İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/806 E. 2023/780 K.

T.C.

İSTANBUL

21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/806 Esas

KARAR NO : 2023/780

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/12/2022

KARAR TARİHİ : 21/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin 08/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı-Borçlu müteveffa mirasçılarına ait ... plakalı araçlar ile 04/10/2016 -12/01/2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2019/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla 18.12.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalılara tebliğ edildiğini, Davalılar tarafından süresi içerinde “borca, faize ve ferilerine” itiraz edilmesi nedeniyle icra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, arabulucuya başvuruda bulunduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek, davanın kabulü ile, ... icra müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, davalılar hakkında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak da; davacının borca ilişkin herhangi bir belge veya doküman sunmadığını, müvekkillerinin murisinin geçiş ücretlerini edemeden geçiş yapmasının söz konusu olmadığını, buna ilişkin herhangi bir delil olmadığını, Anayasanın 38. Maddesine yer verilen cezaların şahsiliği ilkesi ve yönetmelik hükümleri gereği idari para cezalarının müvekkillerinden tahsilinin mümkün olmadığını, davacının talep ettiği inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine, davacının haksız ve kötüniyetli takibi nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava itirazın iptali davasıdır. Dosya kapsamında uyuşmazlığın davacı tarafından işletilen otoyolun davalının maliki olduğu araçlarla usulsüz kullanıp kullanılmadığını, kullanılmış ise kullanılmış ise kullanım bedellerinin ödenip ödenmediği, icra takibine yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, dosya kapsamında oluşan tüm deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce resen görevlendirilen Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 11/10/2023 tarihli raporu özetle; " ... plaka sayılı araç için bildirilen 13 adet geçişin 1 adedinin “normal geçiş” ve 12 adedinin “ihlâlli geçiş” olduğu, ...plaka sayılı araca ait 13 adetlik “normal” ve “ihlâlli” geçiş için, genel toplam: 1.334,65 TL geçiş ücreti + 252,98 TL İşlemiş Faiz + 45,54 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplamın: 1.633,16 TL olduğu, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın 1.633,16 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte, davaya konu ihlâlli geçişler için ... İcra Müdürlüğü 2019/ ... Esas sayılı dosyasında talep edilen tutarın 1.636.40 TL olduğu, dava dosyasında harca esas değerin 1.636.40 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Mahkemeye ait olduğu... " mütalaa etmiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."

Uyuşmazlığın anlaşılabilmesi taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliğinin iyice anlaşılmasına bağlıdır. Davacının, davasını dayandırdığı hukuki ilişkinin niteliğinin, borcun doğum sebebinin ortaya konulması önem arz etmektedir. Davacı taraf ödeme yapılmaksızın kendilerince işletilen otoyolun kullanıldığını belirtmektedir. Borcun kaynağı davalı tarafın ücretini ödemeyerek otoyolu kullanması ise borcun sözleşmeye aykırılıktan mı haksız fiilden mi kaynaklandığının tespiti gerekir. Her ne kadar borcun haksız fiilden kaynaklandığı görüntüsü oluşmakta ise de taraflar arasında bir hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davacı tarafın otoyol hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, davalı tarafın ise ücret ödemeyi üstlendiği anlaşılmaktadır. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi17. Hukuk Dairesi de "Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmaktadır." demektedir.

Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra itirazın iptali dava türü ve ispat yüküne de değinmek gerekmektedir. 20. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir” şeklindedir. Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Maddede aksine düzenleme olmadıkça ibaresi eklendiğinden, kanunda ispat yükü ile ilgili özel bir düzenlemeye yer verildiğinde, ispat yükü genel kurala göre değil de kanunda belirtilen özel düzenlemeye göre belirlenecektir.

Tüm bu açıklamalar ışığın somut olaya bakıldığında taraflar arasında ticari nitelikli hizmet sözleşmesi bulunduğuna dair herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı taraf sözleşme kapsamında üstlendiği otoyol hizmeti sunma yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Dosyaya sunulan kayıtlardan davalı tarafın araçlarının geçiş yaptığı anlaşılmaktadır. Bu noktada ispat yükünün davalıya geçtiğinin kabul edilmesi gerekir. Davalı tarafın hizmet aldığı açık olup davalı hizmet bedelini ödediğini ispatla mükelleftir. Ancak davalı tarafça mahkememize ya da icra dosyasına herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığı gibi, ... hesaplarından veya banka hesaplarından ödeme yapıldığı da iddia edilmemektedir. ... BAM ... HD.sinin 2018/... Es sayılı dosyasında "Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece ... veya ... kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir." denilmekle bu husus ifade edilmektedir.

Davacının ispat yükünü ifa ettiği, davalının ise ödeme yaptığını ispat edemediği, davalı tarafça sunulan belgelerden ödeme yapılmadığı sabittir.

Tüm dosya kapsamı bir arada incelenmekle; dosyaya celp edilen trafik tescil kayıtları, ... kayıları, porvizyon ve görüntü kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirilmekle alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporun yargısal denetime açık, bilimsel metodlara uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasın karar verilmiş; ... plakalı araçlar için bildirilen ihlâlli geçişlerin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plakalı araçlara ait “ihlâlli” geçişler için davacının 269,45TL alacaklı olduğu, araç işleteni ... 'in vefat ettiği, davacının alacağını müteveffanın mirasçılarından talep hakkının bulunduğu anlaşılmıtır. 6001 sayılı KanuN'un 30. Maddesinin 7. Fıkrası ve devamı düzenlemelerinden, davacı şirketin işlettiği otoyollardan ödeme yapılmadan geçilmesi ve 15 günlük süre içerisinde ödeme yapılmaması halinde öngörülen 4 katı tutarındaki cezanın idari para cezası olarak düzenlendiği anlaşılmakla, Anayasamız 38. Maddesi ve Türk ceza Kanunu'nun 20. Maddesi gereğince cezaların şahsiliği prensibi gereğince idari para cezalarının mirasçılardan talep edilemeyeci, davacıların cezasız tutar sebebiyle murislerinin borçlarına halef oldukları anlaşılmakla davacının davalılardan toplamda 269,45TL alacaklı olduğu yönünde mahkememizde tam bir vicdani kanaat oluşmakla, davanın kısmen kabulü ile ... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyası üzerinde yürütülmekte olan takibe yapılan itirazın 269,85 TL yönünden iptali ile takibin devamına karar verilmiş, alacak likit ve belirlenebilir olmadığından ve belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmolunmamış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜNE; ...İcra Müdürlüğü 2019/... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takibe yapılan İTİRAZIN 269,45TL yönünden İPTALİ ile TAKİBİN bu tutar üzerinden DEVAMINA,

2. Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3. Alınması gereken 269,85TL harçtan peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 161,40TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 3.000,00TL bilirkişi ücreti, 284,00TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.284,00TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre hesaplanan 525,44TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk ücreti olan 1.360,00TL nin kabul/red oranına göre hesaplanan 217,60 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.142,40TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7. Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 269,45TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 1.366,95TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

9. 6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibrariyle KESİN olmak üzere karar verildi.verilen karar usulen okundu anlatıldı 21/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır