İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/782 E. 2024/77 K.

T.C

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/782 Esas

KARAR NO : 2024/77

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2022

KARAR TARİHİ : 26/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından sunulan 16/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... plakalı aracın, 18.05.2022 tarihinde ... ili ... ilçesinde bulunan ... taşımacılık anonim şirketi nezdindeki inşaat alanında yük taşırken frenlerin tutmaması üzerine aynı iş sahasında bulunan su tankerie çarpması sonucunda maddi hasarlı kazaya karıştığını, 18.05.2022 tarihli kaza neticesinde ön kısımları darbe aldığını, gerek kaporta gerekse de mekanik aksamları üzerinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen zararın kasko poliçesi kapsamında tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketi 15.09.2022 tarihli yazısı ile konu dosyada hasarınızın araç riskleri için düzenlenmiş kasko sigortası genel ve özel şartlarına göre reddedilmiştir beyanı ile usulüne uygun başvurularının ret edildiğini, bu süreçte davalı sigorta şirketi talebin reddi gerekçesi olarak poliçenin a.5. "teminat dışında kalan riskler" başlığının 5.8 maddesi ile düzenlenen "aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar" hükmüne aykırı hareket edildiğini belirttiğini, ancak davacıya ait ... plakalı aracın ruhsatında görüldüğü üzere aracın net ağırlığı 16.650 kg ve azami yüklü ağırlık 30.875 kg olarak belirlendiğini, dolayısıyla aracın istiab haddi 14225 kg' olduğunu, karayolu taşıma yönetmeliği'nin 7. maddesinde "tartı toleransı; en çok [(aracın azami ağırlığının % 3,75'i) + 500] kilogram olarak kabul edilir." şeklinde hüküm kurulduğundan uyuşmazlığa konu aracın toleranslı azami yüklü ağırlığı ruhsattaki bilgilere göre 32.532 kg ve fişteki bilgilere göre 33.414 kg olduğunu, aracın istiab haddinin 14225 kg olduğu dikkate alındığında bu halde fişlerdeki ölçümler her türlü istiap haddi sınırları içerisinde kaldığını, meydana gelen hasar miktarı genç sigorta ekspertiz hizmetleri limited şirketi tarafından tanzim edilen 28.07.2022 tarihli rapor ile hesaplanmış olup toplam hasar bedeli 1.061.297,89-tl'dir.'’ olarak tespit edildiğini, öncelikle ve tensip ile birlikte ivedi olarak; dava konusu araç satılacağından delil tespiti kararı verilerek, meydana gelen kaza sonucunda davacıya ait ... plakalı aracın uğramış olduğu zarar miktarının tespiti için "...(...)" adresinde bekletilen araç üzerinde sigorta uzmanı ve makine mühendisi bilirkişi marifetiyle delil tespiti yapılması amacıyla trabzon asliye ticaret mahkemesine talimat yazılmasını, meydana gelen kaza sonucu davacıya ait ... plakalı araçta oluşan ve fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak ikame edilen bu dosyada şimdilik 10.000-tl tutarındaki hasar bedelinin işleyecek avans faizi ile birlikte kasko poliçesi kapsamında davalı şirket tarafından karşılanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan 24/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı araç, davalı şirkete 25.11.2021-25.11.2022 tarihleri arasında ... poliçe numaralı axa genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, mevcut dosya kapsamında 27.07.2022 tarihinde hazırlanan ekspertiz raporu uyarınca kaza, hasar ve davacı talepleri değerlendirildiğini ve davacının haksız değişim talebinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşıldığını, işbu raporun sonuç ve kanaat bölümünde yer alan değerlendirmeye göre; "... plakalı