İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/277 E. 2024/564 K.

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/277 Esas (Tefrik Edilen 2023/63 Esas)

KARAR NO : 2024/564

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 30/01/2023

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasının 30/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 25.03.2021 tarihinde ... marka otomobillerin biri satıcı bayi ve diğeri Türkiye distribütörü olan davalılardan ... 165 hp model ticari aracı 202.086, 12 TL bedelle satın aldığını, aracın 18.04.2022 ile 14.11.2022 tarihleri arasında aracın yakıt sisteminden kaynaklı çok defa arıza yaptığını, her arıza durumunda aracın servise götürüldüğünü, onarım yapılmasına rağmen aynı arızanın tekrar ettiğini, aracın çekişten düşerek maksimum 30-40 km hıza ulaşabildiğini, arızaların aynı sistemden kaynaklandığı ve ilgili yasaya göre aracın ayıplı olduğunu, söz konusu arızalar nedeniyle aracın ticari işlerde kullanılamadığı ve yerine araç kiralamak zorunda kalındığını, sayılan sebeplerden ötürü aracın yeni yenisinin verilememesi durumunda aracın yenisinin alınmasını sağlayacak bedelin en yüksek yabancı para faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP : Mahkememizin 2023/ ... Esas sayılı dosyasının Davalı ... A.ş. vekili tarafından sunulan 08/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin dava konusu aracın ithalatçı ve distribütör firması olduğunu ve satış/servis hizmeti sunmadığını, Türk Borçlar Kanuna göre ayıptan sorumluluğun satıcıda olduğunu, Davanın açıldığı tarih itibariyle zaman aşımı süresinin dolduğunu, davacının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olması nedeniyle ilgili kanunda belirtilen sürelerde ihbarda bulunmadığını, Türk Borçlar Kanunu'na göre alıcının misli değişim ile birlikte terditli talepte bulunma hakkının bulunmadığını, Davacı tarafın aracı 2 yıldan fazla süredir kullandığı ve bu sürede 46.000 km'den fazla yol yaparak araçtan halen faydalanmaya devam ettiğini, dolayısıyla aracın kullanımını engelleyen bir hususun olmadığını, Aracın serviste söz konusu şikayetlerinin giderilmesi ve onarım sonrası aracını teslim alması nedeniyle davacının ücretsiz onarım hakkını kullandığını, Aracın var olduğu iddia edilen arızasının orijinal parçalarının değişimi ile mümkün olması nedeniyle aracın misli ile değişimine yönelik talebin satıcının uğrayacağı zarar dikkate alındığında orantısızlık yaratacağı, hak ve menfaat dengesini bozacağı, Kazanç kaybını talep edilmesinin söz kaybın belgelendirilmediğini, Bilirkişi incelemesi ile söz konusu iddiaların incelenmesi ve kullanımdan kaynaklanan değer kaybının hesaplanmasının talep etmiştir.

CEVAP : Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasının Davalı ... vekili tarafından sunulan 17/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının seçimlik hakkını terditli şekilde talep etmesinin yasaya aykırı olduğunu, davacını seçimlik hakkını kullandığını, 2020 Model Beyaz Renkli ... şase numaralı aracın 05.02.2021 tarihinde satış sözleşmesine uygun, ayıpsız ve hasarsız olarak davacıya teslim edildiğini, Aracın satış tarihi göz önüne alındığında davanın açıldığı tarih itibariyle zaman aşımı süresinin dolduğunu, davacının müvekkil şirkete dava konusu iddia hakkında başvurmadığını, Dava konusu aracın her servis işleminde ikame araç verildiğini ve araçtan mahrum kalma tazminatının haksız ve fahiş olduğunu, tazminata karar verilmesi durumunda davacı yanın sebepsiz zenginleşeceğini, Araçların üretim aşamasında tüm kontrollerden geçtikten sonra satışa hazır hale getirildiği ve satış için bayilere iletildiğini, üretimden kaynaklanan bir ayıbın bulunması halinde satış ve servis hizmeti sağlayan müvekkil firmanın üretici olmadığı için ayıptan sorumlu olmayacağını, Aracın arızasının kullanıma başladıktan 1.5 sene sonra araç 41.000 km'de ortaya çıktığını ve ayıplı bir araçla bu kadar kullanımın araçtan faydayı engelleyen bir husus olamayacağını, Servis bakımlarında hatalı işlem yapılmadığını, araçta arıza tespitinin cihazlarla yapıldığını, dava konusu araçta aynı parçaların birden fazla değişmesinin ilgili parçanın etiket numarasından kaynaklanan hata nedeniyle diğer davacı ... tarafından yanlış parça gönderildiği, sonrasında doğru parça ile değişimin yapıldığını, Aracın periyodik bakımlarının eksik ve zamanında yapılmaması nedeniyle kullanım kılavuzu ve garanti belgesi yönetmeliğine uygun olarak kullanılmadığı, belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER : fatura, e-posta, iş emri, araç ruhsatı, servis kayıtları, araç tescil özet raporu, poliçe bilgisi, keşif, tanık, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.

Mahkememizin 2023/ ... Esas sayılı dosyasının Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 19/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...Dava konusu araçtaki dizel partikül filtresi (DPF) arızasının servisçe daha sonra giderilmiş olduğunun anlaşıldığı, davacının iddiası olan araçta kalıcı ve sürekli devam eden arızasının ise keşif marifetiyle tespit edilemediği ve bunun ancak yetkili servis marifetiyle ve ölçümlerle tespitinin gerektiği, ayrıca aracın dizel partikül filtresi DPF arızasının genelde araçlarda görülebilen ve parça değişimiyle çözülebilen cinsten bir arızalar olduğu, bu nedenle aracın dava dosyasına sunulan bilgilerle ayıplı olup olmadığının tespit edilemediği, Serviste uygun olmayan filtre olduğunun anlaşılmasına rağmen montajının yapılmış olması, bu nedenle aracın daha büyük bir arıza ile tekrar servis gelmiş olması nedeniyle yapılan servis işleminin kusurlu olduğu, serviste geçirilen sürede tahsis edilen ikame araç ile dava konusu aracın farklı özelliklerde olması nedeniyle beklenen faydanın geçici olarak sağlanamadığı; bu nedenlerle, davalılardan ... Ltd. Şti.'nin sunduğu ayıplı hizmet sebebiyle sorumlu olduğu, Dava konusu aracın 30.01.2023 dava tarihindeki rayiç değerinin 569.284,00TL olduğu ve ayrıca aynı aracın yetkili bayisinden satın alındığı 25.03.2021 tarihindeki satın alma bedelinin 202.086, 12 TL "nin rayiç değeri olduğu..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizin 2023/ ... Esas sayılı dosyasının Bilirkişi ... ve ... tarafından hazırlanan 30/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Davacıya verilen ikame araç ... ' in davacının sahip olduğu esas araca eşdeğer olmadığı için davacının ikame aracı kullandığı sürece, 85 gün X 300TL Fark = 25.500TL kazanç kaybı olacağı, Davacıya verilen ikame araç ... ile davacının esasında sahip olduğu araç ... E'in eşdeğer özelliklerde olduğu görüldüğünden, bu ikame aracın kullandığı sürece davacının bir kazanç kaybına maruz kalmadığı..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine ticari satımdan kaynaklı alacak davasıdır.

Davacı taraf tefrik edilen dosya kapsamında; Müvekkilinin 25.03.2021 tarihinde ... marka otomobillerin biri satıcı bayi ve diğeri Türkiye distribütörü olan davalılardan ... 165 hp model ticari aracı 202.086, 12 TL bedelle satın aldığını, aracın 18.04.2022 ile 14.11.2022 tarihleri arasında aracın yakıt sisteminden kaynaklı çok defa arıza yaptığını, her arıza durumunda aracın servise götürüldüğünü, onarım yapılmasına rağmen aynı arızanın tekrar ettiğini, aracın çekişten düşerek maksimum 30-40 km hıza ulaşabildiğini, arızaların aynı sistemden kaynaklandığı ve ilgili yasaya göre aracın ayıplı olduğunu, arızalar nedeniyle aracın ticari işlerde kullanılamadığı ve yerine araç kiralamak zorunda kalındığını, bu nedenlerden dolayı; aracın yeni yenisinin verilememesi durumunda aracın yenisinin alınmasını sağlayacak bedelin en yüksek yabancı para faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Mahkememizin 2023/ ... Esas sayılı dosyasında verilen 10/05/2024 tarihli celsesinde davacı vekilince; "Bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçemizi tekrar ederiz, taleplerimiz arasında aracın kullanılmasından kaynaklanan tazminat talebimiz mevcuttur ancak bu aşamada bu talebimizi atiye bırakıyoruz bu sebeple diğer taleplerimiz yönünden davanın kabulünü talep ederiz." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Yine Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında verilen 10/05/2024 tarihli celsesi ara kararı ile; dosyanın tüm tarafları yönünden takip edilmeyen aracın kullanılmamasından kaynaklanan mahrum kalınan tazminata ilişkin talebin ayrı bir esas kaydedilerek işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 331/3 maddesinde: '' Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.'' şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda; Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında verilen gerekçeli karar ile; davanın kısmen kabulü ile; Dava konusu ... şasi numaralı, .../ ... Hp marka ve modeldeki ... plakalı aracın davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde İ.İ.K.'nun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, ayıplı aracın ise takyidatsız olarak davacı tarafından davalılara iade ve teslimine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği, yukarıda anılan 10/05/2024 tarihli celsesi ile taraflarca takip edilmeyen aracın kullanılmamasından kaynaklanan mahrum kalınan tazminata ilişkin talebin ayrı bir esasa kaydı yapılarak işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve dosyasının takipsiz bırakılma tarihinden itibaren 3 aylık süre zarfında da talebin yenilenmediği görüldüğünden mahrum kalınan tazminat yönünden HMK'nın 150/5. gereğince davanın açılmamış sayılması yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı tarafça açılan DAVANIN HMK'nın 150/5. maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 427,60TL karar harcından peşin yatırılan 12,72TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 414,88TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince harçlandırılan değer üzerinden hesaplanan 744,84 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

5. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,

Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip ...

¸e-imzalı

Hakim ...

¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.