İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/282 E. 2023/72 K.

T.C.

İSTANBUL

2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/282

KARAR NO : 2023/72

DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 19/09/2019

KARAR TARİHİ : 07/11/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'ün 2011 yılında yayınlanan “...” albümünün 5 numaralı şarkısı “...”ın söz ve müzik yazarı ve mali hak sahibi olduğunu, ...'ın 2019 tarihinde piyasaya çıkacak olan “...” albümünde bulunan “...” isimli şarkısının söz ve müziğinin davalıya ait olduğunu, şarkının nakarat girişi ve sözlerinin büyük bir kısmı ve ölçü sayısına kadar birebir alınarak melodisi de aynı olacak şekilde kopyalandığını, ...'ın albüm tanıtım paylaşımının altına bir çok kullanıcının bu benzerliği görerek tepki gösterdiğini, ... şarksının nakarat bölümü sözlerinin “...” iken, davalı şarkısının aynı bölüm sözlerinin “..., ..., ..., ...” şeklinde olduğunu ve aynı sözlerin tekilleştirilerek yazıldığını ve alıntılanma hissiyatının giderilmeye çalışıldığını, notaların birebir aynı olduğunu, FSEK md.68 uyarınca müvekkiline ait eserin kopyalanarak yeni bir eserde kullanılması ve işlenmesinin hukuka aykırı ve mali hakları ihlal eder davranış olarak kabul edildiği hususlarını beyan ederek, ilgili eserin önemli kısımlarının müvekkiline ait eserin kopyası olduğunun ve müvekkilinin haklarının ihlal edildiğinin ve ilgili ihlalin sonucu ortaya çıkan zararın emsal ve rayiç değerinin tespiti ile şimdilik 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; “...” isimli eserin söz ve bestesinin müvekkiline ait olduğunu, dava konusu iki eserin aranağme, nakarat bölümlerinin melodisi ve sözlerinde herhangi bir eşleşme, aynılık olmadığını, kültür/sanat eserlerinde kullanılan tema ve motiflerin yaklaşık 10-12 tane olduğu, müzik alanında da şarkıların temalarının genellikle, ..., ..., ..., ..., ... vb. insan duygularından oluştuğunu, FSEK'de notaların değil, eserin tümünün, eser sahibinin esere kattığı hususiyetin korunduğunu, aynı tema ve motifte hatta aynı isimde yüzlerce müzik eseri bulunduğunu, ayrılık temasını işleyen müvekkilinin eserde “..., ..., ..., ..., ...” kelimelerine yer vermesinin hayatın olağan akışına uygun olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını,dava konusu eserlerin nota, ritm, tema, motif, sözlerin ve eser özelliklerinin farklı olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

Islah dilekçesi: Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği ıslah dilekçesinde özetle; tazminat taleplerini 30.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda 15.000-TL arttırarak 22.500-TL olarak ıslah ettiklerini belirterek davanın kabulü ile 22.500-TL maddi 5.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller:

... 'dan ve ...' den gelen ... tarihli müzekkere cevabı dosya içine alınmıştır.

...'ten gelen 2... tarihli "... olarak, sınırlı sayıda Türk eser sahibinin yanı sıra ağırlıklı olarak yabancı müzik kataloglarının söz yazarı ve besteci haklarını temsil etmekteyiz. Yüce Mahkemenin malumu olduğu üzere, müzik kullarım (lisanslama) taleplerinde her albüm projesinin özelliğine göre (yapım bütçesi, icracı, şarkının bilinirliği / popülaritesi, daha önce piyasaya arz edilip edilmediği, vs.), hak sahibinin talebi farklılık göstermektedir. Yazınızda bahsi geçen şarkılara benzer eserlere ilişkin Şarkı lisanslamalarında, fiyat aralığı eser başına stopaj ve KDV hariç 10.000 TL ile 15.000 TL arasında değişmektedir. Bu bedel, bahsi geçen eserlerin söz yazarı ve besteci haklarına ilişkindir. Pop müzik eserlerinde söz ve beste birlikte alenileştiği için, yukarıda bahsi geçen bedelin iki bölünerek ayrı ayrı talep edilmesi şeklinde bir sektörel teamül bulunmamaktadır." şeklinde müzekkere cevabı dosya içine alınmıştır.