aracın 18.05.2022 tarihinde gerçekleşen devrilme olayı, sigortalı aracın eğimli stabilize yolda işletilmesi sırasında fren tertibatının işlev dışı kalması neticesinde önünde seyir eden araca çarpması ile kupa sağ ön kısmından darbe alarak hasarların meydana geldiği, darbe şiddeti gereği aracın şase/travers aksamlarında ve haiz olduğu motor bölümünde de yoğun deformasyonların oluştuğu anlaşıldığını, iş bu dosyaya konu hasar ile ilgili olarak, olay yeri fotoğraflarında taşınan yükün kasa hacminin tamamını kapladığı görülmüş iri bloklu yapıdaki malzeme dikkate alınarak yapılan tespitler ve hesaplamalar neticesinde, karayolları trafik kanunu ve yönetmeliği ilgili maddelerine göre, taşınan yük tonajının ortalama değerler ile 60 ton olduğu, izin verilen toleranslı yüklü araç ağırlığının 33,7 ton (32 ton + tolerans) olması gerekirken, hasar esnasındaki toplam araç ağırlığının en az 76,6 ton olduğu değerlendirilmiş, yasalarla izin verilen kapasitenin çok üzerinde bir seyir/taşıma işleminin yapıldığı tespit edildiğini, konu hasar dosyasında bulunan tutanaklarda belirtildiği şekilde kazanın çarpışmanın gelişebileceği ancak buna sebep olan hususun yukarıda yapılan hesaplamalar neticesinde, seyir esnasındaki toplam araç tonajının güvenli sürüş seyir davranışlarını zorlaştırarak fren tertibatı üzerinde zorlamaya dolayısıyla fren tertibatı bileşenleri ve bağlantı noktalarında deformasyonlara yol açmış olacağı, vaki hasarın meydana gelmesinde kullanıcının kastından söz edilemese de taşınan yük tonajının ve araç toplam ağırlığı hususunda ağır kusurunun olacağı, taşınan yük tonajının konu hasar oluşumu ile direkt illiyet bağının olduğu " yönünde görüş ve kanaat bildirildiğini, 18.05.2021 tarihli kazaya ilişkin ceza dosyası kapsamında yürütülen davanın mevcut evrakları incelediğinde; ... plakalı kamyonu kiralayan ... şirketi ile kiraya veren sigortalı ismail koçal arasında yapılmış kira sözleşmesi olduğunun tespit edildiğini, axa genişletilmiş maksimum kasko sigorta poliçesi, a.2. muafiyet uygulamaları ve çeşitli hükümler, yanlış beyan muafiyet uygulaması başlığına göre ruhsat sahibi ve sigortalı ve sigorta ettirenlerden herhangi birinin leasing (finansal kiralama) şirketleri hariç olmak üzere kısa ya da uzun süreli araç kiralama hizmetleri ile iştigal ediyor olmasının tespiti durumunda %80 oranında muafiyet indirimi uygulanacağını, hakim ve baǧlı şirketler arasında gerçekleştirilecek kiralama sözleşmelerine konu araçlar, yukarıdaki tanımın dışında deǧerlendirilecek ve herhangi bir hasar talebinde gerekli belgeler temin ve kontrol edilmek kaydıyla kiralanmış araç tanımı dışında tutulacaklardır." şeklinde düzenlendiğini, bununla birlikte, 18.05.2021 tarihli kazanın meydana geldiği konum şantiye alanı içerisinde olduğunu, yine, ... genişletilmiş maksimum kasko sigorta poliçesi, a.2. muafiyet uygulamaları ve çeşitli hükümler, muafiyet uygulaması başlığına göre; "sigortalı aracın maden ocaǧı, mermer ocağı taş kum ocaǧı, veya yeraltında çalışması ve bu faaliyet bölgelerinin resmi karayolları haricindeki iş sahası veya iş sahası etrafında kullanımı esnasında sigortalı araçta devrilme sonucu oluşabilecek hasarlarda oluşacak hasar tutarı üzerinden %25i sigortalının, %75i sigortacının üzerinde olacak şekilde koasürans uygulanacaktır." şeklinde olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, mevcut araçta oluşacak hasar tutarından davalı sigorta şirketi % 25 oranında sorumlu tutulacağını, davacının dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER :

Arabuluculuk anlaşamama tutanağı, Poliçe, Kaza tespit tutanağı, Kazaya ilişkin fotoğraflar, Hasar dosyası, Tramer kayıtları, Kasko sigorta genel şartları, Islah dilekçesi, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Davacı vekili tarafından sunulan 02/11/2023 tarihli Islah Dilekçesinde özetle; 10.000,00-TL olan hasar bedeli taleplerini 690.000,00 TL arttırarak 700.0000,00 TL hasar bedelinin işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi ... ve Sigorta eksperi bilirkişi ... 06/04/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin KDV hariç 899.404,98-TL, KDV dâhil 1.061.297,88-TL tutarında olduğu tespit edildiğini, araç ağır hasarlı (pert-total) olarak değerlendirildiğinde hasar tutarı (1.500.000 piyasa – 776.000 sovtaj) hasar tutarı 724.000 TL olduğu kanaatine varıldığını, dosyaya sunulan kantar fişi ve trafik tescil belgesi mukayese edildiğinde dava konusu kazada hasarlanan dava konusu aracın 345 kg istihap haddini %1,12 aştığı görülmüş, hasarının teminat harici olarak değerlendirilip değerlendirilmesi hususunun Mahkememiz takdirine bırakıldığını, aracın uzun vadeli kiralık olarak kullanıldığına hükmedilmesi halinde %80 muafiyeti tenzil edildiğinde hasar tutarının KDV hariç 179.880,99-TL, KDV dâhil 212.259,58-TL tutarında olduğu tespit edildiğini, araç ağır hasarlı (pert-total) olarak değerlendirildiğinde hasar tutarı 144..800,00 TL olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

Makine mühendisi bilirkişi ...ve Sigortacı bilirkişi ...tarafından hazırlanan 09/05/2023 tarihli Bilirkişi raporuna göre; Dava konusu aracın istiap haddinin 30.875 kg olduğu, kaza öncesinde yüklenmiş yük için ölçülen yüklü araç ağırlığının 31.220 kg olduğu dikkate alındığında, ölçülen istiap haddinin aracın istihap haddini 345 kg (%1,12) aştığı, ancak izin verilen toleranslı yüklü ağırlık olan 32.532 kg sınırları içerisinde kaldığı, Dava konusu aracın istiap haddinin 30.875 kg olduğu, kaza öncesinde yüklenmiş yük için ölçülen yüklü araç ağırlığının 31.220 kg olduğu dikkate alındığında, ölçülen istiap haddinin aracın istihap haddini 345 kg (%1,12) aştığı, ancak izin verilen toleranslı yüklü ağırlık olan 32.532 kg sınırları içerisinde kaldığı, Toleranslı izin verilen istiap haddinin aşıldığı 375 kg, aracın toplam istiap limiti olan 30.875 kg değerine göre fren sistemi üzerine etkisi olmayacak derecede düşük bir değer olduğundan, 375 kg ağırlığın aracın tip onay belgesinde belirtilen 30.875 kg istiap haddinin tartı ölçüm toleransı olan [(aracın azami ağırlığının % 3,75’i) + 500] kilogram sınırları içerisinde kaldığından dolayı, mevzuat tarafından izin verilen limitler dahilinde olmasından dolayı, anılan tarzdaki yüklemenin kazanın sebebi üzerinde doğrudan etkisinin olmadığı, bu durumun kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkisinin olmadığı, İstiap haddinin izin verilen ölçüm toleransı ile 375 kg aşılmasının olan kazaya münhasıran bir etkisi olmasa da, araca yüklenen yükün istiap haddinin üst limitlerinde olmasının, yükün taşındığı yolun eğiminin, yüklü aracın eğimli yolda fren tertibatına bindireceği ilave yükten dolayı fren sisteminde oluşan zorlanmanın, aracın çalıştığı maden sahasındaki koşulların etkisinden dolayı aracın fren sisteminin arızalanarak işlevini yerine getirmemesinden dolayı kaza olayının meydana geldiği, dosya muhteviyatı incelendiğinde, hasar 04.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirtilen aracın onarımı gereken yedek parça ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu... plakalı aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre 04.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edilen hasar miktarı olan KDV dahil 1.061.297,88 TL 'nin piyasa koşullarına uygun olduğu, dava konusu aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucu edinilen bilgiler ile teknik özellikleri, model yılı, trafiğe çıkış tarihi itibarıyla yıpranma payı ve kıymetine tesir edebilecek diğer faktörler de dikkate alınarak yapılan değerlendirme, yetkili servis, oto galeri teklifleri ve ikinci el satışına yönelik internet siteleri üzerinden yapılan piyasa araştırması sonucunda, emsal özelliklere sahip aracın kilometre değeri de dikkate alındığında, Dava konusu ... plakalı, 2018 model man tgs 41.420 8x4 bb damperli kamyon marka/ model aracın kaza tarihinde, kaza öncesi rayiç değerinin 1.200.000,00 TL olduğu, 04.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda kaza öncesi aracın rayiç değerini 1.500.000,00 TL olarak hatalı tespit edilmiş olduğu, somut satış ilanları üzerinden yapılan gerçek piyasa araştırmasına göre kaza öncesinde, dava konusu aracın rayiç değerinin 1.500.000,00 TL değil, 1.200.000,00 TL olduğu,

Tazminat talebine konu aracın ikinci el araç piyasasındaki satış frekansı, hasarlı ve hasarsız parçalar, değişmesi/onarılması gereken parçaları ve alternatif yollarla (çıkma ve eşdeğer parça kullanımı) onarım maliyeti göz önüne alındığında sovtaj değerinin kaza tarihinde 500.000,00 TL tutarında olacağı, 04.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edilen 776.000,00 TL sovtaj değerinin, piyasa koşullarına uygun olmadığı, somut piyasa verileri doğrultusunda dava konusu aracın sovtaj değerinin 776.000 TL değil, 500.000 TL olduğu, Hasar miktarı (1.061.297,88 TL) ve sovtaj değerinin (500.000,00 TL) toplamının (1.561.297,88 TL) hasarsız aracın rayiç değerini (1.200.000,00 TL) geçiyor olmasından dolayı dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın tam hasarlı (pert) olarak değerlendirilmesi gerektiği, Davacının, aracın onarımını yaptırmaması, aracı hurdaya ayırması durumunda gerçek zarar miktarının 1200.000,00 TL - 500.000,00 TL = 700.000,00 TL (Yedi yüz bin lira) olacağı 18.05.2022 olay / kaza tarihinde ... adına kayıtlı, ... plakalı 2018 model ... marka Damperli Kamyon' un 25.11.2021/2022 vadeli ... numaralı "Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile teminat altında olduğu, Kazanın; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Esas: 2011/17-499, Karar: 2011/557 İçtihadında açıkça belirtildiği üzere, Karayolunda meydana geldiği somut olayın; araç sahibi / işleteninin sigortalı personeli ... tarafından sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiği, dosyaya "Kiralama Sözleşmesi" başlığı altında bir belge sunulduğu, Ruhsat sahibi ...' ın kiraya veren, ... İNŞ: Taahhüt limited Şirketinin de kiracı olduğu, kiralama sözleşmesinin ... arasında 2 yıl süre ile yapıldığı, dava konusu sigortalı araç (...) ...ve ... plakalı araçların kiralamaya konu araçlar olduğu ve dolgu malzemesi 15,00 TL/Ton olarak kiralayana ödeneceği belirtilmiş olsa da, işbu sözleşmede kiraya veren / işletenin / sigortalının imzasını taşımadığı, bu bağlamda taraflar arasında yapılan bir sözleşme olduğundan söz edilemeyeceği, ayrıca kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediği, davacı malik ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde; kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenmediği, görülmekle, 18.05.2022 tarihinde meydana gelen kazada aracın bir 3. Şahıs firma tarafından kiralanmış olduğundan söz edilemeyeceği, ... köyü bağlantı yolu üzerinde meydana geldiği, 3-4 konteynerdan oluşan ... Başlangıç noktası olduğu, sigortalı aracın devrilmesinin söz konusu olmadığı, hareket halinde iken frenlerinin tutmamasından kaynaklı duramadığı ve su tankerine çarptığı olayda, işbu maddeye istinaden koasürans hesabı yapılamayacağı, davacının davalıdan Davacının, aracın onarımını yaptırmaması, aracı hurdaya ayırması durumunda gerçek zarar miktarının 1200.000,00 TL - 500.000,00 TL = 700.000,00 TL (Yedi yüz bin lira) hasar bedelini Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında talep edebileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, 18.05.2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin tahsiline ilişkindir. Mahkememiz tarafların tacir olması sebebi ile görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen belgelere göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

HMK 190. maddesinde: İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. Şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.

Karayollları Trafik Yönetmeliği madde 128'de '' ...Araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleransları konusunda Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.'' şeklinde, Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik madde: 7'de:''(1) Tartı toleransı; en çok [(aracın azami ağırlığının % 3,75’i) + 500] kilogram olarak kabul edilir. (2) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen fazla yükleme oranları hesabında; aracın azami ağırlığı ile birinci fıkrada belirlenen tartı toleransının toplamı esas alınır. (3) Ocaklardan çıkarılan ve ocak sahasının içinde tartılamayan maddelerin seçilecek stok sahalarına taşınması ile zirai ürünlerin üretildiği arazi parçasından stoklama alanlarına yapılacak taşımalarla sınırlı olmak üzere, araçların karayolu üzerinde 1 kilometreden fazla seyretmemesi ve hızlarının 60 km/s’den fazla olmaması şartıyla, azami yüklü ağırlıkları en fazla % 15 oranında aşılabilir. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

Kaza tarihinde ...adına kayıtlı, ... plakalı 2018 model ... marka Damperli Kamyon' un 25.11.2021/2022 vadeli ... numaralı "Genişletilmiş KAsko Sigorta Poliçesi" ile teminat altında olduğu, poliçede yazılı özel şartlarda, sigortalı aracın maden ocağı, mermer ocağı, taş/kum ocağı veya yeraltı çalışması ve bu faaliyet bölgelerinin resmi karayolları haricindeki iş sahası veya iş sahası etrafında kullanımı esnasında sigortalı araçta devrilme sonucu oluşabilecek hasarlarda, oluşacak hasar tutarı üzerinden % 25 'i sigortalının, % 75 'i sigortacının üzerinde olacak şekilde koasürans uygulanacağı yine sigortalı aracın, hiçbir şekilde Kiralık Araç (...) uzun süreli kiralama amaçlı kullanmayacağı, ruhsat sahibi ve/veya sigortalı ve/veya sigorta ettirenden herhangi birinin... (Finansal Kiralama) şirketleri hariç olmak üzere kısa yada uzun süreli araç kiralama hizmetleri ile iştigal ediyor olmasının tespiti durumunda % 80 oranında muafiyet indirimi uygulanacağına dair poliçe sözleşmesinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.

Toplanan delillerden somut olayda; 18.05.2022 tarihinde meydana gelen olayda, ... adına kayıtlı, ...plakalı 2018 model ... marka ... Kamyon' un 25.11.2021/2022 vadeli ... numaralı "Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile teminat altında olduğu, kazanın araç sahibinin sigortalı personelinin sevk ve idaresindeyken meydana geldiği, dava konusu ... plakalı aracın net ağırlığı 16.650 kg, azami yüklü ağırlığı 30.875 kg olduğu, kaza saatine en yakın 13.10 da alınan ... numaralı kantar fişinde aracın katar ağırlığının 31.220 kg olduğu, gün içinde ölçülen en fazla ağırlığın 31.820 kg olduğu, Araçların yüklenmesine ilişkin yönetmeliğin 7 maddesine göre, dava konusu araç için izin verilen azami yüklü ağırlığın, [(aracın azami ağırlığının % 3,75’i) + 500]= (30.875 + 30.875 * % 3,75) + 500 kg = 32.532,81 kg olarak hesaplanmış olup taşıma tartım ölçümlerine göre, gün içinde yapılan taşımaların izin verilen toleranslı ağırlık olan 32.532 kg sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmış ve bilirkişi raporu ile de yüklemenin kazanın sebebi üzerinde doğrudan etkisinin olmadığı, bu durumun kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Araçta meydana gelen hasar yönünden yapılan incelemede, 04.05.2023 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu... plakalı aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken yedek parçaların bedellerinin KDV hariç 689.404,98 TL, işçilik ücretinin KDV hariç 210.000,00 TL, toplam hasar miktarının KDV dahil 1.061.297,88 TL olduğu tespit edilmiş olup alınan heyet raporunda da piyasa şartlarına uygun olduğu tespit edilmiş, dava konusu ... plakalı, 2018 model ... marka/ model aracın kaza tarihinde, kaza öncesi rayiç değerinin 1.200.000,00 TL olduğu, sovtaj değerinin ise kaza tarihinde 500.000,00 TL olduğu, hasar miktarı (1.061.297,88 TL) ve hasarsız aracın rayiç değerini (1.200.000,00 TL) dikkate alındığında dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın pert/total işlemine tabi tutulması gerektiği anlaşılmış ve gerçek zarar miktarının 1200.000,00 TL - 500.000,00 TL = 700.000,00 TL (Yedi yüz bin lira) olacağı tespit edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen poliçe sözleşmesinde kısa yada uzun süreli araç kiralama hizmetleri ile iştigal ediyor olmasının tespiti durumunda % 80 oranında muafiyet indirimi uygulanacağının düzenlendiği, sunulan ''kiralama sözleşmesi" başlıklı belgede, ruhsat sahibi ... ' ın kiraya veren, ... Ltd. Şti. ' nin de kiracı olduğu, kiralama sözleşmesinin 30/03/2022-2023 arasında 2 yıl süre ile yapıldığı, dava konusu sigortalı araç (...) ... ve ... plakalı araçların kiralamaya konu araçlar olduğu ve dolgu malzemesi 15,00 TL/Ton olarak kiralayana ödeneceği, noktasında anlaşmaya vardıkları, kazanın ... şantiye alanında meydana geldiği, kaza anında kamyonu kullanan araç sürücüsü ...'ın beyanlarından ve tartı kayıtlarından kazadan önce 3-4 kez sefer yapıldığı dikkate alındığında, kazaya karışan aracın açık olarak şantiye alanından kira sözleşmesine istinaden çalıştığı anlaşıldığından poliçe sözleşmesinde kısa yada uzun süreli araç kiralama hizmetleri ile iştigal ediyor olmasının tespiti durumunda % 80 oranında muafiyet indirimi uygulanacağı düzenlendiğinden mahkememizce bu husus resen değerlendirilmiş ve 700.000,00TL *20/100=140.000,00TL muafiyet tenzili sonrası sigortanın sorumlu olduğu hasar bedeli olduğu tespit edilmiş ve aracın ticari olması sebebi ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: %20)

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ; 140.000,00TL hasar bedelinin 16.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 9.563,40TL nispi karar harcından peşin ve tamamlama harcı olan toplam 11.960,78TL harcın mahsubu ile artan 2.397,38TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,

3. Davacı tarafça yatırılan 9.563,40. TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan toplam 17.424,25TL yargılama giderinin kabul oranına göre 3.484,85TLsinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 22.400,00. TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6. Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 gereğince 22.400,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,

9. Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A. 13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00TL'nin 624,00TL sinin davalıdan, 2.496,00TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 26/01/2024

Katip

¸e-imzalı

Hakim

¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.