İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/548 E. 2023/845 K.

T.C.

İSTANBUL

21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/548 Esas

KARAR NO : 2023/845 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/09/2022

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş., Türkiye genelinde 100 şubesi bulunan “... ...” olarak bilinen saygın bir özel okullar zincirinin sahibi olduğunu, müvekkili şirketin, aşağıda detaylıca açıklanacağı üzere, davalı şirketten cari hesaptan kaynaklı 3.621.551,30 TL alacağı bulunması nedeniyle .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasından takip başlattığını, müvekkili ile davalı 03.08.2020 tarihinde alım satım sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili tarafından davalıya avans ödemeler yapılmasına rağmen davalı sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve eksik teslim ettiği mallar nedeniyle eksik ifada bulunduğunu, cari hesap kapsamında müvekkili şirketin davalıdan 3.621.551,30TL alacaklı olduğunu, müvekkili şirket ile davalı Şirket arasında 03.08.2020 tarihli Alım Satım Sözleşmesi ile eki niteliğinde 28.09.2020 ve 18.12.2020 tarihli Protokoller akdedildiğini, sözleşme ve eki niteliğinde protokollere göre, taraflarca mutabık kalınan fiyatlar üzerinden, davalı şirketin müvekkiline maske dezenfektan sensörlü dispenser ve pil siparişlerini eksiksiz ve sağlam şekilde teslim etmesi hususunda anlaşma sağlandığını, müvekkilinin cari hesap ile ticari defter ve kayıtlarına göre, 20.08.2020 tarihinden 11.03.2021 tarihine kadar Müvekkil tarafından davalıya 12.873.718,18 TL ödeme yapılmasına rağmen davalı tarafından 9.252.166,88 TL tutarı karşılığında mal teslim edildiğine ilişkin fatura tanzim ve tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin 3.621.551,30 TL alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketten 3.621.551,30 TL alacaklı olduğunu, bu kapsamda, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini, bu nedenlerle; davalının .... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibinin devamına, davalının bahse konu icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olması sebebiyle alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirketin .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında başlatmış olduğu ilamsız icra takibinde müvekkilinin borca itiraz ettiğini, taraflar arasındaki akdedilen sözleşme gereği müvekkili şirketin kendi edimini eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, müvekkilinin davacı yana herhangi bir borcu olmadığını, taraflar arasında 3 katlı cerrahi maskeleri ile dezenfektan, sensörlü dispenser, dispenser pili ürünlerinin teslimi ve davacının istediği lokasyona teslimiyle ilgili 03/08/2020 tarihinde ticari bir sözleşme akdedildiğini ve yürürlüğe girdiğini, bu sözleşme kapsamında ilk fatura 20/08/2020 tarihinde kesildiğini, daha sonra piyasa koşullarına göre maske fiyatlarında indirim yapılarak taraflar arasında ek protokol yapıldığını, kur farkı nedeniyle yükselen dezenfektan fiyatları için de ayrı bir ek protokol tanzim edildiğini ve taraflar arasında bu ticari ilişki sorunsuz bir şekilde devam ettiğini, 03.08.2020 tarihli sözleşmenin 2. ve 3. maddelerinde açıkça davalı/borçlunun, davacı/alıcının belirlediği adreslere ürünleri teslim etmesi konusunda mutabık kalındığını, şimdiye kadar, sözleşmede de açıkça yazdığı üzere davacı tarafından taraflarına bildirilen adreslere ürünlerin eksiksiz ve zamanında teslim edildiğini, taraflar arasındaki rutin uygulamada ilk başta fatura kesildikten sonra davacı ödeme yapıyorken; pandemi şartlarının ağırlaşması sebebiyle maske temininde sıkıntı yaşanmaya başlandığından dolayı davacı maske temininde sıkıntı yaşamamak için önden avans gönderdiğini, avans tutarında maske alımını yaptığını, ilk olarak davacı 10.10.2020 tarihinde önden avans göndermeye başladığını, bu tarihten sonra davacı 2.avansı 30/10/2020, 3.avansı 27/11/2020, 4.avansı ise 30/11/2020 tarihlerinde parça parça gönderdiğini, bu avanslar karşılığında ürünlerin müvekkilince satışa hazır hale getirilerek davacıya fatura karşılığında teslimi gerçekleştiğini, 30/12/2020 ve 31/12/2020 tarihlerinde kesilen iki adet fatura davacının gönderdiği avanstan düşüldüğünü, yine 11/03/2021 tarihli 2 adet fatura, 30/04/2021 tarihli 2 adet fatura, 31/05/2021 tarihli iki adet fatura ve 09/06/2021 tarihli 1 adet faturalar avanstan düşülerek fatura kesildiğini ve teslim edildiğini ve bu konuda davacı tarafın bu işleyişe karşı her hangi bir itirazı olmadığını, kalan avanslar karşılığında maskeler müvekkili tarafından teslime hazır edildiğini ancak davacı şirket okulların tatil olması nedeniyle şimdilik ürünleri teslim alamayacaklarını müvekkiline ilettiklerini, bunun üzerine ürünlerin depoda tutulduğunu, halen depoda muhafaza edildiğini, hatta bu hususta davacı yana müvekkilinin en son 31/01/2022 tarihinde avans karşılığı ürünlerin teslime hazır olduğuna ve teslim için taraflarına adres bildirilmesine dair ... Noterliği tarafından ... yevmiye numarasıyla ihtarname gönderdiğini, yine davacı yanın, bir kısım iade etmek istedikleri faturalara ilişkin ihtarnameyi 06/08/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı evrak ile müvekkiline gönderdiklerini, 30/04/2021 tarihli 2 adet fatura, 31/05/2021 tarihli iki adet fatura ve 09/06/2021 tarihli 1 adet fatura e-fatura olarak düzenlendiğini ve davacıya iletildiğini, teslimi yapılmış, faturası kesilmiş ve kesinleşmiş olan beş fatura bedeli olan toplam 1.469.570,00 TL' lik ürünün hiç teslim yapılmadığını, geçersizmiş gibi ücreti istendiğini, cari hesaplardan da anlaşılacağı üzere, davalı şirketimizde 09/06/2021 tarihi itibariyle 2.151.980,00 TL sipariş avansı kaldığını ve bu avans karşılığı ürünler hazır edilmiş olup, depoda teslime hazır bekletildiğini, üstelik müvekkilinin depo masrafı nedeniyle zarar ettiğini, bu nedenlerle; itirazlarının haklı olması sebebiyle itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına dair talepleri içeren davanın tümden reddine, davacı yanın kötü niyetle icra takibinde bulunması sebebiyle %40 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların sunduğu bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınıp incelenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, taraflar arasında alım satım sözleşmesinden kaynaklı davacı tarafça fazla avans verildiği ve avans kadar mal teslim edilmediğinden bahisle davalı nezdinde kalan fazla avansın iadesi istemli icra takibine yönelik itirazın iptaline ilişkindir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası Uyap kayıtları celbedilip, incelenmiş, davacının 3.621.551,30TL'nin avans faiziyle birlikte tahsili istemli yaptığı takibe davalı tarafça süresinde itiraz üzerine takibin durduğu ve işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra, 1 nitelikli hesaplama uzmanı, 1 mali müşavir ve 1 tekstil konusunda uzman bilirkişi heyetine verilerek taraflar arasında yapılan sözleşme ve protokollere göre ne şekilde alışveriş yapıldığı, yapılan ödemelere göre eksik teslimat var mı, var ise ne kadar olduğu, davalının teslimde temerrüdü oluşup oluşmadığı, davalı nezdinde fazla avans var ise takip tarihi itibariyle miktarının ne kadar olduğu, davalı tarafın aldığı avansa karşılık teslime hazır bulundurduğu mal var mı ve neden teslim edilmediği hususunda bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Mahkememizce bilirkişi heyet raporunda özetle;" Sözleşmede kararlaştırılmamış olsa da davacı yan tarafından avans olarak ücretin sözleşme konusu malların tesliminden önce ödendiği, sözleşme konusu malların teslimatının avanslardan sonra davalı tarafından yapılacağı yönünde bir uygulamanın taraflar arasında kabul edildiği, sayın mahkemeniz tarafından sunulan sevk ve irsaliye belgelerinin sahte olduğunun kabul edilmesi halinde davalı tarafından sözleşme konusu malların teslimatı yapılmadığı ve borç tam ve eksiksiz olarak ifa edilmediği için davacının 3.621.551,23 TL alacaklı olacağı, sayın Mahkemeniz tarafından bu belgelerin gerçek olduğunun kabul edilmesi halinde davalı tarafından teslimatları yapılan ve bu teslimata ilişkin olduğu iddia edilen faturalardan anlaşıldığı kadarıyla davacının 2.151.981,23 TL alacağının olacağı, taraflar arasında yapılan sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren TBK.m.90 hükmüne göre borç muaccel olmuş, davacı tarafından ödemeler yapılmasına rağmen taraflarca kararlaştırılan 15.03.2021 tarihine kadar davalı tarafından tam ve eksiksiz olarak borç ifa edilmemiş, bu nedenle davalı taraf ifası mümkün borcunu kararlaştırılan belirli vadede yerine getirmediği için 15.03.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının 3.621.551,40 TL asıl alacağı için ... İcra Dairesinin 2022/... E. Sayılı dosyasında takip tarihinden önce işlemiş faiz takip talebinde bulunmadığı, bu nedenle, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren avans faizi oranında temerrüt faizi uygulanabileceği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafın bilirkişi raporuna itirazları üzerine, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek sureti ile mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce Mali Müşavir ...'nun sunduğu raporunda özetle;"Davacı ... A.Ş'nin 2021 yasal defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu, davalı ... Ticaret Ltd. 2021 Yılı Yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davalı tarafça davacı adına düzenlenen davaya konu 5 adet faturalara ait sevk irsaliyelerinde teslim alan hanesinde bulunan kişilerin davacı tarafın çalışanı olduğu/olmadığı tespit edildiği, bu faturaların kabul edilmesi halinde davacı tarafın davalı taraftan 2.151.980,18 TL alacaklı olduğu , aksi kanaatte ise davacının davalıdan 3.621.551,30 TL alacaklı olduğuna, davacı tarafın bünyesinde davaya konu faturalara ait irsaliyelerde imzaları olanların başka satın alma işlemlerinde imzalarının olup olmadığının tetkiki için gelinen aşamaya kadar 320 Satıcılar hesabında görülen tüm alımlara ait irsaliyeleri ibraz edemediği, son olarak davacı merkezine gidildiğinde ise, evrakların ibrazı için 45 gün ek süre talep ettiği, davacı tarafından söz konusu belgeler ibraz edilmesi halinde, konunun bu yönden de tetkiki yapılarak Sayın Mahkemenin dikkatine arz edileceği,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların mali müşavir bilirkişinin sunduğu bilirkişi raporuna itirazları üzerine, talep edilen yerlere müzekkere yazılarak eksik belgeler tamamlanarak, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinin sunduğu 06/11/2023 tarihli ek raporunda özetle; "Davacı vekili tarafından sunulan 320. Satıcılar Hesabı muavin defter dökümü incelendiğinde; 01.04.2021-31.12.2021 tarih aralığındaki Turkceli, İçme suyu kanalizasyon idaresi, ... , , ..., Serbest Meslek Makbuzu, Kredi kayıt bürosu, ... Dağıtım , Sigorta aracılık , Döner Sermaye Müd, İnsan Kaynakları Danışmalık, Sağlık Bakanlığı Laboratuvar, Noter vb. kurumlar hariç satınalma faturası, alınan hizmet faturası açıklamalı 4.389 adet fatura girişinin olduğu, dosyasına flash bellek içinde sunulan 325 adet belge incelendiğinde, sevk irsaliyesi, teslim fişi, servis formu, tutanak olduğu, bir kısım belgenin teslim alan hanesinin boş olduğu, bir kısım belgenin 2020-2022-2023 yıllarına ait olduğu bir kısım belgenin e-fatura olduğu, ihtilaf konusu sevk irsaliyelerinin teslim alan hanesinde bulunan,... isimli kişilerin Nisan -Aralık 2021 dönemi sunulan belgelerin altında isim ve imzasının bulunmadığı," bildirilmiştir.

Davalı tarafın, aynı gün ve araçla İstanbul, Kocaeli, Ankara, İzmir ve Muğla illerinde aynı kişi marifetiyle teslimat yaptığına dair irsaliyelerdeki kişilerin davacı çalışanı olmadığı gibi, bir günde hem bu kadar ili gezmek hem de teslimat yapmanın mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Kaldı ki, sözleşmenin 15/03/2021 tarihinde sona ereceği net bir şekilde kararlaştırılmışken, bu süreden sonra teslimatın bu şekilde yapıldığının kabulüne imkan bulunmamaktadır.

Alınan bilirkişi raporları, aynı gün ve araçla İstanbul, Kocaeli, Ankara, İzmir ve Muğla illerinde aynı kişinin teslimat yaptığına dair irsaliyelerde isim görünen kişilerin davacı çalışanı olmaması ve bu kişilere bu şekilde aynı gün teslimat yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olması, alacağın 2.151.980,18 TL kısmı için teslimat yapılmadığının davalı tarafça kabul edilmesi, teslime hazır mal bulundurulmaması ve sözleşmenin bitim tarihinin 15/03/2021 olması nazara alındığında, davalının kusurlu olduğu, malı teslim etmediği, bir kısım teslim irsaliyelerinin gerçeği yansıtmadığı, teslime hazır mal bulundurulmadığı, sözleşme sona erdikten sonra imkansız görülen bir kısım teslim belgelerine dayanılmasının yersiz olduğu, bilirkişi tarafından da davalının kusurlu görüldüğü anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1. Davacının davasının KABULÜ ile, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazlarının İPTALİNE, takibin devamına,

2. Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan takdiren %20 üzerinden hesaplanan 724.310,26 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 247.388,16 ‭TL alınması gerekli harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 43.739,29 TL harcın mahsubu ile bakiye 203.648,87 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 310.646,54 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Yargılama nedeniyle harcanan 43.819,99‬ TL harç ve 10.729,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7. Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

İlişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/12/2023

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır