE,

2. HMK 20. Madde uyarınca Mahkemece verilen kararın kesinleşmesi ve kararın kesinleşmesini müteakip 2 haftalık kesin süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın İSTANBUL ANADOLU ADLİYESİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

*Süresi içerisinde talep edilmemesi hâlinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına(ihtarat yapıldı)

3. HMK 331/2 uyarınca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine, süresinde başvurusu yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında mahkememizce karar oluşturulmasına,

Dair; tarafların yokluğunda, dosya üzerinde verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/10/2024

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır