İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/494 E. 2024/631 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/494 Esas

KARAR NO : 2024/631

DAVA : Hakem Tayini (HMK md. 416 vd.)

DAVA TARİHİ : 19/08/2024

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; taraflar arasında 27.05.2021 tarihli İş Ortaklığı Sözleşmesi akdedildiği, davalı şirketin sahip olduğu ... tarihli, ... numaralı Maden İşletme Ruhsatı ile ruhsatlandırılmış ... ili sınırları içerisinde toplam 594,9 hektar alana sahip demir cevheri maden sahasının ilk işletmeye alınması, işletme için gerekli makine ve ekipmanın temini, %60-62 tenörde demir cevherinin maden sahasından istihsali ve satışının 600.000 Metrik Ton miktarına ulaşılıncaya kadar işletilmesi işi için ... ve ... arasında her birinin %50 paya sahip olduğu bir adi ortaklık kurulduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiğini, davalının ise uygun şartlar gerçekleşmesine rağmen sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin çabalarına rağmen karşı tarafla anlaşma sağlanamadığından uyuşmazlığın çözümü için tahkim davası açıldığını, 30/07/2024 tarihli tahkim talebi doğrultusunda ...'ın hakem tayin edildiğini, bilahare davalı tarafça da 05/08/2024 tarihli tahkim talebine cevabı ile ...'ın hakem tayin edildiğini, hakemlerin 13/08/2024 tarihinde Tahkim Anlaşması uyarınca baş hakemi seçmek üzere bir araya geldiklerini ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek baş hakemin mahkememizce tayin edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; işbu davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkili şirketin maden sahasında oluşan hukuki engellerden öncesinde haberdar olmadığını, karşı tarafın iddiasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını, bahsedilen hukuki engeller ortaya çıktıktan sonra müvekkili şirket tarafından hukuki süreç başlatıldığını, 2023 yılının Nisan ayında gerekli izin belgesinin alınarak karşı tarafa bildirildiğini, karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek öncelikle yetkisizlik nedeni ile davanın usulden reddine, davanın esasına girilmesi halinde ise İstanbul Üniversitesi veya Marmara Üniversitesi'nde görevli, alanında en az 5 yıl deneyimi bulunan bir hukukçunun baş hakem olarak tayinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafça İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde itirazda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) "Tahkimde görevli ve yetkili mahkeme" başlıklı 410. maddesi şöyledir:

"Tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme, konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesidir. Tahkim yeri belirlenmemiş ise görevli mahkeme, konusuna göre asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesidir."

Her ne kadar davalı taraf yetki itirazında bulunmuş ise de taraflar arasındaki 27.05.2021 tarihli Sözleşme'nin 15. maddesinin birinci fıkrasında tahkim yerinin İstanbul olarak belirlendiği ve bu nedenle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Hakemlerin seçimi" başlıklı 416. maddesi şöyledir:

(1) Taraflar, hakem veya hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmakta serbesttir. Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa hakem seçiminde aşağıdaki usul uygulanır:

a) Ancak gerçek kişiler hakem seçilebilir.

b) Tek hakem seçilecek ise ve taraflar hakem seçiminde anlaşamazlarsa hakem, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından seçilir.

c) Üç hakem seçilecek ise taraflardan her biri bir hakem seçer; bu şekilde seçilen iki hakem üçüncü hakemi belirler. Taraflardan biri, diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde hakemini seçmezse veya tarafların seçtiği iki hakem seçilmelerinden sonraki bir ay içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılır. Üçüncü hakem, başkan olarak görev yapar.

ç) Üçten fazla hakem seçilecek ise son hakemi seçecek olan hakemler yukarıdaki bentte belirtilen usule göre taraflarca eşit sayıda belirlenir.

d) Hakemin birden fazla kişiden oluşması hâlinde en az birinin kendi alanında beş yıl ve daha fazla kıdeme sahip bir hukukçu olması şarttır.

(2) Hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmış olmalarına rağmen;

a) Taraflardan biri sözleşmeye uymazsa,

b) Kararlaştırılmış olan usule göre tarafların veya taraflarca seçilen hakemlerin hakem seçimi konusunda birlikte karar vermeleri gerektiği hâlde, taraflar ya da hakemler bu konuda anlaşamazlarsa,

c) Hakem seçimi ile yetkilendirilen üçüncü kişi, kurum veya kuruluş, hakemi ya da hakem kurulunu seçmezse,

hakem veya hakem kurulunun seçimi, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından yapılır. Mahkemenin, gerektiğinde tarafları dinledikten sonra bu fıkra hükümlerine göre verdiği kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. Mahkeme, hakem seçiminde tarafların sözleşmesini ve hakemlerin bağımsız ve tarafsız olması ilkelerini göz önünde bulundurur. Üçten fazla hakem seçilecek hâllerde de aynı usul uygulanır.

Somut olayda taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi olduğu, taraflarca seçilen hakemlerin başhakem seçimi konusunda anlaşamadığı ve sözleşmede mevcut tahkim şartına göre başhakemin mahkemece seçilmesinin kararlaştırıldığı görülmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin genel olarak borçlar, ticaret hukuku ile özel olarak maden hukuku alanına ilişkin olduğu anlaşıldığından, bu alanlarda eserleri olduğu ve yasal koşulları taşıdığı tespit edilen ticaret hukuku alanında uzman ...'nun HMK'nun 416. maddesi uyarınca başhakem olarak atanmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Talebin kabulü ile taraflar arasında görülecek tahkim yargılamasında ...'nun başhakem olarak atanmasına,

2. Kararın taraflara ve başhakeme tebliğine,

3. Harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4. Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi. 17/09/2024

Başkan

e-imza

Üye

e-imza

Üye

e-imza

Katip

e-imza