İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/695 E. 2023/629 K.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/695 Esas

KARAR NO : 2023/629

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/05/ 2020

KARAR TARİHİ : 06/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA: Davacı vekili Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu 13/05/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle : "....Davacı şirket ... ile davalı ... arasında 02.01.2019 tarihinde ... Üniversitesi ... İşleri İşi İnce İşler İşçilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin kurulmasından itibaren ilk 2 ay davalı ana yüklenici firmadan önceki ana yüklenici firma olan ...'ın yapmış olduğu işlere iş sahibi ...Üniversitesi tarafından revize edilmesi talimatı verilmesi nedeniyle yapılan imalatların bir kısmı sökülerek/yıkılarak değişiklikler yapıldığını, bu sürecin devamında davacı müvekkil şirket sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirerek inşaat çalışmalarına devam ettiğini, davacı şirket yetkililerince davalı şirket tarafından gönderilen hak edişler incelendiğinde hak edişlerde olağan dışı ve sözleşmeye aykırı kesintiler olduğunun fark edildiğini, 25.09.2019 tarihinde davalı ana yüklenici şirket tarafından, davacı müvekkil şirkete gönderilen ihtarname de özetle davacı müvekkil şirketin sözleşmedeki işleri geciktirdiği ve gereği yapamadığı gerekçesiyle eser sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğini, iş sahibi şirket olan ...Üniversitesi tarafından davalı ana yükleniciye gönderilen projelerin defalarca revize edilmesi nedeniyle de müvekkil şirket imalatını tamamladığı bölümlerde revize işlemleri yapmak zorunda kaldıklarını, her ne kadar davalı anayüklenici firma davacı müvekkil şirketin işi geciktirdiği gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmiş ise de sözleşmenin kurulduğu 02.01.2019 tarihinden sözleşmenin feshedildiği 25.09.2019 tarihine kadar işin geciktiğine yönelik hiçbir ihtarname veya yazılı gecikme ihtarını bildirir hiçbir yazılı evrak yada mail gönderilmediğini belirterek eser sözleşmesi haksız olarak feshedilen davacı müvekkil firmanın haksız hakediş kesintileri nedeniyle alamadığı eser sözlemesi kaynaklı ticari alacağının davalı anayüklenici şirketten alınarak davacı müvekkil şirkete ödenmesini, eser sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı müspet zararın tazmin edilmesini, yargılama giderlerinin davalı şirket üzerine bırakılmasını...." talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili 17/07/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "....Davacı şirketin müvekkil şirketten alacaklı değil borçlu konumunda olduğunu, davacının taraflar arasındaki sözleşmede yer almayan işleri yaptığı yönündeki iddiası taraflar arasındaki sözleşmede yer alan davacının işveren ve iş sahibinin talimatlarına bağlı olarak iş göreceği hükmüne aykırılık teşkil ettiğini, davacının süresinde işi tamamlamamasında müvekkilinin kusurlu olduğu ve bu sebeple sözleşmenin müvekkil tarafından haksız olarak feshedildiğinin mesnetsiz olduğunu, davacı şirketin işi sözleşmede belirlenen sürenin 2 katı sürede tamamladığını, müvekkil şirketin davacı şirketin işçilerinin şantiyeyi terketmesi sebebiyle işin tamamlanma ihtimali kalmadığından eser sözleşmesini feshettiğini, iş güvenliği kesintilerinin iş sahibi Medipol Üniversitesi tarafından tespit edilen cezaların, müvekkil tarafından davacıya yansıtılmasından ibaret olduğunu, teminat kesintilerinin müvekkil tarafından sözleşmede belirlenen orandan düşük olarak uygulandığını, davacı şirketin işçilerinin işyerini terk etmesi neticesinde işin devamına imkan kalmaması sebebiyle yapılan fesihin haklı olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini..." talep etmiştir.

DELİLLER:

... Vergi Dairesi'nin cevabi yazısı, ... Vergi Dairesi'nden gelen cevabi yazı, 12/07/2021 tarihli bilirkişi raporu, 02.01.2019 tarihli Sözleşme, 16/12/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu, 02/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı olarak alacak ve tazminat taleplerine ilişkindir.

... &. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizin 24/04/2021 tarihli duruşma ara kararı gereğince dosya bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi 12/07/2021 tarihli raporunda özetle; ".... incelenen davacı şirkete ait 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, Davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarına nazaran, 31.12.2019 yıl sonu ve 13.05.2020 dava tarihi itibariyle davalı yandan 550.000,00 TL alacaklı göründüğü, İncelenen davalı şirkete ait 2019-2020 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davalı yanın kendi ticari defter kayıtlarına nazaran, 31.12.2019 yıl sonu ve 13.05.2020 dava tarihi itibariyle davacı yandan 303.314,46 TL alacaklı göründüğü, davacı yan, davalı yandan yaptığı tahsilat kayıtlarını 10'ar günlük toplu kayıt şeklinde ve her bir tahsilat kaydının en yüksek 6.900,00 TL en düşük 6.700,00 TL olacak şekilde kayıtlarına aldığı görüldüğünden, yapılan ödeme ve alınan tahsilatlar bakımından herhangi bir karşılaştırma yapılmasının mümkün olmadığı, davalı yanın incelemeye ibraz ettiği 2019-2020 yılı muavin hesap ekstrelerinde, davacı yana keşide ettiği birçok fatura ve SGK borç ödemesi kaydı görülmekle birlikte, davacı yanın incelemeye ibraz ettiği muavin hesap ekstresinde ise davalı yanın keşide ettiği hiçbir fatura ve SGK ödemesinin yer almadığı, davalı yanın davacı yana keşide ettiği faturalar ile SGK ödemelerinin dayanaklarının ne olduğu ve bu faturalar ile ödemelerin davacı yükleniciye tebliğ edilip edilmediği hususunun, dava dosyasında yer alan belgelerden anlaşılamadığı, Taraflar arasında dava tarihi itibarıyla ortaya çıkan farkın 858.314,46 TL olduğu dikkate alındığında, davalı yanın bu faturalar ile SGK ödeme belgelerini dava dosyasına sunması, faturaları hangi gerekçeler ve sözleşmenin hangi maddelerine dayalı olarak keşide ettiğini dayanak belgeler ile (makbuz, fatura ve benzeri) izah etmesi gerektiği, zira davalının ticari defter kayıtlarında bu hususları aydınlatacak yeterli açıklamalara da rastlanmadığı, faturaların genel anlamda “verilen hizmet faturası” açıklaması ile kayıt altına alınmış göründü; davalı yanın cevap dilekçesinde, temizlik kesintilerinin iş sahibi medipol üniversitesinin tespit ettiği aykırılıklar sebebi ile düzenlenen kesintiler olup, sözleşme kapsamında bu kesintilerin şantiye alanındaki çalışan sayısı oranında ve kusuru oranında alt yüklenici sıfatı ile davacıya yansıtıldığını beyan ettiği dikkate alındığında, oranlamanın hangi çalışan sayısına göre yapıldığı, kusur oranının nasıl belirlendiği hususları önem arz etmekte olup, davalı şirketin hesaplama metodolojisini de ortaya koyması gerektiği, bununla birlikte davalı yanın, tüm hak edişlerde davacı yanın imzasının bulunduğu, yapılan kesintilere itiraz etmediği, bu anlamda tüm kesintilerden haberdar olduğu yönündeki beyanları hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, yönündeki tespit ve değerlendirmelerim Sayın Mahkemenin takdirlerine sunarım...." yönünde görüş bildirmiştir.

Mahkememizin 02/03/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti 06/12/2022 tarihli raporunda özetle; ".... yapılan kesin hesap işlemleri sonucunda, Davacı-Yüklenicinin, Davalı-İşveren; 182.943,58 TL tutarında borçlu bulunduğu, ancak rapor isinde detaylarına yer verilen nedenlerle, Davalı -İşveren tarafından, tabloda yer verilen 290.320,00 TL tutarındaki işlemlerin varlığını ve dayanağını belge ile ispatlaması gerektiği, aksi halde 290.320,00 TL'lik tutarın ödeme ya da kesinti olarak kabul edilmesi mümkün olmayacağından, Davacı-Yüklenicinin; yanın 182.943,58 -290.320,00 = 107.376,42 TL tutarında alacaklı duruma geçeceği, haksız fesih nedeniyle, her ne kadar Davacı - Yüklenici tarafından uğranılan müspet zararın tazmini de talep edilmiş ise de, toplam sözleşme bedelinin belli olmaması ( sözleşmede, sadece birim fiyatlar belirlenmiş olup, keşif metrajları ile toplam sözleşme bedeli ise belirlenmemiştir. Dolayısıyla haksız fesih nedeniyle, Davacı-Yüklenicinin ne kadarlık bir kardan mahrum kaldığı hesaplanamamaktadır) nedeniyle ve takdiri Sn. Mahkeme'ye ait olmak üzere, dosyasına sunulu mevcut belgelerle; hesaplanabilecek her hangi bir müspet zarar kaleminin bulunmadığı, tarafların sair hususlardaki taleplerinin takdirinin ise Sn. Mahkeme'ye ait bulunduğu kanaatine varılmıştır..." yönünde görüş bildirmişlerdir.

Mahkememizin 02/01/2023 tarihli ara kararı gereğince; dosyanın ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 02/03/2023 tarihli raporunda özetle; "....05.12.2022 tarihli Ek Raporda, yapılan maddi hata düzeltim işlemi nedeniyle, anılan Ek Raporun -Sonuç ve Kanaat bölümü revize edilmek suretiyle, aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir:Takdiri Sn. Mahkeme' ye ait olmak üzere; yapılan Kesin Hesap işlemleri sonucunda, Davacı-Yüklenicinin, Davalı-İşverene; 106.092,32 TL tutarında borçlu bulunduğu, ancak rapor içerisinde detaylarına yer verilen nedenlerle, Davalı -İşveren tarafından, tabloda yer verilen 290.320,00 TL tutarındaki işlemlerin, SGK ödemelerine isabet eden 156.445,39 TL'lik kısmını belge ile ispat etmiş olup, kalan 133.874,94 TL lik ödeme ve mahsup tutarları ise rapor içerisinde detaylarına yer verilen nedenlerle halen ispata muhtaç görünmektedir. Mevcut durum itibarıyla, Davacı- Yüklenicinin, Davalı yandan; 106.092,32 TL - 133.874,94 =27.782,62 TL alacaklı durumda olduğu, davalı yanın yukarıdaki tabloda dolgu ile işaretlenen SGK ödemeleri dışında kalan ödemeleri de belge ile ispat etmesi halinde, Davacı yanın, Davalı'dan alacaklı olduğundan bahsedilemeyeceği, haksız fesih nedeniyle, her ne kadar Davacı-Yüklenici tarafından uğranılan müspet zararın tazmini de talep edilmiş ise de, toplam sözleşme bedelinin belli olmaması (sözleşmede, sadece birim fiyatlar belirlenmiş olup, keşif metrajları ile toplam sözleşme bedeli ise belirlenmemiştir. Dolayısıyla haksız fesih nedeniyle, Davacı- Yüklenicinin ne kadarlık bir kardan mahrum kaldığı hesaplanamamaktadır) nedeniyle ve takdiri Sn. Mahkeme'ye ait olmak üzere, dosyasına sunulu mevcut belgelerle; hesaplanabilecek her hangi bir müspet zarar kaler bulunmadığı,..." yönünde görüş bildirmişlerdir.

Mahkememizin 30/03/2023 tarihli ara kararın gereğince; dosya bilirkişi heyetine 3. Ek rapor için tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 12/07/2023 tarihli 3. Ek raporunda özetle; "....Taraflar arasında imzalanmış en son Hak Ediş olan ( 7 ) nolu Hak Ediş verilerine göre; Toplam İmalat Tutarı - 1.423.171,42 TL + KDV = 1.679.342.28 TL (KDV dahil) olarak belirlenmiş olup, anılan bedelden; yukarıda (B) maddesinde açıklanan kesintiler toplamı olan 343.687,46 TL'nin düşülmesi, ayrıca gerek sözleşmenin fesh edilmiş olması ve gerekse hesapların tasfiyesi kapsamında ise %5 nakit teminat kesintileri toplamı olan, 71.158,57 TL'nin Davacı - Yüklenici'ye iadesi ile Davacı - Yüklenicinin, Kesin Hak Ediş Tutarının; KDV dahil, 1.406.813,39 TL (=1.679.342.28 TL-343.687,46 TL+ 71.158,57 TL) olabileceği değerlendirilmiştir. Öte yandan, dosyasına sunulu Mali Bilirkişi verilerinden ise Davalı - İşveren tarafından, Davacı -Yükleniciye; toplam 1.512.905,71 TL (avans ödemesi, iş avansı, çek, SGK ödemesi, personel maaş ödemeleri vs) tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Davacı - Yüklenicinin, Davalı - İşverenden; bakiye bir alacağının bulunmadığı, buna karşılık Davacı - Yüklenicinin, Davalı-İşverene; 106.092,32 TL (= 1.512.905,71 TL - 1.406.813,39 TL) tutarında borçlu bulunduğu değerlendirilmiştir. hesaplamaları yapılmış idi. Ancak gerek 02.03.2023 tarihli Ek Rapor 2' de, tespit edilen ve iş bu Ek Rapor 3' te düzeltilen maddi hatalar ve gerekse iş bu Ek Rapor 3 aşamasında dosyasına sunulan ek belgeler nedeniyle, Ek Rapor 2 - Sonuç ve Kanaat bölümü revize edilmek suretiyle, aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. Takdiri Sn. Mahkeme'ye ait olmak üzere; yapılan Kesin Hesap işlemleri sonucunda, Ek Rapor 2” ye göre, Davacı - Yüklenicinin, Davalı - İşverene; 106.092,32 TL tutarında borçlu bulunduğu, ancak gerek Ek Rapor 2” de ve gerekse yukarıda detaylarına yer verilen nedenlerle, Davalı - İşveren tarafından, Ek Rapor 2” de yer alan tablodaki 290.320,00 TL tutarındaki işlemlerden, SGK ödemelerine isabet eden 176.723,69 TL ile Davacı - Rem'den işçilerine ödenen 42.100 TL tutarındaki maaş ödemeleri toplamı olan 218.823,69 TL (=176.723,69 TL + 42.100 TL )'sini ispat etmiş olmakla (kalan ödeme ve mahsup tutarları ise; halen ispata muhtaç bulunmaktadır), Davalı-İş Sahibinin, Davacı-Yükleniciden; 324.916,01 TL [=106.092,32 TL+ 218.823,69 TL)] tutarında alacaklı durumda bulunduğu, Haksız fesih nedeniyle, her ne kadar Davacı - Yüklenici tarafından uğranılan müspet zararın tazmini de talep edilmiş ise de, toplam sözleşme bedelinin belli olmaması ( sözleşmede, sadece birim fiyatlar belirlenmiş olup, keşif metrajları ile toplam sözleşme bedeli ise belirlenmemiştir. Dolayısıyla haksız fesih nedeniyle, Davacı- Yüklenicinin ne kadarlık bir kardan mahrum kaldığı hesaplanamamaktadır ) nedeniyle dosyasına sunulu mevcut belgelerle, hesaplanabilecek her hangi bir müspet zarar kaleminin bulunmadı. ..." yönünde görüş bildirmişlerdir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında 02.01.2019 tarihli ... Sözleşme ... İşçilik sözleşmesi ile ... Üniversitesi Hastanesinin inşası sürecinde ana yüklenici olan davalı tarafça temin edilecek malzemeler ile inşaatın ince işlerinin davacı tarafça yapılması hususunda anlaşmaya varıldığı, davacı tarafça yapılan işlere ilişkin olarak bir kısım hak edişlerin ödenmediği ve davalı tarafça sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı olarak munzam zararlarının tazmini talebiyle iş bu davanın açılmış olduğu, mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir 11/07/2023 tarihli bilirkişi heyetinin ek raporuna göre, taraflar arasında imzalanmış 7 nolu en son hak ediş verilerine göre; toplam imalat tutarının 1.423.171,42 TL + KDV = 1.679.342.28 TL ( KDV dahil ) olduğu, bedelden; kesintiler toplamı olan 343.687,46 TL’ nin düşülmesi, ayrıca gerek sözleşmenin fesh edilmiş olması ve gerekse hesapların tasfiyesi

kapsamında ise % 5 nakit teminat kesintileri toplamı olan, 71.158,57 TL’ nin davacı - yükleniciye iadesi ile davacı - yüklenicinin, kesin hak ediş tutarının; KDV dahil, 1.406.813,39 TL olduğu, davalı - İşveren tarafından, davacı - yükleniciye; toplam 1.512.905,71 TL ( avans ödemesi, iş avansı, çek, SGK ödemesi, personel maaş ödemeleri vs ) tutarında ödeme yapıldığı, dolayısıyla davacı - yüklenicinin, davalı - işverenden; hak edişten kaynaklı bakiye bir alacağının bulunmadığı,

yine davacı tarafça haksız fesih nedeniyle uğranılan müspet zararın tazmini de talep edilmiş ise de, toplam sözleşme bedelinin taraflarca belirlenmemiş olması, sadece birim fiyatlar belirlenmiş olması ve keşif metrajları ile toplam sözleşme bedelinin de ise belirlenmemiş olması nedeniyle davacı tarafça ne kadarlık bir kardan mahrum kaldığı hususunun ispat edilememiş olması nedeniyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1. Davanın REDDİNE

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 269,85 TL harcın başlangıçta alınan 170,78 . TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,07 TL harcın kararın kesinleşmesinin ardından ve talep halinde davacıya iadesine

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına

5. 6325 Sayılı Yasa'nın 18/A. 14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00. TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

6. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/12/2023

Katip

E-imza

Hakim

E-imza