Bilirkişi Raporu: 30/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "“...” “isimli şarkının gerek güfte gerekse beste açısından birlikte şekillendirme, seslerin birbirini izlemesindeki uslup, birbirine bağlanış ve ritminin hususiyet taşıdığı, bu çerçevede FSEK 3 anlamında musiki eseri olduğu, dosyada davacının davaya konu ... isimli müzik eserinin sahibi olduğuna dair herhangi bir belgeye rastlanamadığı, davacının eser sahibi olduğunu ispatlaması gerektiği, dava konusu olayda da vaki kullanımın FSEK m.22 ve 23'te düzenlenen çoğaltma ve yayma haklarının ihlal olabileceği, dosyada emsal sözleşme, rayiç bedel, teklif vs bulunmadığından somut olaydaki ihlalin yoğunluğu, miktarı, kullanımın şekli göz önüne alındığında kullanımın miktarı da dikkate alındığında maddi tazminatın indirmek ve arttırmak hususundaki takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının talep edebileceği bedelin 7.500-TL olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde bu bedelin 3 katına kadar hükmedilebilip hükmedilmeyeceği hususundaki takdirin mahkemeye ait olacağı, davalının davacıya ait musiki eserden davacının ismi ve eseri belirtilmeksizin yararlanmasının ve kullanmasının davacının eser sahipliğinden doğan manevi haklarından biri olan FSEK m.15'teki eser sahibi olarak belirtilme ve FSEK 16'daki eserde değişiklik yapılmasını men hakkının ihlali olabileceği, bu nedenle davacının manevi tazminat talep etme hakkının olabileceği" kanaatini bildirmiştir.

27/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "Dava konusu 3 ölçülük motifin basit melodik yürüyüşler ile oluşturulsa dahi sözlerle birlikte bir bütün halde değerlendirildiğinde besteciye ait bir özgünlük taşıdığı, bu bakımdan beylik melodi olarak değerlendirilemeyeceği, bu 3 ölçülük ezginin 1 üzerinden 0,92 korelasyon değeri ile yüksek oranda benzer şekilde ... adlı şarkının nakarat kısmında kullanıldığı, kullanılan bu kısmın ... adlı musiki eserinin %13,3'lük kısmını oluşturduğu, bu sonucun Fikir Sanat Eserleri Kanununda yer alan İktibas (Alıntı) Serbestisi sınırlarını aştığı, söz bakımından benzerlikler bulunmasına rağmen “Esinlenme” kapsamında değerlendirildiği, ezgi bakımından ise “Esinlenme” kapsamında değerlendirilmediği" kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Uyuşmazlık eser hak sahipliğine dayalı tecavüzün tespiti, maddi ve manevi tazminata ilişkindir. Davacı taraf "..." isimli şarkının eser sahibi olduğunu, davalıya ait "..." isimli şarkının söz ve melodisinin birebir aynı olacak şekilde kopyalandığını belirterek telif tazminatı ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Davalı taraf ise eserlerin birbirinden farklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığının davacının eser ve hak sahibi olduğu "..." isimli şarkının söz ve melodisinin davalı tarafından kopyalanarak "..." isimli şarkıda kullanılmasına dayalıdır. Davaya konu edilen "..." isimli şarkının FSEK kapsamında eser niteliğinde bu hususun alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği, eserin söz ve müziğinin davacıya ait olduğu bu hali ile davacının hak sahibi olduğu, dosya kapsamında bilirkişiden alınan raporlarda davalının eserinde davacıya ait eserin %13,3 lük kısmının kullanıldığı bu hususun iktibas serbestisi sınırlarını aştığı, davacı talep edebileceği telif tazminatı miktarının 7.500,00 TL olabileceği kanaati bildirildiği, bu miktarın dosya kapsamına ve emsallere uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan değerlendirme sonucunda davacıya ait "..." isimli şarkının FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğu, eser sahibinin davacı olduğu, davalının "..." isimli eserinde davacının eser sahibi olduğu eserin bölümlerinin kullanılmasının FSEK kapsamında ihlal olduğu bu nedenle davacının telif tazminatına hak kazandığı, bilirkişiler tarafından belirlenen tazminat miktarının 3 katına karar verilebileceği anlaşılmakla ıslah edilen davanın kabulüne, manevi tazminat yönünden ise ihlalin ağırlığı dikkate alınarak talep edilen tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla manevi tazminat davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davalı ihlalin oranı dikkate alınarak hüküm kurulmasına talep etmiş ise de; ihlalin varlığı telif tazminatı için yeterli olup, ihlalin ağırlığı ve miktarının hüküm kurulurken dikkate alınması mümkün olmadığından maddi tazminat talebi yönünden tam kabul kararı verilmiştir.

HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;

1. Davanın kabulü ile; davalının, davacının hak sahibi olduğu esere tecavüzü nedeni ile tespit edilen 7.500 TL rayiç bedelin FSEK 68. Madde gereğince 3 katı oranındaki 22.500 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Manevi tazminat talebinin kabulü ile 5.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.878,55 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.834,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına

4. Davacı tarafça yapılan 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı, 299 ıslah harcı, 2550 TL bilirkişi ücreti, 177 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.114,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden;

a) Maddi tazminat yönünden; A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 22.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b) Manevi tazminat yönünden; A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına,

7. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.07/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır