İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/449 E. 2024/594 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/467 Esas

KARAR NO : 2024/562

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/04/2023

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "15.03.2023 tarihinde saat 17:45’ te ... ilçesinde ... çıkışına yakın total petrol ofisinde müvekkile ait ... plakallı aracın sevk idaresinde bulunan ... kendi yolunda petrolden sağa çıkış yaptığı esnada soldan gelen ... Plakalı araç müvekklimizin aracının sağ orta kapısına vurması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.(15.03.2023 Tarihli kazanın oluşumundan tutulan kaza tespit tutanağına göre sigorta şirketleri yapılan mutabakatta göre her iki tarafı kusurlu çıkararak yüzde elişer kusur oranı pay etmiştir..Müvekkil şirkete ait aracın meydana gelen kazada somut olaya göre herhangi bir kusuru bulunmadığı halde sigorta şirketlerince kusur oranı % 50 gösterilmesine itiraz ettiğimizi bu hususta alanında uzman trafik bilirkişisine dosyanın tevdi edilmesi gerekir. Kaza nedeniyle müvekkil şirketin aracı bu hususta hem değer kaybı hem de kazanç kaybı meydana gelmiştir.

...Plaka aracın 15.03.2023 tarihinde karıştığı kaza neticesinde gördüğü hasar üzerine meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybı zararın tazmini istemi hakkında 6100 sayılı Yasa’nın107.maddesi uyarınca şimdilik toplam 2.000,00 TL belirsiz alacağın;

... Sigorta A.Ş, ... ve ...Şti,'den 6100 sayılı Yasa’nın107.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik değer kaybı için 1000,00 TL tazminat ile işbu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen davalılardan istenilmesine,

... ve ... Ltd.Şti 'den 6100 sayılı Yasa’nın107.maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik kazanç kaybı için 1000,00 TL tazminat ile işbu tazminat miktarına olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen davalılardan istenilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı taraflardan tahmiline müvekkil şirket adına.." talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; "Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 18.08.2022 - 18.08.2023 başlangıç ve bitiş tarihli ... no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalıdır.Kaza dolayısıyla Davacı tarafından müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine ...nolu hasar dosyası açılmış ve yapılan değerlendirmeler sırasında alınan Ekspertiz Raporu doğrultusunda ödeme yapılarak sorumluluk yerine getirilmiştir. Nitekim Ekspertiz Raporunda; araçta meydana gelen kaza ile ilgili değer kaybı tutarının 20.000,00-TL olduğu ve davacının meydana gelen trafik kazasında %50 kusurlu olduğu da dikkate alınarak hesaplanan tazminat miktarından %50 kusur tenzil edildiğinde, ödenebilir değer kaybı tutarını 10.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir. İş bu rapor doğrultusunda tespit edilen 10.000,00-TL değer kaybı tutarı, davacı vekiline, 05.04.2023 tarihinde ödenmiş ve müvekkil sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirmiştir.

Başvuru sahibinin talebi müvekkil şirketçe karşılanmış olduğundan haksız talebin reddi gerekir. Dolayısıyla, müvekkil şirket yönünden mükerrer talep içeren işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini gerekmektedir. Bu hususun Sayın Mahkemeniz nezdinde değerlendirilmesini ve bu kapsamda, müvekkil şirketin dava konusu hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep ederiz.Kaza tarihi itibariyle, yürürlükte bulunan Genel Şartlar uyarınca, yapılacak olan bilirkişi incelemesinde tazminat hesabında Genel Şartlarda yer alan unsurların dikkate alınması gerekir. Davacı taraf, Sayın Mahkemeniz nezdinde ikame ettiği işbu davada, araç mahrumiyet bedelinin tahsilini de talep etmektedir. Karayolları Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi, sigortalı aracın sürücüsünün 3. kişilere verdiği, “GERÇEK” zararların tazmini gayesi ile oluşturulmuş bir müessese olup, “DOLAYLI” zararları teminat altına almamıştır. Davacı yanın araç mahrumiyet bedeli tahsiline ilişkin talebi, bu dolaylı zararlardan olup teminat dışındaki zararlardandır.

Nitekim, ... sistemine ilişkin 15.03.2023 tarihli kaza tespit tutanağında,davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün, kaza anında %50 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Müvekkil şirketin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile DAVANIN MÜVEKKİL ŞİRKET YÖNÜNDEN REDDİNE, Herhalükarda davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." savunmuştur.

Davalı .. Şti.ile... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; "Kabul anlamına gelmemek kaydıyla huzurda görülen uyuşmazlık hem sigorta alacağı bulunması hem de ticari şirketler arasında ve ticari işletmeye ilişkin kazanç kaybı alacağı iddiasına ilişkin olduğundan zorunlu arabuluculuk kapsamındadır. Buna karşılık davacı tarafça arabuluculuk başvurusu yapılmamış olup öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini talep ederiz.

Huzurda görülen dava belirtildiği üzere hem Türk Ticaret Kanununda düzenlenen sigorta alacağına ilişkin olması hem de davanın taraflarının ticari şirket olması sebebiyle ticari dava olup Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ikame edilmesi gerekmektedir.

