İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/770 E. 2024/520 K.

T.C.

İSTANBUL

21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/770 Esas

KARAR NO : 2024/520

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/10/2019

KARAR TARİHİ : 18/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı arasında 23.07.2015 tarihinde ... İli ... İlçesi ... ada 3 parselde yapılacak olan inşaatın şantiyesinde 20 adet asansör ve 34 adet yürüyen merdivenin toplam 3.550.000,00 USD karşılığında projelendirilmesi, tüm malzemenin paket olarak ithal edilmesi, montajı ve çalışır halde teslimi işi için sözleşme akdedildiğini, davacının davalıya teminat mektubu verdiğini, davalıdan kaynaklı gecikmeler yaşandığını ve anlaşmazlıklar çıktığını, davalı tarafın haksız şekilde ... 11.10.2018 tarihli ... nodu 611.600,00 USD bedelli kesin teminat mektubunu ve 07.02.2019 tarihinde ... Bankası 18.05.2015 tarihli 532.500,00 USD tutarlı avans teminat mektubunu nakde çevirdiğini, oysa davalının inşaatı geciktirmesi nedeniyle davalının zaman kaybettiğini ve zarar gördüğünü, ilerleme raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, elektrikçilerin kuyuda çalışması, kapı yanlarına duvar yapılması, kuyu arkasındaki deliklerin kapatılması, yangın dedektörünün bağlanması için bekleme gibi, davalıdan kaynaklanan sebeplerle 4212 saatlik süre boyunca davacı müvekkili tarafından ekiplerin hazır bulundurulmak durumunda kalındığını, davacı şirketin taşeron ekiplerine piyasa uygulaması ve anlaşmaları çerçevesinde saat başı 65,00 TL ödeme yaptığını, buna göre kayıp zaman nedeniyle davacının 273.780,00 TL zarara maruz kaldığını, davacı tarafından davalıya gönderilen ... 2. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde davalının malları kabule hazır olmaması, şantiyenin hazır edilmemesi gibi sebeplerle oluşan depolama masrafları ve proje takviminin revize edilmesi gerektiği gibi hususların davalıya bildirildiğinin, ... nolu ve 10.07.2016 tarihli konşimento ile ...projesi için 20 konteynırın limana vardığını, 14 konteynırın limandan sahaya sevk edildiğini, sahanın davalıdan kaynaklanan projeye hazır olmaması sebebiyle geri döndüğünü ve depoya alındığını, 13.08.2016 ve 15.08.2016 tarihli e-mail yazışmaları ile davalı şirketin depolama masraflarını ödemeyi üstlendiklerini, 20 adet konteyner 20.08.2016 tarihinde depoya aktarıldığını ve 28.03.2018 tarihine kadar depoda kaldığını, ayrıca depodan sahaya sevk edilen sonrasında 6 adet konteynerin gidiş dönüş ile ilgili 12.076,78 USD ek sevk masrafı yapıldığı, davacının ekipmanları, davalının kusuru sebebiyle depoda fazladan beklettiği toplam gün sayısının 588 olduğunu, yapılan depo masrafının 125.440,00 USD olduğunu, 12.076,78 USD sevk masrafı da eklendiğinde maruz kalınan toplam depolama masrafının 137.516,78 USD olduğunu, bu zararın tazmini gerektiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalı tarafından nakde çevrilen ... 11.10.2018 tarihli ... no.lu 611.600,00 USD kesin teminat mektubu için şimdilik 1.000,00 TL, ... Bankasının 18.08.2015 tarihli 532.500,00 USD bedelli avans teminat mektubu için şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmının, nakde çevrildikleri tarihten itibaren işleyen avans faizi ile birlikte, 137.516,78 USD depolama giderinden şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmının üçüncü kişilere ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, 273.780,00 TL tutarındaki kayıp zaman zararına karşılık şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmının dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte, toplam 4.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... ili ... ilçesi ... yolu 15.km üzerinde bulunan 44049 ada 3 parsel üzerinde... isimli AVM + rezidans projesi inşa ettiğini, taraflar arasında 20 adet asansör ve 34 adet yürüyen merdivenin projelendirilmesi, paket olarak ithal edilmesi ile montajlı ve çalışır halde teslimi için 3.550.000 USD + KDV tutarlı 23.07.2015 günlü sözleşme akdedildiğini, proje ve sistem yapılandırması, teknoloji yenilenmesi, ihtiyaçların farklılaşması, mevzuat değişikliği gibi sair nedenlerden ötürü planlanan hususlarda tadillerin gündeme geldiğini, bu bağlamda zaman içerisinde sözleşme konusu ürün gruplarında çeşitli vasıf değişikleri ve ürün ekleme çıkarmalarının söz konusu olduğunu, tamamının ek protokole bağlandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin "Ödeme Koşulları" başlıklı B maddesine göre müvekkilinin üzerine düşen yegane yükümlülüğün sözleşme konusu ürünlerin aşamalı teslimine uygun biçimde aşamalı olarak ödeme yapması olduğunu, davacıya aşamalı olarak ve henüz yerine montaj / teslim edilmeyen bir malzeme için para ödeneceğinden, davacının buna mukabil olarak sözleşmenin "Teminat" başlıklı C maddesine göre aşamalı olarak teminat sunması gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme imzalandıktan sonra finansmanda değişikliğe gidildiğini ve 23.07.2015 günlü sözleşmenin finansmanı leasing yolu ile sağlandığını, davacının sözleşmedeki aşamalara uymaksızın yani ürünleri getirmeden veya getirip teslim etmeden parasını aldığını, buna karşılık davacı yanca taraflar arasındaki sözleşmenin C maddesine göre sunulması gereken teminat mektuplarının sunulmadığını, davacı yanca her ne kadar bu durumun tarafların fiili uygulaması ile kabul edildiğini söylese de müvekkilinin böyle bir kabulünün olmadığını, aksine ihtarnameler yolu ile davacının sunması gereken teminat mektuplarının kendisinden istendiğini, davacının sözleşmedeki aşamalardan çok önce alması gereken paraları leasing yolu ile aldığını ve fakat buna karşılık sunması lazım gelen teminat mektuplarını sunmadığını, davacı yan tarafından üstlenilen işin süresinde yapılmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin "Teslim Süresi" başlıklı D maddesi ile sabit olduğu üzere toplam 15 ayda bitirilmesi gerektiğini, buna göre davalı yanca üstlenilen işin, en geç 23.10.2016 günü bitirilmesi gerektiğini, sözleşmenin anılan maddesinde “ayrıntılı iş ve teslim programı beraberce oluşturulacak olmakla beraber, yukarıdaki teslim süresinin gerektirdiği ana tarihler geçerlidir” denilmekle işin kati biçimde 15 ayda bitirilmesinin taahhüt edildiğinin sabit olduğunu, buna karşın davacı yanın işini halen dahi bitirmediğini, üç yıllık gecikme yaşandığını, bunun sorumlusunun davacı olduğunu, hala dahi bitirilmediğini, bu nedenlerle davacıya ihtarname çektiklerini, müvekkilinin, hem davacının gecikmesi hem teminat mektuplarını sunmaması hem de ayıplı imalatları ve işe ilgisiz tavırları nedeniyle davacı yanı birçok kez uyardığını ve netice elde edemediğini, sözleşmede gecikme nedeniyle binde bir cezai şart alacağına hakkı olduklarını, işin durumu ile ilgili ... 6. Sulh hukuk mahkemesinin ...D. İş dosyasında tespit yaptırdıklarını, bu durum üzerine de zararlarının sadece bir kısmına karşılık gelmek üzere davacının teminat mektuplarının nakde çevrildiğini, davacının üstlendiği edimleri yerine getirmediğini, sürelere riayet etmediğini, 3 yıllık gecikmeye neden olduğunu, yapmadığı işlerin bile bedelini aldığını fakat buna karşılık edimlerinden olan teminat mektuplarını sunmadığını, yaptığı az sayıdaki işte de birçok ayıbın mevcut olduğu, müvekkili ile yakın zamanda bağıtlanan komşu parseldeki "..." isimli projede kullanılan fiyatlar müvekkiline sunularak sözde ne denli cazip bir sözleşmemizin olduğu izah edilmek istenirken "..." başlıklı excell tablosunda birim fiyat listesinde bulunmamasına rağmen bakım bedeli adı altında 309.120,00 USD gibi rakama yer verildiği, bakımın ücretsiz olması gerektiğini, davacının davalıyı kandırdığını, abartılı fiyat ile teklif verdiğini, kayıp zaman ve depolama bedelinin iddia edilenin aksine müvekkilinden kaynaklanmadığını, müvekkilinin alıcı sıfatı ile tüm ürünlerin bedelini ödediğini, ürünlerin sevkinde ve montajında yaşanan gecikmenin ise davalının değil, bizzat davacının kendi kusurundan kaynaklandığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İncelenen 23/07/2015 tarihli sözleşmede, 20 asansör ve 34 adet yürüyen merdiven için anlaşıldığı, bedelin 3.550.000,00USD + KDV olduğu, sürenin 15 ay olduğu, davalı iş sahibinin yapacağı ödemelere göre davacı yüklenicinin teminat sunması gerektiği, 48 aylık garanti süresi ve ücretsiz bakım olacağı, gecikme veya sahaya malın kabul edilmemesinin davalı iş sahibinden kaynaklanması halinde davacı yüklenicinin tazminat ve depolama giderini talep edebileceğinin belirtildiği, yüklenici davacının gecikmesi halinde ise iş sahibi davalıya günlük %0,1 (binde bir) cezai şart tazminatı ödeyeceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Taraflarca, sözleşmeden sonra, 23/07/2015, 06/04/2016, 02/02/2017, 27/11/2017, 29/09/2018, 11/11/2018 tarihli protokoller yaptığı ve revize ettiği, işin 20 asansör ve 26 yürüyen merdiven olarak kararlaştırıldığı, işin bir kısım özelliklerinin değiştirildiği ve sözleşme bedelinin 3.058.000,00USD olarak düzeltildiği görülmüştür.

10/01/2019 tarihli Ek protokol ile de, leasing ödemesi sonrası davacının işin tasfiye edileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Davalı taraf davacıya 11/01/2019 ve 30/01/2019 tarihlerinde ihtarname göndererek uyardığı görülmüştür.

Deliller toplandıktan sonra bilirkişiden rapor alınmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda; gecikmeden davalının sorumlu olduğu, cezai şart işletilmesi ve teminatların nakde çevrilmesinin doğru olmadığı, depolama nedeniyle davacının 39.200,00Euro gideri olduğu, 6 adet konteynırın sahaya gelip geri gitmesi nedeniyle 12.076,78 USD davacı gideri oluştuğu, davalını bunlardan sorumlu olduğu, kayıp zaman nedeniyle hazır ekip bekletilmediğinden davacının bu zararının oluşmadığı, iş bitirildiğinden davacının artık teminat vermesine gerek olmadığı, asansörlerin sözleşmeye uygun olduğu, güvenlikle ilgili parçaların sözleşmede olmadığını, bunların zorunlu da olmadığını, bu konuda nefaset indirimi yapılabileceği, davalının bakımın ücretsiz olması nedeniyle bedel indirimi talebinin dayanağı olmadığı, teminatların nakde çevrilmesi nedeniyle davacının zararının 1.140.000,00USD, depolama giderinin ise 39.200,00Euro olarak kabul edilebileceği bildirilmiştir.

İtiraz üzerin alınan ek bilirkişi raporunda: asansörlerin ayıplı olmadığını, davalının işi 2021 yılı itibarıyla hala bitirmediği vi merdivenlerin kurulumuna hazır etmediği, inşaat çalışmalarının devam ettiği bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu üzerine davacı ıslah dilekçesini sunmuştur.

Davacı vekili 27.09.2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit edilen tutarlar doğrultusunda ... 11.10.2018 tarihli ...no.lu 611.600,00 USD kesin teminat mektubu bedeli için 3.495.939,24 TL'nin 30/01/2019 olan tazmin tarihinden, ... Bankasının 18.08.2015 tarihli 532.500,00 USD bedelli avans teminat mektubu bedeli için 3.041.853,00 TL'nin 07/02/2019 olan tazmin tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte, depolama gideri 250.880,00 TL'nin üçüncü kişilere ödenme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, kayıp zaman gideri 1.000.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiğini bildirmiştir.

Davacı taraf, sevk bedelini ıslah dilekçesinde talep etmemiştir.

Islah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ve cevap verilmiştir.

Islah sonrası dosya mahkememiz heyetine tevdi edilmiştir.

Dosya mahkememiz heyetine tevdi edildikten sonra bilirkişi raporuna itirazlar red edilmiş ise de, sunulan beyanlar nazara alınarak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce resen seçilen elektrik Mühendisi, 2 makina mühendisi, 16/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davalının temerrüde düştüğünü, ek protokole göre davalının ödeme yaptığı ve bir ihtilaf olmadığını, 30/01/2019 olan teminatın tazmin tarihi itibarıyla işin ne kadar yapıldığını sabit olmadığını, 1.144.100 USD Teminat Mektubu Bedelinin Davacıya İade edilmesinin uygun olduğu, 23.07.2015 tarihli Sözleşme eklerinden olan Genel Sözleşme ve Şartları koşullarının 7. Maddesine göre 39.800 Euro depolama giderinin davacıya ödenmesinin uygun olduğunu, davacının davalıdan kaynaklı olarak ilgili asansör kuyusunda çalışamayacağı dönemlerde, aynı şantiyede veya başka bir şantiyede çalışabileceği hususları gözetilerek, kayıp zaman ve zarar gideri talebi uygun görülmediğini, davalının, davacıdan malzeme temini ve ödeme karşılığında Kesin Teminat Mektubu sunması talebinin, asansörlerin montajının yapılmış olması ve bu kadar zaman sonra bu talepte bulunmasının uygun görülmediğini, davalı tarafından talep edilen fazla ödeme yapıldığı tespit edilemediğini, davacının, davalıdan talep ettiği sevk ve nakliye bedeli uygun görülmediğini, davalının Panoramik Asansörlerin kabinlerinin kuyu ölçülerinden küçük olduğuna itirazı, Asansör kapasite tespiti ile mutabık kalındığından uygun görülmediğini, kat hollerinde montajlı bulunan asansör çağırma butonları (Bir kısmının henüz montajı yapılmamış ve kayıp olduğu bildirilmiştir.) sözleşmeye uygun yapıldığını, bu nedenle davalının talebi uygun görülmediğini, yürüyen merdivenlerin alt ve yan kaplamalarının, çıta kullanılmasının seçilen görsellerde olmadığından ve sözleşme ve eklerinde yer almadığından, davalının talebi uygun görülmediğini, Sözleşmede belirtilen asansörlerin 48 aylık periyodik bakımları ücretsiz yapılacaktır denilmekte ve taraflar karşılıklı mutabık kaldığından, davalının talebi uygun görülmediğini, davalı tarafından öne sürülen komşu parselde yer alan ... adlı binada davacının daha düşük teklif üzerinden teklif vermiş olması davacı şirket açısından bağlayıcılığının olmadığını, bu nedenle davalı tarafın talebi uygun görülmediği, belediyenin 17/05/2019 tarihinde asansör ve merdivenlere ruhsat verildiğini, bu aşamada artık ayıp tespitinin mümkün olmadığını, eserin ayıplı olmadığını” bildirmiştir.

İtirazlar üzerine üçüncü bir bilirkişi heyetinde rapor alınarak çelişkilerin giderilmesine çalışılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen yeni mali müşavir, 2 makina mühendisi, elektrik mühendisi, nitelikli hesaplama uzmanından alınan 25/01/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "Taraflar arasındaki edimler eser sözleşmesinin tipik unsurlarından olduğundan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesi olduğu, davacı sözleşme konusunu teslim ve montaja hazır olmasına rağmen davalının, ifaya hazırlık hareketlerine katılmaktan imtina ettiği ve alacaklı temerrüdüne düştüğü, dosya içerisinde yer teslimine ilişkin iki tarafında imzaladığı sözleşmede yer alan nitelikte, yer teslim tutanağı veya benzeri bir doküman mevcut olmadığı, yer teslimini gösteren tek belgenin davalı tarafından dosyaya sunulmuş olan davacı tarafından 19.06.2019 tarihinde hazırlanan; Asansör ve Yürüyen Merdiven Montaj İşleri Haftalık İlerleme Raporu EK1 (Kule ve AVM asansör listesi) ve EK2 (Yürüyen merdiven listesi) doküman olduğu (Bkz. 3.1), 10.01.2019 tarihli ek protokole göre davalının davacıya yapması gereken ödemelerini gerçekleştirdiği ve bu konuda taraflar arasında ihtilaf olmadığı, Dosya kapsamında işin gecikmesi yahut tamamlanmamasına ilişkin tarafların öne sürdükleri iddia ve savunmalardan başka sebeplerin yer almadığı, Teknik incelemelere göre teminat mektuplarının nakde çevrildiği 30.01.2019 ve 07.02.2019 tarihlerinde asansör ve yürüyen merdiven montaj işinin ne kadarının tamamlandığının dosyadaki mevcut belgelerden tespit etmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla somut olayda davalının, ihtilaf konusu teminat mektuplarını nakde çevirme eyleminin hukuka uygunluğuna ilişkin bir inceleme yapılamadığı, Mahkemece, teminat mektuplarının nakde çevrildiği 30.01.2019 ve 07.02.2019 tarihlerinde asansör ve yürüyen merdiven montaj işinin tamamlanmadığı sonucuna varılırsa davalının teminat mektuplarını nakde çevirme eyleminin hukuka uygun olduğu, Mahkemece teminat mektuplarının nakde çevrildiği 30.01.2019 ve 07.02.2019 tarihlerinde asansör ve yürüyen merdiven montaj işinin tamamlandığı sonucuna varılırsa davalının teminat mektuplarını nakde çevirme fiilinin hukuka uygun olmayacağı, 17.05.2019 tarihinde T.C. ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından tescil belgesi düzenlenerek asansörlerin işverene davalıya tesliminin gerçekleştiği, ayıplı mal/ürün olarak görülmesinin mümkün olmadığı, dosyada daha önce düzenlenen bilirkişi heyet raporlarıyla, yerinde yapılan incelemelerde, parça eksiği sebebiyle çalışır hale getirilemeyen 2 adet yürüyen merdiven dışında diğer tüm ekipmanların çalışır durumda olduğu, bazı yürüyen merdivenlerde dış kaplama/giydirmelerin tamamlanmadığı, çalışır hale getirilemeyen 2 adet yürüyen merdivenin parçalarının şantiye ortamında kaybolması sebebiyle montajlarının tamamlanamadığı, asansörlerin katlardaki göstergelerinin ve çağrı butonlarının bulunmadığı, Teknik incelemeler neticesinde eserin ayıplı olmadığı sonucuna varıldığı, bu minvalde ayıba karşı tekeffül borcunun somut olayda gündeme gelmediği, " kanaatine varılmıştır.

Tarafların itirazları üzerine alınan 12/06/2024 tarihli ek raporda özetle; "İnşaat işlerinin (kuyulara su dolması, inşaat parçalarının kuyuya düşmesi, asansörlere ait komponentlerin hasara uğraması, paslanması, kuyuların rüzgar alması, misina atılamaması gibi) davalının uhdesinde olduğu, dolayısıyla montaj işlerinin davalıdan kaynaklanan sebeplerden dolayı aksadığı, 02.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve mahallinde yapılan incelemeye ait görsellerde halen davalı tarafın sorumluluğunda olan inşaat eksiklikleri bulunduğu, zemin ve duvarlarda inşaat işlerinin tamamlanmadığının tespit edildiği, Proje kapsamında bulunan yürüyen merdivenler için herhangi bir ürün teslim tutanağı, tescil belgesi veya periyodik kontrol raporunun dosya içerisinde bulunmadığı, 2 adet yürüyen merdiven haricinde tüm yürüyen merdivenlerin çalışır durumda olduğu ve bu 2 yürüyen merdivenin parça eksikliği sebebiyle çalışır hale getirilemedi, 2 adet yürüyen merdivene ait kaybolan parçaların neler olduğu, ne zaman ve nasıl kayboldukları hususunda dosyada herhangi bir tutanak, rapor, check- st veya benzeri dokümanın görülemediği, Şantiyeye getirilen malzemenin korunması hususunda taraflar arasında imzalanan 23.07.2015 tarihli Sözleşmenin Eki olan “Genel Sözleşme Şartları ve Koşulları” 11. Maddesi'ne göre malzemelerin montaj mahalinde kaybolması veya çalınması halinde sorumluluğun davacının, Montajı tamamlanmış olan ekipmana ait parçaların yetkisiz kişilerce yerinden sökülmesi, taşınması durumunda sorumluluğun davalının olduğunu," beyan etmişlerdir.

Sunulan sin bilirkişi kök ve ek raporu mahkememizce yeterli görülmüş ve itirazlar red edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, Davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 23/07/2015 tarihli sözleşme kapsamında tarafların edimlerini sözleşmeye uygun olarak ifa edip etmediği, bu nedenle davacının alacağının bulunup bulunmadığı, ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı, tarafların temerrüde düşüp düşmediği, teminat mektuplarının nakde çevrilmelerinin haklı sebeplere dayanıp dayanmadığı, hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasında 23/07/2015 tarihli sözleşme sonrasında çok sayıda protokol yapılarak hem işin miktarı hem de bedeli değiştirilmiştir.

Dosyadaki tüm raporlardan, tüm asansörlerin ve ikisi hariç yürüyen merdivenlerin montajının yapıldığı, iki adet yürüyen merdivenin montajı yapılmadan kutularıyla bırakıldığı, bunun nedeninin inşaatın bitmemiş olması olduğu, inşaat alanında bir kısım ekipman parçalarının kayıp olduğu, asansörlerin bir kısım butonlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının, yaptığı işin bedelini sözleşmeye uygun aldığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş, mahkememizce bu tespite itibar edilmiştir. Davalının savunmasında, kandırıldığını ve bakım ücretinin teklife eklendiğini, oysa bakımın ücretsiz olacağının kararlaştırıldığını ileri sürmüş ise de, tacir olan tarafların sözleşmeyle bağlı olduğu, irade fesadı halinin olmadığı, bu konuda karşı dava da açılmadığından bu savunmasına itibar edilmemiştir.

İşin geciktiği, bunun davalıdan kaynaklı olduğu, inşaat bitirilemediği için davacının getirdiği malzemeyi depoya geri götürdüğü ve bunu için bir bedel ödediği, inşaat bitmemesine rağmen işin geciktirildiğinden bahisle davacının teminatlarının 30/01/2019 ve 07/02/2019 tarihlerinde nakde çevrildiği, davacının edimini yerine getirmeden temerrüde düştüğü ve bu konuda uyarıldığına dair bir belge olmadığı, temerrüt gerçekleşmeden davalının teminatları tazmin ettiği anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nu 175. Maddesinde belirtildiği üzere, koşulun gerçekleşmesine dürüstlük kuralına aykırı davranarak taraflardan biri sebep olursa , koşul gerçekleşmemiş sayılır. Somut olayda da işin gecikmesine davalı sebep olmuş ve eylemi dürüstlük kuralına aykırı görünmektedir. Bu nedenle cezai şart istemesi ve bu amaçla teminatları tazmin etmesi hukuka aykırıdır. Davacının bu talepleri mahkememizce bu nedenle kabul edilmiştir.

Davalının gecikmesi nedeniyle davacı ayrıca malları depoda bekletmek ve bir bedel ödemek zorunda kalmış olup, bilirkişi tarafından bu bedel 250.880,00TL olarak tespit edilmiştir. Mahkememizce davacının bu zararının da tazmini talebi haklı görülmüştür.

İnşaat henüz bitmediğinden davacı da edimini tam olarak yerine getirmemiş ise de, bu konuda davacıya izafe edilecek bir kusur bulunmadığından, eksikliklerin giderilmesi ve montajı yapılmamış işlerin yapılması ayrı bir dava konusu olduğundan, bu dosyamızda değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu nedenlerle davacının teminat mektupları bedeli ve depolama bedeli yönünden davacının kabulüne, teminat mektuplarının tazmin tarihinden itibaren, depolama giderini ise ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline, kayıp zaman tazminatı ve sevkiyat bedeli talebinin ise reddine karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

1. Tazmin edilen teminat mektupları nedeni ile 3.495.939,24 TL nin 30/01/2019 tarihinden itibaren, 3.041.853,00 TL nin 07/02/2019 tarihinde itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davcıya verilmesine,

2. Depolama gideri nedeni ile davacının katlanmak zorunda olduğu 251.880,00 TL nin 28/03/2018 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Diğer talepler yönünden davanın REDDİNE,

4. Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 463.802,51 TL alınması gerekli harçtan, peşin alınan 68,31 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 129.750,00 TL harcın mahsubu ile 333.984,20 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

5. Kabul edilen değer ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 371.896,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Reddedilen değer ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 140.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

7. Davacı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 17.663,50 TL yargılama giderinden kabul/red oranına göre 15.057,75 TL'nin ve davacı tarafça peşin ödenen 129.818,30 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Davalı tarafından tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve sair giderler için sarfedilen toplam 50.318,25 TL yargılama giderinden kabul/red oranına göre 7.423,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9. Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

10- Zorunlu arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin kabul ve red oranına göre 1.125,27 TL'nin davalıdan, kalan 194,73 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/09/2024

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır