İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/703 E. 2024/306 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/703 Esas

KARAR NO : 2024/306

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ : 10/08/2017

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA:Davacı vekili 10/08/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle :"...Rekabet Kurulu, Türkiye'de faaliyet gösteren On iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve/veya Uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un (RKHK) 4'üncü maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma sonucunda, vermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı nihai karar ile aralarında davalı ...'nın da aralarında olduğu or iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanırda RKHK'un 4'üncü maddesini ihlal ettiklerine karar vermiştir. Anılan ihlal nedeniyle İlgili bankalara RKHK m. l6/il1 ve“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar itle Hakim Durumurı Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” m.5/1, bent 1 ve m.5/ll ve m.7/| uyarınca 2011 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayrisafi gelirlerini oranla para cezası uygulanmasına karar verilmiş olup, davalı ...'nın da 2011 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayrisafi gelirinin 061") olmak üzere takdiren 213.384.545,76 TL para cezası verilmesine karar verilmiştir. Müvekkil tarafırıdan da, ihlal tespit edilen dönemde, davalı Bankadan hem 3 aylık dönemlerde rotatif olarak yenilenen hem de taksitli kredi kullanılmış ve söz konusu ihlal nedeniyle serbest rekabet ortamında ödeyeceğinden daha yüksek faiz ödemek zorunda kalarak zarara uğramıştır. Davalı ...'nın ihlali gerçekleştirdiği Rekabet Kurulu kararı İle sabit olduğundan, müvekkilin uğramış olduğu zararın tespiti ile, uğranıları zarar İle zararın üç katındaki tutarı, zarar başlangıcından itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Davalı ...'ndan tazminine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur. Davalının eyleminin Rekabet hukukuna aykırılık teşkil ettiği Rekabet Kurulu kararı ile sabittir. Müvekkil de İhlalin gerçekleştiği 21.08.2007 ve 24.10.2011 tarihleri arasına denk gelen başlangıcı 31.03.2008 tarihli ve 1.311.000,00 TL bedelli; başlarıgıcı 20.06.2008, tarihli ve 1.311.000,00 TL bedelli; başlangıcı 30.06.2008tarihli ve 1-350.000,00 TL bedelli; başlangıcı 30.09.2008 tarihli ve 1.598.000,00 TL bedelli; başlangıcı 31.12.2008 tarihli ve 2.311.000,00 TL bedelli; başlangıcı 31.03.2009 tarihli ve 2.311,000,00 TL bedelli; başlangıcı 30.06.2009 tarihi ve 2.196.000,00 TL bedelli, başlangıcı 30.09.2009 tarihli ve 2.081.000,00 TL bedelli, başlarığıcı 31.12.2009 tarihli ve 1.891.000,00 TL bedelli, başlangıcı 31.03.2010 tarihli ve 1.638.000,00 TL bedelli, başlangıcı 30.06.2010 tarihli ve 1.523.000,00 TL bedelli, başlangıcı 30.09.2010 tarihli ve 1.408.000,00 TL bedelli, başlangıcı 31.12.2010 tarihli ve 1.283.000,00 TL bedelli, başlangıcı 31.03.2011 tarihli ve 1.376.000,00 TL bedelli, başlangıcı 31.05.2011 tarihli ve 1.031.000,00 TL bedelli ve yine başlangıcı 28.07.2011 tarihli kapanışı 28.05.2012 tarihli 564.000,00 TL bedelli krediler kullanmıştır. Davalı ...'nın ve diğer 11 bankanın RKHK'nın 4, maddesine aykırı anlaşmaları İle rekabeti ortadan kaldırmamış olsalar idi, piyasada fiyatların arz-talep dengesine göre belirleneceği ve bankalar arasındaki rekabet nedeniyle de faizlerin tüketici/müşteri lehine olarak daha düşük olacağı açıktır. Dava konusu olayda, Rekabet Kurulu'nun, ...tarihli ve...sayılı kararı ile aralarında Davalı ...'nın da yer aldığı 12 banka hakkında rekabeti bozucu anlaşmalar yaparak kanunu inlal etmeleri gerekçesiyle ile İdari para cezasına hükmetmiş olmasıyla, bir diğer ifade ile RKHK'ya aykırılığın tespitiyle, kusur şartı da gerçekleşmiş olmaktadır. Açıklanan nedenlerle; Davamızın kabulüne; Rekabet Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı nihai kararı ile idari para cezasına konu olan ihlal nedeniyle müvekkilin uğradığı zararın tespitine; Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız ile bilirkişi incelemesi ve tahkikat sonucu alacağımızın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak bellrlenebilmesinin. mümkün olduğu anda iddialarının genişletilmesi yasağına tabi olmadan dava başında belirtmiş olduğumuz talebimizi artırma hakkımız saklı kalmak kaydı İle tespit edilen zararın ve üç katı tazminat miktarı olarak şimdilik 3500 TL'nin (3 Kat tazminat talebini de içerir şekilde), haksız filin gerçekleştiği andan itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine Bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili 12/10/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "....Davacının dava dilekçesinde belirttiği miktarlarda ve belirtilen tarihlerde kullanılan kredisi bulunmamaktadır. Haksız ve hukuka aykırı davanın reddi gerekmektedir. Dava somutlaştırma ilkesine aykırı şekilde açılmıştır. Davacının müvekkil banka nezdinde çok sayıda kredisi ve ürünü bulunmaktadır. Ancak davacı taraf iddiasını soyut ve afaki açıklamalara dayandırmakta olup bu iddialarını ispata ve incelemeye elverişli deliller ile ortaya koyamamıştır. Davaya dayanak yapılan rekabet kurulu kararı da 15.07.2013 tarihinde “...” adresli resmi internet sitesinde ilan edilmiştir. Bu ilan tüm kamuoyuna yapılan bir bilgilendirme niteliğinde olup işbu karar aynı zamanda tüm yazılı ve görsel basında, sosyal medyada geniş yer bulmuştur. Davacının da huzurdaki davanın açılmasını sağlayacak derecede tüm bilgiler (zarara ve faile) 15.07.2013 tarihinde vakıf olduğu aşikardır. Bu nedenlerle davanın bu yönüyle de reddi gerekmektedir. Tazminatın koşulları oluşmamıştır. Hukuka Aykırı Fiille Zarar Arasındaki İlliyet Bağı Gerçekleşen zararla sorumluluğun bağlandığı davranış arasındaki sebep - sonuç ilişkisi olarak nitelenen illiyet bağı, sorumluluğun temel şartını oluşturmaktadır. Bu bağın bulunmadığı durumda kimse zarardan sorumlu tutulamaz. Ticari krediler davaya konu Rekabet Kurulu soruşturma kapsamı dışında kaldığından davacının işbu karara dayanarak zararını talep edebilmesi mümkün değildir. Arz ve izah edilen nedenlerle; zamanaşımı ve esasa ilişkin savunmalarımız doğrultusunda davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini..." talep etmiştir.

DELİLLER:

Davacıya ait hesap hareketleri ekran görüntüleri, Garanti Bankası'nın cevabi yazısı, Türkiye Bankalar Birliği'nin cevabi yazısı, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin cevabi yazısı, ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunun amacı 1. maddede, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme yaparak rekabetin korunmasını sağlamak olarak tanımlanmıştır. Yasanın ikinci kısım, birinci bölümünde "Yasaklanan Faaliyetler" üst başlığı ile dava konusu ve Rekabet Kurulunun kararına esas olan 4.maddede yer alan "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar" düzenlenmiştir. İlk fıkrada, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerin hukuka aykırı ve yasak olduğuna yer verilmiştir. Beşinci kısımda "Rekabetin Sınırlanmasının Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları" üst başlığı altında ve 56.maddede bu kanuna aykırı anlaşma ve kararların hukuki niteliği, 57.maddede tazminat hakkı, 58.maddede zararın tazmini, 59. maddede ispat yükü düzenlenmiştir.

4054 sayılı Kanunun 57. maddesinde "Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Zararın oluşması birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmış ise bunlar zarardan müteselsilen sorumludur." aynı Kanunun 58. maddesinde ise "Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir. Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır. Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir." şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir. Kanunun 57.maddesinde tazminat hakkını doğuran eylem haksız fiildir.

Genel olarak haksız fiilin unsurları hukuka aykırı eylem, zarar, nedensellik bağı ve kusurdur. Hukuka aykırı eylem yani ihlalin varlığının öncelikle Rekabet Kurulu Kararı ile tespit edilmesi gerekmektedir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/400 E. 2010/1105 K. sayılı ilamı "...Tazminata hükmedilebilmesi için, mahkemenin de doğru olarak belirlediği gibi uyuşmazlığa konu uygulamanın veya anlaşmanın 4054 sayılı Yasa’ya aykırılığının tespit edilmesi zorunludur. Bu durumun da Rekabet Kurulu kararı ile tespit edilmesi gereklidir...", Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 1999/3350 E. 1999/6364 K. sayılı ilamı, "…davada yer alan talebin açıklanan niteliği gözetildiğinde, tazminata karar verilebilmesi için öncelikle 4054 sayılı Yasanın yetkili kıldığı “Rekabet Kurulu” tarafından hâkim durumun kötüye kullanılmış olduğunun saptanması gerekir. Mahkemece bu yön gözetilerek, davacı tarafın anılan yasa kapsamında Rekabet Kurumuna başvuruda bulunup bulunmadığının araştırılması, böyle bir müracaat yoksa yapılacak başvurunun ön mesele olarak sonucunun beklenmesi gerekirken bu husus düşünülmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir…", Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/9088 E. 2015/5989 K. sayılı ilamı "Mahkemece...eldeki dava açısından davacının iddialarını 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine dayandırması gerektiği, özel hüküm mevcut bulunmakla TTK’nın 56 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine, BK’nun haksız fiil hükümlerine dayanılamayacağı, Yargıtay uygulamasına göre de Rekabet Hukuku anlamında rekabetin kısıtlanmasından kaynaklanan zararların tazminine karar verilebilmesi için öncelikle Rekabet Kurulu tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerinin ihlal edildiğinin saptanmış bulunması gerektiği..." şeklinde olup emsal kararlarda da işaret edildiği üzere 4054 sayılı yasaya aykırılık nedeniyle açılacak tazminat davalarında 4054 sayılı yasaya aykırılığın Rekabet Kurulu'nun kararı ile tespit edilmesi ön koşuldur. Teşebbüsler arası ilişkinin rekabete aykırı olup olmadığı ve kanuna aykırılık hali, bu konuda uzman kuruluş olan Rekabet Kurulu'nun rekabetin ihlali kararı ile ispatlanmış olacaktır.

Mahkememizce davalı bankaya ilişkin olarak Rekabet Kurulu Kararına ilişkin olarak ... 2. İdare Mahkemesi'nde açılmış olan dava bekletici mesele yapılmış, bekletici mesele yapılan ... 2. İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında Rekabet Kurulunun ilgili kararının iptaline karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde; davacı tarafça Rekabet Kurulu'nun Türkiye'de faaliyet gösteren ve davalı Bankanın da aralarında bulunduğu on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma sonunda verdiği ... tarih ve... sayılı nihai karar ile aralarında davalı bankanın da olduğu on iki bankanın mevduat ve kredi kartı hizmetleri alanında RKHK'un 4'üncü maddesini ihlal ettiklerine karar verildiği, ilgili bankalara "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik" uyarınca yüklü miktarlarda idari para cezası verilmesine karar verildiği, 2007-2011 yılları arası ihlal döneminde davacının davalı bankadan kredi ve söz konusu ihlal nedeniyle serbest rekabet ortamında ödenmesi gerekenden daha yüksek faizler ödemesi nedeniyle zarara uğradığını iddia etmişse de, iş bu davaya konu Rekabet Kurulu Karanının mahkememizin benzer mahiyetteki dosyasında bekletici mesele olarak yapılan ... 2. İdare Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında verilen karar ile iptal edildiği ve ilgili mahkemece verilen kararın 17/11/2023 tarihinde kesinleştiği, mahkememizin iş bu dosyasında bekletici mesele olarak yapılan ... 2. İdare Mahkemesinin...esas sayılı dosyasında da Rekabet Kurulu Kararının iptaline karar verildiği, 4054 sayılı yasaya aykırılığa ilişkin olarak ön koşul olan Rekabet Kurulu'nun kararı iptal edilmiş olması nedeniyle davacı lehine tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1. Davanın REDDİNE

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 427,60 TL harcın başlangıçta alınan 59,78. TL harçtan mahsubu ile bakiye 367,82 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 3.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına

5. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin yokluğunda ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 24/04/2024

Katip ...

E-imza

Hakim ...

E-imza