İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/646 E. 2024/214 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/646 Esas

KARAR NO : 2024/214

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/02/2017

KARAR TARİHİ : 21/03/2024

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; sigortalı ...'ne ait ... müvekkil şirket nezdinde 01.05.2014-01.05.2015 tarihleri arasında ... numaralı ... Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalıya ait ... isimli römorkun sefer esnasında iskele ana makine karter havalandırma borusundan aşırı buhar gelmesi üzerine, sigortalı ... tarafından, ana makine üreticisi ... firması Türkiye distribütörü davalı ... Tic. A.Ş. ile servis, onarım ve bakım hizmetleri alındığını, davalı tarafından 12.02.2015 tarihinde ...'ndaki servis, tamir ve bakım işlemlerinin tamamlandığı belirtilerek; Davalı şirket teknisyenleri ve yetkili servis elemanları eşlik, kontrol ve sorumluluğunda, 13.02.2015 tarihinde 14.10 LMT'de deneme seyrine çıkılmış ve deneme seyri esnasında ...'den kademeli olarak 850 RPM'ye çıkılmış, yağ basıncının... (devir)den sonra düşerek, makine düşük yağ basıncı alarmı vererek kendini stop etmesi sonucu ana makinede zarar ve hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasar miktarı kadar sigortalı şirket zarara uğradığını, ... sayılı Hasar Dosyası ile ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, ekspertiz raporu ile dava konusu hasarın, "makinede orijinal yağ filtresi kullanılmamasından kaynaklı yağ filtrelerinin patlaması sonucu filtreye ait parçaların makinenin ana yağ galerisine girdiği ve ana/kol yataklarının sarması" nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiğini, zarar tazminatı 190.000,00 EURO 06.12.2016 tarihinde, 26.769,65 EURO 06.01.2017 tarihinde ve 116.344,34-TL 06.01.2017 tarihinde müvekkil şirket tarafından sigortalı hesabına ödendiğini ve sigortalının haklarına halef olduğunu beyanla sigortalıya ödenen toplam 216.769,65 Euro tazminat bedeli ve 116.344,34-TL tazminat bedellerinin davalıdan tahsiline, dava konusu Euro para cinsinden ödenen toplam 216.769,65 Euro alacağın 190.000,00 Euro alacağa 06.12.2016 ödeme tarihinden, 26.769,65 EURO alacağa 06.01.2017 ödeme tarihinden itibaren; 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek EUR para birimi cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faiz yürütülmesine, dava konusu Türk Lirası cinsinden ödenen 116.344,34-TL tazminat alacağının 06.01.2017 ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; dava konusu ... ait makina arızasına ilişkin hasarın 13.02.2015 tarihinde meydana geldiğini, iki yıllık süre 13.02.2017 tarihinde dolmuş olduğunan davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, her ne kadar işbu davanın konusu römorkün ana makina arızasına ilişkin olarak görülmüş olsa da davanın ana konusu sigorta hukukundan kaynaklanan sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsiline ilişkin olduğunu, bu nedenle söz konusu davanın Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi yerinde olmayıp davanın sigorta hukuku hükümleri esas alınarak Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesini talep ettiklerini, müvekkil şirket tarafından hasarın meydana gelmesinden önce herhangi bir zamanda hasarın meydana gelmesine neden olan arızaya ilişkin herhangi bir hizmet verilmediği gibi periyodik bakım anlaşmamız da bulunmadığını, Makinanın yağ bakımları geminin maliki ve işleteni olan ... tarafından yapılmış ve üçüncü şahıs firmalara yaptırıldığını, yağ filtresi ve yağ değişim periyotlarının müvekkili şirketin yetkili servis elemanları tarafından yapılmamış olmasından dolayı hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, 28.09.2016 tarihli ekspertiz raporuna ilişkin olarak hasar bedelinin tamamının işbu dava ile talep edilemeyeceği, bazı kalemlerin rücu kapsamı dışında kaldığını ...’nün de kusurunun olduğunu, yapılan ekspertizin müvekkili şirkete atfedilen kusur yönünden eksik ve hatalı olduğunu, gemide orijinal yağ filtresi seti olduğu beyanı tümüyle gerçek dışı olduğunu, yine piyasa yapımı filtrelerin takıldığı iddiası da gerçek dışı olduğunu, yapılan servis sırasında hiçbir şekilde yağ filtresi değişimi yapılmadığını, gemide orijinal filtre olduğu dava dışı şirket yetkililerince önce beyan edilmiş ancak gemiye gidildiğinde filtre değişimi sırası geldiğinde gemide orijinal filtre olmadığı yan sanayi filtre olduğu belirtilmiş bunun üzerine müvekkil şirket servis teknisyenleri yan sanayi filtreyi takmayı kabul etmediklerini, makina üzerindeki filtrenin orijinal olduğu düşüncesi ile deneme seyrine çıkıldığını ve bu esnada hasar meydana geldiğini, davalı müvekkil şirketin hasarın meydana gelmesinde kusuru bulunmamakta olup , tüm kusur davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan römorkun malikine ait olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dava, ... sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 1472. maddesi gereğince davalıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümü için davacının sigortalısına ait olan geminin tamir ve bakım hizmetinin davalı servis firması tarafından gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin, hasarın neden kaynaklandığının, hasarın meydana gelmesinde davalı çalışanlarının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığının, meydana gelen hasar ile miktarının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 14.10.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Davalı şirket sigortalısı ...Tic. A.Ş. olayda %50 (yüzde elli) oranında kusurludur. Davacı şirket sigortalısı ... de olayda %50 (yüzde elli) oranında kusurludur.Hasar bedeli 320.366,15 USD olup davalı sigorta şirketi hasar bedelinin %50 si olan 160.233,08 USD'den 50.000.-USD Muafiyet tenzilinden sonra bulunan 110.233,08 USD den sorumludur. Davaya konu zarar sebebiyle davalı ... Tic. A.Ş.'nin TBK m. 112 vd. hükümleri uyarınca; ihbar olunan ... A.Ş.'nin ise sigorta poliçesi sebebiyle sorumlu olacağı ve dolayısıyla davacı ... Sigorta A.Ş.'nin TTK m. 1472 uyarınca ödediği sigorta tazminatı ile sınıdlı olarak sigortalısı...'nün haklarına halef olduğu..." yönünde görüş belirtilmiştir. Bilirkişi kök raporu hüküm kurmaya ve kanaat oluşturmaya yeterli görülmediğinden davacının sigortalısına ait olan geminin tamir ve bakım hizmetinin davalı servis firması tarafından gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin, hasarın neden kaynaklandığının, hasarın meydana gelmesinde davalı çalışanlarının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığının, meydana gelen hasar ile miktarının tespiti için eksper raporunun da irdelenmesi sureti ile bilirkişi incelemesi yapılması için yeni heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir. 26.06.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...I. Teknik Açıdan Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir hasar niteliğinde OLDUĞU, Söz konusu olay ile hasar durumunun uyumlu olduğu, Söz konusu kazalı aracın onarımının yetkili servis ve tamir atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olmakla birlikte yaklaşık 20 (yirmi) iş günü süreceği ( Malzeme temin süresi dahil edilmiştir.), Söz konusu hasarın oluşumunda; Davalı ... TİC. A.Ş. nin % 50 kusur oranı ile EŞDEĞER KUSURLU olduğu, İşletmeci ...” nün % 50 kusur oranı ile EŞDEĞER KUSURLU Hasar bedeli olan 320.233,08 USD' nin kadri marufunda bulunduğu ve davalının sorumluluğunun kusur oranı nispetinde 160.116,54 USD olduğu, (50.000 USD Muafiyet 110.116,54 USD olduğu, JI. Sigorta Hukuku Açısından Somut olayda TTK.m.1472 hükmü uyarınca halefiyetin bütün şartları gerçekleşmiş olduğundan davacı ... Sigorta A.Ş' nin davalı ... TİC. A.Ş. ye yönelttiği rücu talebinin doğru ve yerinde olduğu bu bağlamda ... Sigorta A.Ş” nin sigortalısı ...' nün uğradığı tespit edilen gerçek ve somut zararının 050' sini teşkil eden kısmının tamamı (160.116,54 USD) davalı ...TİC. A.Ş” nin sorumluluğunda olup Borusan tarafından ödenmesi gerektiği, Davacı ... Sigorta A.Ş” nin sigortalısı ...” nün uğradığı tespit edilen gerçek ve somut zararının %50'sini teşkil eden kısmı için davalı ...TİC. A.Ş' ye ... no' lu mesleki sorumluluk sigortası poliçesi ile sigorta himayesi sunan ... Sigorta A.Ş” ye de rücu talebini yöneltmesinin doğru ve yerinde olduğu ancak ... Sigorta A.Ş” nin ... no' lu mesleki sorumluluk sigortası poliçesindeki muafiyet klozu uyarınca sorumlu olduğu miktarın 110.116,54 USD olduğu, Davacı ... Sigorta A.Ş” nin rücuen tazminat alacağına 04.02.2015 tarihli hasar açısından ödeme tarihi olan 21.12.2016 tarihinden; 13.02.2015 tarihli hasar açısından ödeme tarihi olan 06.12.2016 tarihinden itibaren kanuni faiz oranı işletilmesi gerektiği..." yönünde görüş belirtilmiştir. Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 03.03.2021 tarihli ek raporun sonuç kısmında "...Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi belge ve dokümanların incelenmesinde yapılan giderlerin USD olarak beyan edilmiş olması nedeni ile USD kuru üzerinden hesaplama yapılmış olduğu, Motor Onarım Bedeli 279,571,41 USD TOPLAM 320.646,15 USD SOVTAJ 180,00 USD GENEL TOPLAM 320.466,15 USD Hasar hedeli olan 320.466,15 USD' nin kadri marufunda bulunduğu ve davalının sorumluluğunun kusur oranı nispetinde 160.233,75 USD olduğu, (50.000 USD Muafiyet 110.233,15 USD olduğu, Davalının sorumluluğunun kusur oranı nispetinde talebe bağlı kalınarak 94.539,57 EUR olduğu,(1 EUR — 2.770 TL - 261.874,63 TL olduğu, Dosya muhteviyatına sunulmuş olan ve yerinde inceleme neticesinde tanzim edilen bilirkişi taporlarındaki teknik yönden yapılan değerlendirmeler ile aynı kanaatte olduğumuzu, Yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmasını, dosya muhteviyatına görüş ve kanaatlerimizi değiştirecek ek bilgi belge ve doküman sunulmamış olduğundan Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizin aynen devam ettiği..." yönünde görüş belirtilmiştir. 03/03/2021 tarihli bilirkişi heyet raporuna ilişkin olarak taraf vekillerinin itirazlarının incelenip değerlendirilmesi kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 06.12.2021 tarihli 2. ek raporun sonuç kısmında "...Dava konusu motor revizyona tabi tutularak teknik personel nezaretinde filtre elemanlarının orijinal filtre elemanlarıyla değiştirilmeden deneme amaçlı seyire çıkılmak suretiyle çalıştırılmış ve yüksüz olarak çalıştırılan motor kısa bir süre sonra yağ basıncı ikazı nedeniyle durmuştur. Bu elemanların orijinal olması gerekirken ...yetkilileri orijinal olmayan yağ filtrelerini kullanmış ve bu haliyle deneme seyrine çıkılmıştır. Deneme seyrinde, filtreler parçalanarak yağ sistemini etkilemiş ve hasar oluşmuştur. Hasara neden olan olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı ve hasarın önlenebilir bir hasar niteliğinde olduğu açıktır. Davalı BORUSAN” ın ilgili formda filtrelerin değişmediğini bildirdiği ancak filtreleri değiştirilmemiş motorun yol verilmesine onay verilmesi ve seyire iştirak edilmesi nedeni ile hasarın meydana gelmesinde “e 50 kusur oranı ile EŞDEĞER KUSURLU olduğu, ... '” nün bu tip motorların işletme, onarım ve devreye alma işlemlerine ve gerektiğinde acil durumlarda bakım ve onarım yapabilecek teknik personel ve donanıma sahip olmasına rağmen filtresi değiştirilmemiş bir motorda doğabilecek olası riskleri öngörebilecek durumda iken ve bunun yanı sıra davalı ... tarafından onarım formuna filtre elemanlarının değiştirilmemiş olduğu kaydı düşülmesine rağmen bu değişim yapılmadan motorun devreye alınmasına müsaade etmiş olması bu kapsamda gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirmemiş olması nedeni ile %50 kusur oranı ile EŞDEĞER KUSURLU olduğu kanaati hasıl olmuştur. Davacı ... A.Ş.” nin davalıdan rücuen talep edebileceği tazminat miktarının gerçek ve somut değerinin 126.701,32 Euro ve ödeme tarihinde EURO kuru olan 2.770 TL esas alındığında 350.962,65.-TL olduğu tespit edilmiştir. Somut olayda TTK.m.1472 hükmü uyarınca halefiyetin bütün şartları gerçekleşmiş olduğundan davacı ...A.Ş?” nin sigortalısı ...” nün uğradığı tespit edilen gerçek ve somut zararının 9450” sini teşkil eden kısmı için hasar sorumlusu olarak tespit edilen davalı ... TİC. A.Ş'ye ve ona ... no” lu mesleki sorumluluk sigortası poliçesi ile sigorta himayesi sunan sorumluluk sigortacısı ... Sigorta A.Ş” ye de rücu talebini yöneltmesi doğru ve yerindedir. Davacı ... A.Ş” nin rücuen tazminat alacağına 04.02.2015 tarihli hasar açısından ödeme tarihi olan 21.12.2016 tarihinden; 13.02.2015 tarihli hasar açısından ödeme tarihi olan 06.12.2016 tarihinden itibaren kanuni faiz oranı işletilmesi gerekmektedir..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf vekillerinin hasar tutarının hesaplanmasına ilişkin itirazlarının incelenmesi sureti ile hasar tutarının ödeme tarihleri dikkate alınmak sureti ile Euro olarak hesaplanması hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 22.12.2023 tarihli mali bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...Davacı tarafından, davalı tarafa ödenen hasar bedelinin Euro cinsinden karşılığı 247.542,06 EURO hesap edildiği, Dava dosyası kapsamında yer alan teknik değerlendirmeler nazara alındığında Davacı ... AŞ'nin, davalı ...A.Ş.'den rucuen talep edebileceği tazminat miktarının gerçek ve somut değerinin 123.771,03 EURO olduğu..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...'ne ait ... 01.05.2014-01.05.2015 tarihleri arasında ... numaralı ... Poliçesi ile sigortalanmıştır. Sigortalı teknenin içinde bulunan ana makineler ... marka yabancı menşeli bu firmanın Türkiye distribütörü ise davalı ...Tic. A.Ş.dir. Anılan makinenin planlı bakım ve onarım hizmetlerinin davalı tarafından yapıldığı konusunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu makinede seyir sırasında arıza meydana gelmesi üzerine davalı tarafından tamiri yapılmış; davalı tarafından talep edilen onarım bedeli ise sigorta şirketi tarafından davalıya ödenmiştir. Somut olayda, dava dışı teknenin ana makinesinde meydana gelen hasarın davalı şirketin kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, meydana gelen zararın miktarının tespiti ve sigorta şirketinin rücu talebinin yerinde olup olmadığı hususları hususları yargılama kapsamında araştırılmıştır. Zarara sebebiyet veren makinenin bakım ve onarımının davalı tarafından yapıldığının sabit olması karşısında meydana gelen zarar ile davalının bakım hizmeti arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının ve illiyet bağı varsa tarafların meydana gelen olaydaki kusur durumunun öncelikle çözümü gerekmiştir. Bu çerçevede, dosyada mevcut uzman bilirkişi raporları ve bu raporlara yapılan itirazlar neticesinde yapılan değerlendirmelere göre mahkememizce meydana gelen zarar ile davalının bakım onarım hizmeti arasında illiyet bağının mevcut olduğu kabul edilmiş ve tarafların eşit oranda (%50-50) kusurlu oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Dava dışı makine sahibinin teknik personelleri aracılığıyla meydana gelebilecek hasar ve zararın engellenmesi veya azaltılması için gerekli tedbirleri yeterli ölçüde almadığı, davalı servis şirketinin ise makinenin devreye alınmadan önce ve kullanımı sırasında meydana gelebilecek arıza ve risklerle ilgili gerekli bilgilendirme ve tedbirleri alma konusunda kusurlu davrandığı kanaatine varılmıştır. Meydana gelen zararın dava konusu makinenin kullanım ömrünün dolması kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığının kabulü gerekmiştir. Bu kabul ışığında, davacı sigorta şirketi tarafından davalıya 06.01.2017 tarihinde 116.342,34 TL, 06.01.2017 tarihinde ise 190.000,00 Euro ödeme yaptığı dosya kapsamında mevcut ödeme dekontları ile sabittir. Tarafların eşit oranda kusurlu oldukları kabulünden yola çıkılarak, davacı sigorta şirketi tarafından bir önceki cümlede belirtilen ödemelerin yarısının davalıdan istenebileceği sonucuna ulaşılmış ve davanın kısmen kabulü ile 58.171,17 TL'nin 06.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle; 95.000,00 Euro'nun 06.12.2016, 13.884,82 Euro'nun 06.01.2017 tarihinden itibaren olmak üzere 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Euro cinsinden mevduat alacaklarına işletilen en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiş; karar ve harç hesabında dava tarihindeki TCMB Euro efektif satış kuru 1 Euro= 4,0345 TL olarak hükme esas alınmıştır.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen Kabulüne, 58.171,17 TL'nin 06.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle; toplam 108.384,82 Euro'nun (95.000,00 Euro'nun 06.12.2016, 13.884,82 Euro'nun 06.01.2017 tarihinden itibaren olmak üzere) 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Euro cinsinden mevduat alacaklarına işletilen en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 33.844,17. ₺ nispi harçtan peşin alınan 15.369,75. ₺ harcın mahsubu ile bakiye 18.474,42. TL nispi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 8.000,00. ₺ bilirkişi ücreti, 452,80. ₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 8.452,80. ₺ üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.226,39. ₺ ile 15.405,75. TL harç gideri olmak üzere toplam 19.632,14. ₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 75.362,96. ₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 75.363,25. ₺ nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/03/2024

Başkan

e-imza

Üye

e-imza

Üye

e-imza

Katip

e-imza