İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/850 E. 2024/66 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/850 Esas

KARAR NO : 2024/66

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2021

KARAR TARİHİ : 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA:

Dava dilekçesi özetle şöyledir :

"Müvekkil, kendisine ait ... plakalı ... iş makinası ile ... hızlı tren inşaatında ...şaft tünelinde 15.03.2021 tarihinde çalışmaya başlamıştır. Müvekkil kendisi gece vardiyasında, oğlu ... da gündüz vardiyasında çalışmaktadırlar. ... iş makinası kendisine aittir ve çalışma bitince inşaat alanında davalıların gözetiminde bırakılmaktadır. Davalılaın oluşturduğu adi ortaklığa ait olan ... inşaat alanına sadece davalıların vermiş olduğu iş kartları ile girilebilmektedir. 29 mart pazar gecesini 30 Mart pazartesine bağlayan gece 12:30'da inşaat alanında gündüz şefi olarak çalışan kişi, müvekkili arayıp iş makinasının sigortası olup olmadığını sormuş ve müvekkil sigortası olduğunu söylemiş ve bunun üzerine arayan gündüz şefi de "iş makinen tünelde yanıyor" diye cevap vermiştir. Müvekkil, saat 01:00 - 01:30 gibi yapımı devam eden tünele gelmiş ancak tünele inmesine izin verilmemiştir. Dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz sadece birkaç fotoğraf çekmesine izin verilmiştir. Yaklaşık bir hafta sonra müvekkil itfaiye raporunu almaya gitmiş ve gittiğinde de iş makinesinin tünelden vinç ile çıkartılıp şaftlarının, aksamının deforme edilip şaftın dışına atıldığını görmüştür. Daha sonra da çalışmaya engel olduğu gerekçesi ile ...'ne bırakılmıştır. Tüm bu süreç davalıların çalışanları tarafından yapılmıştır. Müvekkilin bir müdahalesi olamamıştır. Müvekkilin aracı dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz İş Makineleri Kontrol Formu'nda da görüleceği üzere 11.03.2021 tarihinde kontrolden geçmiş ve uygun raporu almıştır. Bu kontrolün üzerinden 20 gün geçmeden araç yanmıştır. Dolayısıyla bu kadar kısa bir süre içinde söz konusu iş makinesinin araçtan kaynaklı bir sebeple yanması söz konusu olamaz. Müvekkile ait yanan iş makinesi sürekli tünelin içinde durmaktadır. İş makinesinin anahtarları da aracın üstünde asla bırakılmamaktadır. Müvekkil, günlük çalışmasını bitirmiş ve şantiyeden ayrıldıktan sonra 20 - 21 saat sonra aracın yandığı haberi kendisine ulaşmıştır. Çalışmayan, yeni kontrolden çıkan bir aracın durup dururken yanması mümkün değildir. Ancak, aracın ne sebeple yandığı tespit edilememiştir. Daha öncede belirtmiş olduğumuz üzere söz konusu araç, 11.03.2021 tarihinde kontrolden geçmiş ve herhangi bir araçtan kaynaklı herhangi olumsuz bir durum belirlenmemiştir. Araç, uygunluk raporu almıştır. Dolayısıyla uyguluk raporu alınan ve herhangi bir olumsuz tespit yapılamayan müvekkile ait iş makinesinin bu raporun üzerinden 20 gün geçmeden tamamen yanmış olmasında iş makinesine atfedilebilecek herhangi bir kusur söz konusu olamayacaktır. Keza kullanmıdan kaynaklı bir husus da söz konusu değildir. Çünkü araç çalışmadığı esnada, gece yanmıştır. Ayrıca, dava dosyasına sunmuş olduğumuz itfaiye raporunda da görüleceği üzerine, olayın meydana geldiği saate kadar herhangi bir çalışmanın yapılmadığı” belirtilmiştir. Müvekkile ait iş makinesinin davalılara ait adi ortaklığın metro inşaatında çalışmadığı bir durumda davalıların gözetim ve denetiminde iken yanması, kendisinin büyük zarara girmesine sebep olmuştur. Müvekkilin aracı kullanılamaz hale gelmiştir. Müvekkilin aracının bedeli 300.000 TL’dir ve müvekkil aracını kaybettiği gibi işini de kaybetmiştir. Bu olayın stresi ile beyin kanaması geçirmiş ve hala sağlık problemleri yaşamaktadır.

Müvekkilin söz konusu zararının giderilmesi için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuştur. Ancak, son arabuluculuk tutanağında da görüleceği üzere taraflar anlaşamamıştır. Arabuluculuk tutanağı dilekçemiz ekinde sunulmaktadır. Dolayısıyla işbu davayı açmak zorunluluğu hasıl olmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 11.12.2019 tarihli ve 2019/ 48 E ve 2019/ 53 K. Sayılı ilamında, "arabuluculuk son tutanak tarihi tamerrüt tarihi kabul edilmelidir". Şeklindeki kararına dayanarak davalıların temerrüde düştükleri kabul edilerek faiz başlangıç tarihinin arabuluculuk son tutanağının imzalandığı tarih olan 02.11.2021 tarihi olarak kabul edilmesini arz ve talep ederiz... "

CEVAP:

14/02/2022 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:

"müvekkillerimin işbu yangının oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. ceza dosyasının sonucunun beklenmesi gerekmektedir. her durumda dava konusu malın gerçek değerinin belirlenmesi gerekmektedir.davacı makinenin yanması sonucu zararının 300.000,00 tl olduğunu belirterek işbu davayı ikame etmiştir. ancak herhangi bir kabul anlamına gelmemek üzere, işbu talep fahiştir.

her durumda dava konusu iş makinesinin hasar tarihindeki gerçek bedelinin belirlenmesi bakımından konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasını sayın mahkemeden arz ve talep ederiz...

"27/11/2023 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:

"müvekkil şirket nezdinde inşaat all risks/üçüncü şahıs sorumluluk sigorta poliçesi bulunmaktadır.sigortalı bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmemiştir.davacı talepleri üçüncü şahıs sorumluluk teminatı kapsamında değildir.inşaat ve montaj sigorta poliçelerinde iş makineleri ancak cpm (contractors plant and machinary) ile teminat altına alınmaktadır. poliçe özel şartı şartı uyarınca davacıya ait makine cpm ek teminatında yer almamakla poliçe teminatı kapsamı dışıdır.

ayrıca davacı ile davalılar arasında mevcut kira sözleşmesi kapsamında açıkça belirtildiği üzere sigorta yükümlülüğü kiralayandadır.

kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranının ve olayın gerçekleşme şeklinin tespit ettirilmesi gerekmektedir.

poliçede muafiyet bulunmakla her halükarda tenzili gerekmektedir.kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket ihbar tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olabilir.

"

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, ... inşaatında davacıya ait iş makinesinin yanması sonucu meydana gelen zararın tazmini isteminden ibarettir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 66. Maddesinde; "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.

Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.

Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir.

" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. Maddesinde; "İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.

İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

08/06/2022 tarihli bilirkişi kök raporu özetle şöyledir:

"28.03.2021 tarihinde saat 23.19 sularında ... İlçesi sınırları ilçesinde bulunan ... hattı inşaatının C-09 şaftından yaklaşık 45m dikey iniş yapılarak inilen tünelin, metro bakım istasyonu yönünde yaklaşık 20m içeride park halinde bulunan ... plaka sayılı ... marka iş makinasının alevli şekilde yanması İle alakalı olayı yaşanması olayına istinaden, dosya üzerinden de yapılmış, yukarıda belirtilen incelemeler neticesinde; 11.03.2021 ... İş Makinaları Kontrol Raporu Formu İş Makinesinin, ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarına uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde, kullanılmasının uygun olduğu, Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği, Heyetimizce yapılan, piyasa araştırmasında, emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin 550.000 TL. Olduğu, yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu, davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait olan ... hızlı tren metro şantiyesinde bulunan İş makinasının şantiyede bulunduğu sürece davalıların gözetim ve denetim yükümlülüğünde olduğu, kanaati oluşmuştur. Dosya ilgili görüş ve kanaatimizi bildiririz. Hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemenindir. Tarafımızca elektronik imza olarak düzenlenen bu raporu saygılarımızla arz ederiz.."

01/04/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:

"28.03.2021 tarihinde saat 23.19 sularında ... İlçesi sınırları ilçesinde bulunan ... metro hattı inşaatının C-09 şaftından yaklaşık 45m dikey iniş yapılarak inilen tünelin, metro bakım istasyonu yönünde yaklaşık 20m içeride park halinde bulunan ... plaka sayılı ... marka iş makinasının alevli şekilde yanması ile alakalı olayı yaşanması olayına istinaden, Dosya üzerinden de yapılmış, yukarıda belirtilen incelemeler neticesinde; 11.03.2021 ... Makinaları Kontrol Raporu Formu İş Makinesinin, ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarna uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde, kullanılmasının uygun olduğu, Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği, heyetimizce yapılan ,piyasa araştırmasında ,emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin 550.000 TL. olduğu , yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu, davalıların oluşturduğu adi ortaklığa ait olan ... hızlı tten metro şantiyesinde bulunan İş makinasının şantiyede bulunduğu sürece davalıların gözetim ve denetim yükümlülüğünde olduğu, kanaati oluşmuştur. Dosya ilgili görüş ve kanaatimizi bildiririz. Kök raporumuzda tespit edilen hususlar ile ilgili olarak hiçbir değişiklik olmayıp, aynen geçerli olduğu, heyetimizce görüş ve kanaatine varılmıştır..."

29/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporu özetle şöyledir:

"28.03.2021 tarihinde saat 23.19 sularında ... İlçesi sınırları ilçesinde bulunan ... hattı inşaatının C-09 şaftından yaklaşık 45m dikey iniş yapılarak inilen tünelin, metro bakım istasyonu yönünde yaklaşık 20m içeride park halinde bulunan... plaka sayılı ... marka iş makinasının alevli şekilde yanması ile alakalı olayı yaşanması olayına istinaden, dosya üzerinden de yapılmış, yukarıda belirtilen incelemeler neticesinde; 11.03.2021 ... Makinaları Kontrol Raporu Formu İş Makinesinin, ilgili Mevzuata, kurallara ve bilgi notlarına uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde, kullanılmasının uygun olduğu, Yangının nasıl, hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığından yangının çıkış sebebinin belirlenemediği, Heyetimizce yapılan ,piyasa araştırmasında ,emsal bir iş makinasının güncel rayiç bedelinin ÇALIŞMA SAATLERİNİN ORTALAMASI ALINARAK 550.000 TL olduğu , yukarıdaki gerekçelerle yangın tarihi itibariyle aracın rayiç değerinin davacının talebinin - 300.000 TL 'nin kabul edilebilir olduğu, taraflar arasında imzalanan “ iş makinesi kiralama sözleşmesi ile tarafların sorumluluklarının dava konusu açısından - değerlendirilmesi hususlarının Mahkemeye ait olduğu kanaati oluşmuştur. Dosya ilgili görüş ve kanaatimizi bildiririz. Kök raporumuzda tespit edilen hususlar ile ilgili olarak hiçbir değişiklik olmayıp, aynen geçerli olduğu, heyetimizce görüş ve kanaatine varılmıştır. Hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemenindir. Tarafımızca elektronik imza olarak düzenlenen bu raporu saygılarımızla arz ederiz..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

11/03/2021 tarihli İş Makineleri Kontrol Raporu Formu'nun incelenmesinde; iş makinesinin ilgili mevzuata, kurallara ve bilgi notlarına uygun kullanılması halinde, raporda belirtilen beyan kapasitesinde kullanılması uygundur şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından alınan raporda özetle; "araç üzerinde herhangi bir obje kalmadığından, aynı zamanda aracın yandığı noktada konunun uzmanları tarafından herhangi bir inceleme yapılmadan aracın şantiye yetkililerince olay yerinden uzaklaştırılarak farklı bir bölgeye nakli sağlandığından yangının nasıl hangi noktada ve ne sebeple başladığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.

Esasen aracın bu denli ağır hasar almasının nedeni iredelendiğinde, ısı kaynağı, oksijen ve yanıcı objenin bulunduğu her bölgede ve noktada yangının çıkması muhtemel olup olası yangın durumunda tünel içinde yangına müdahale edilebilecek yangın söndürme sistemleri ve bunun yanı sıra erken uyarı sistemleri bulunması durumunda bahse konu iş makinesinin bu denli ağır hasar almasının önlenebileceği değerlendirilmektedir.

Dosya kapsamına sunulu belgeler incelenip irdelendiğinde, yangına maruz kalan iş makinesinin şantiyede (tünel içinde) tamamen yanmasına kadar ... elemanlarınca iş makinesinin bulunduğu noktada tamamen yanarak enkaza dönüşmesine kadar bireysel müdahalede bulunulmadığı, şayet erken uyarı bulunması durumunda yangın başlangıcında müdahalede bulunulması durumunda iş makinasının bu denli ağır hasar almayacağı" şeklinde görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; 28/03/2021 tarihi akşam saatlerinde müteveffa ...'a ait iş makinesinin davalıların yapımını üstlendiği metro şantiyesindeyken yanmaya başladığı ve itfaiye ekiplerince olaya müdahale edilerek yangının söndürüldüğü, akabinde ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.iş sayılı dosyasından alınan rapora göre söz konusu iş makinesinin olay yerinden farklı bir bölgeye naklinin sağlandığı ve alınan raporlara göre söz konusu makinenin kullanılamaz hâle geldiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık söz konusu iş makinesinin yanması sebebiyle davalıların bir kusuru ve sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

İş makinesinde yangına sebebiyet veren kusur bulunup bulunmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede; 11/03/2021 tarihinde söz konusu iş makinesinin kontrolden geçtiği ve uygunluk raporu aldığı ve akabinde rapor tarihinin üzerinden yirmi gün dahi geçmeden tamamen yanmış olmasında iş makinesine atfedilebilecek herhangi bir kusurun söz konusu olmadığı bilirkişilerce tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere Türk Borçlar Kanunu'nda kusur sorumluluğu düzenlendiği gibi kusursuz sorumluluk halleri de düzenlenmiştir. Alınan raporlar kapsamında davalıların iş makinesinin bulunduğu noktada tamamen yanarak enkaza dönüşmesine kadar bireysel müdahalede bulunulmadığı, şayet erken uyarı sistemi bulunması durumunda yangın başlangıcında müdahalede bulunulması durumunda iş makinesinin bu denli ağır hasar almayacağı da bilirkişilerce tespit edilmiştir. Bu sebeple TBK 66 ve 417 uyarınca davalıların işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat edemedikleri anlaşılmış olup meydana gelen zarardan sorumlu olacakları kanaati mahkememizde hâsıl olmuş olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1. Davanın KABULÜNE, 300.000,00 TL araç bedelinin 02/11/2021 tarihinden itibaren başlayacak ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara miras payları oranında verilmesine,

2. Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.493,00TL karar harcından, 5.123,25TL peşin harcı toplamının mahsubu ile geriye kalan 15.370,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile maliyeye gelir kaydına,

3. 6325 Sayılı Yasa'nın 18/A. 14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 47.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 59,30TL başvuru harcı, 5.123,25TL peşin harcı, 8,50TL vekalet harcı, 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 432,00TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 8.623,00TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacılar vekili ve davalı ...İnsaat...inşaat ve ...inşaat vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda karar verildi. 06/02/2024

Katip

E-imzalıdır

Hakim

E-imzalıdır