Ancak huzurda görülen dava Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olup görevsizlik nedeniyle de davanın reddi gerekmektedir.

Dava konusu olayda davacının iddiasının aksine müvekkilin aracı park halinde bulunmaktadır. Davacı şirkete ait araç dikkatsiz bir şekilde müvekkilin park halindeki aracına çarpmıştır.

Kaza tespit tutanağında da bu durum müvekkilin beyanı ile sabittir.

Davacı kazanç kaybına uğradığını iddia etmişse de söz konusu hasar yüzeysel bir hasar olup aracın çalışmasına engel oluşturmayacağı açıktır.

DAVANIN ARABULUCULUK ŞARTI YERİNE GETİRİLMEDİĞİNDEN REDDİNİ, Her halükarda davacının haksız ve dayanaktan yoksun taleplerinin reddini..." savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; haksız fiilden kaynaklı olarak kazanç kaybı ve değer kaybı tazminatı talebine ilişkindir.

Bilirkişi heyetinden alınan 04/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plakalı aracın sürücüsü ... Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve e) fıkraları, 47. maddesinin d) fıkrası ile 84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, şerit değiştirmek zorunda kalındığında da, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek ve dolayısıyla diğer şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, dosya kapsamı, sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı trafik kazası, ve en önemli veri olarak, dosyaya sunulan güvenlik kamerası görüntülerine göre, 15.03.2023 günü saat: 17.15 sıralarında ... İli, ... İlçesinde,... çıkışında ... istikametinde bulunan ... İstasyon içinde, önünde duraklamakta olan...plakalı ticari taksi aracın arkasından sol tarafa geçebilmek için, önce geriye doğru bir müddet hareket ettiği, sonra öne doğru gelerek sola doğru direksiyonu çevirdiği, ancak sol önünde gri renkli başka bir araç duraklamakta olduğundan, ken de direksiyonu sola çevrilmiş durumda beklediği ve bu sırada sol tarafında geriden, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kamera açısına girdiği, bu şekilde 3 araçta beklemekte iken, önde bulunan plakası belli olmayan aracın hareket etmesiyle, bu sırada direksiyonu sola kırık olarak bekleyen ... plakalı aracın sola doğru, ... plakalı aracında öne doğru devam ettiği ve ... plakalı aracın sol ön köşe kısımlarıyla, ... plakalı aracın sağ arka yan kısımlarının çarpışmasıyla dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, ayrıca dava konusu trafik kazasında, güvenlik kamerası görüntüleri bulunan CD'nin Çözümüne bakıldığında: ... plakalı aracın sürücüsü ...'in, önünde duraklamakta olan ...plakalı ticari taksi aracın arkasından sol tarafa geçebilmek için, önce geriye doğru bir müddet hareket ettiği, sonrasında ... plakalı aracın sürücüsü ...'in, sola doğru direksiyonu kırarak, sol öndeki gri renkli aracın hareket etmesini beklediği, bu sırada sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç kamera açısına girdiği, plakası belli olmayan öndeki araç hareket ettiğinde, 2 araçta aynı anda hareket ederek, ... plakalı düz devam ederken, ... plakalı aracın sürücüsü ...'in solundaki şeride geçmeye çalıştığı, sola dönüşünün yerdeki tahliye suyu ızgarasından belli olduğu, bu sırada ... plakalı düz devam ederken, bu sırada ... plakalı n sürücüsü son anda duraklasa da, çarpışma gerçekleştiği bu şekilde sola doğru doğru doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaptığı, solundan düz devam eden araç olduğu sola doğru çıkış yaptığı ve asli kusur ihlali yaparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında 475 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, araç ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın; Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinin d) fıkrası ile 52.maddesinin b) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğu halde; Dosya kapsamı, sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı trafik kazası, ve en önemli veri olarak, dosyaya sunulan güvenlik kamerası görüntülerine göre, 15.03.2023 günü saat:17.15 sıralarında ... İli, ... İlçesinde,... çıkışında .... merkez istikametinde bulunan ... İstasyon içinde, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla seyir halindeyken, önde bulunan plakası belli olmayan aracın beklediği sırada kendisinin de durduğu ve öndeki aracın hareket etmesiyle, anda aracın sağ arka yan kısımlarıyla bu sırada sağ tarafında, direksiyonu sola kırık olarak bekleyen ... plakalı aracın ...'in, önünde duraklamakta olan ... plakalı ticari taksi aracın arkasından sol tarafa geçebilmek için, önce geriye doğru bir müddet hareket ettiği, sonra öne doğru gelerek sola doğru direksiyonu , gelen araçların şeridine girdiği anda beklemeye geçse de, sol ön köşe kısımlarıyla, çarpışması şeklinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı seyri esnasında çevre kontrolü yapmadığı ve sağ aynalardan aracın sağ tarafını kontrol etmediği ve sağ tarafında bulunan ... plakalı araca dikkat etmediği ve kazaya karıştığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında 025 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, bu durum sbm-tramer kayıtlarında, aşağıda görüldi üzere, ... plakalı aracın sürücüsü ...”in; 9650 kusurlu, ... plakalı aracın sürücüsü ...”ın 9650 kusurlu olduğu belirtilmiş olup, belirtilen oranlara uyulmamıştır. Değer kaybı ve hak mahrumiyeti yönünden; Dava konusu yukarıda bilgileri verilen ... plakalı, ..., 2018 model, siyah renkli, dizel, 2143 cc, 100 kw, 146.281 km de, 1.800,00 TL mevcut hasarlı ve değer kaybını etkilemeyen 2 adet geçmiş hasarlı minibüsün 15.03.2023 de ki değer kaybı ve hak mahrumiyeti ile ilgili olarak; 15.03.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, dava konusu ... plakalı araçta kaza tarihi itibari ile 19.964.55 TL değer kaybı olacağı, kusur oranları göz önüne alındığında davalıların davacıya 19.964.55x0,75-14.973,41 TL ödemesi gerektiği, araçla ilgili onarım süresinin 10 gün olduğu, kaza tarihi baz alınarak, davacıya ödenecek hak mahrumiyeti bedelinin 12.379,87 * 2.228,38 TL KDV -14.608,25 TL olabileceği, kusur oranları göz önüne alındığında davacıya ödenecek hak mahrumiyeti bedelinin 12.379,87 TLx0,75-9.284,90 TL4 kdv olacağı, dosyada fatura bulunmaması nedeniyle davacıya kdv ödenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Şeklinde, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 3.maddesinin 2.fıkrası doğrultusunda, hukuki gerekçeli ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak, hazırlanan iş bu Bilirkişi Heyet Raporu,6100 sayılı HMK'nın 282. maddesinin hükmü uyarınca, tarafların kusur oranı ve diğer irdeleme hususları..." rapor edilmiştir. Mevcut raporun denetlenebilir, ayrıntılı ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve itibar edilmiştir.

Davalı vekilinin 16/05/2024 tarihli sunduğu dava değeri artırım dilekçesinden özetle; 1)Değer kaybı için; 4.973,41 TL Değer Kaybı tazminatı ile birlikte olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen ... Sigorta A.Ş,... ve ...ŞTİ,'den istenilmesine, 2) Kazanç kaybı için; 9.284,90 TL Kazanç kaybı (Hak mahrumiyeti) tazminatı ile birlikte olay tarihinden itibaren merkez bankasında uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilerek müştereken ve müteselsilen davalı ... ve ...ŞTİ 'den istenilmesine, şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı ...Şti adına kayıtlı davalı ...'in sevk ve idaresinde olan, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ...plakalı aracın karıştığı 15.03.2023 tarihli trafik kazasında davacı adına kayıtlı aracın hasar gördüğü, davacının, davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı ve 05.04.2023 tarihinde 10.000 TL değer kaybı 15.ödemesi yapıldığı uyuşmazlık konusu değildir.

Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli 2019/40 E-2020/40 K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.

Aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- 2022/5913 K sayılı ilam).

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 15.03.2023 tarihinde, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı ... Ltd Şti adına kayıtlı davalı ...'in sevk ve idaresinde olan, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücün %75 oranında kusurlu olduğu, yine bilirkişi heyeti raporuna göre kaza nedeniyle davacının aracında 19.964,55 TL değer kaybı oluştuğu ve davacının kaza nedeniyle 14.608,25 TL kazanç kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin değer kaybına ilişkin yaptığı ödeme ve kusur durumlarındaki sorumluluk oranı düşüldükten sonra davacının 4.973,41 TL bakiye değer kaybı alacağı ile 9.284,90 TL kazanç kaybı talep edebileceği , değer kaybından davalıların tamamının , kazanç kaybından araç maliki ve sürücünün sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Aracın ticari olması nedeniyle kabul edilen tazminat miktarlarına avans faizi işletilmesine , davalılar ...ve ...'in eylemlerine haksız fiil hükümleri uygulanacağından faize kaza tarihinden itibaren davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve temerrüte düşürüldüğü tarih itibariyle faize hükmedilmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının değer kaybı tazminatının kabulü ile 4.973,41. TL tazminatın davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 15/03/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den ise 05/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,

2. Davacının kazanç kaybı tazminat talebinin kabulü ile 9.284,90. TL tazminatın davalılar ... ve ...Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 15/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 973,99. TL harçtan peşin. ıslah alınan 389,90. TL'nin mahsup edilerek bakiye 584,09TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 389,90. TL peşin. ıslah harç, 179,90TL başvuru harcı gideri toplamı olan 569,80TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Değer kaybı tazminatı yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 4.973,41. TL üzerinden hesaplanan 4.973,41. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Kazanç kaybı tazminatı yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 9.284,90. TL üzerinden hesaplanan 9.284,90TL'nin davalılar ... ve ...Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan 25,60TL vekalet harcı gideri, 515,75TL tebligat, posta gideri ile 7.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.541,35TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair davacının yüzüne davalıların yokluğunda karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi.09/07/2024

Katip

¸e-imza

Hakim

¸e-imza