İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/225 E. 2024/516 K.

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/771 Esas

KARAR NO : 2024/513

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/12/2023

KARAR TARİHİ : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ...’nun işletmesini müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, 27/01/2021–20/04/2021 tarihleri arasında davalıya ait; ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların otoyolu kullandığı anlarda HGS ve OGS hesaplarının müsait olmaması sebebiyle geçiş ücretinin çekilmediğini ve ihlalli geçişler yapıldığını, davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmediğini, bu nedenle; davalı aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının işbu takibe itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu, ücret ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ceza uygulanmasının "6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanunu" uyarınca hukuka uygun olduğunu, müvekkili şirketin 6001 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine bildirim yapma yükümlülüğünün olmadığını, ayrıca davalının icra takibine konu faize; faiz oranına ve tüm ferilerine yönelik itirazlarının 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2. maddesi gereği mesnetsiz olduğunu, yasal düzenlemeler çerçevesinde icra yoluyla açılan davalarda mahkemeler tarafından hükmolunan faiz alacaklarının katma değer vergisine tabi olduğunu ve temerrüt faizi üzerinden katma değer vergisi hesaplanmasının yapılabileceğini, diğer yandan İİK 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluştuğundan alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalının yetki itirazlarına ilişkin olarak; takibe konu borcun ihlalli geçişten kaynaklanan para borcu olması nedeniyle ve TBK 89/1. Maddesi gereğince; şirket merkezinin bulunduğu İstanbul İcra Daireleri'nde takip açılışını gerçekleştirebileceğini iddia ederek; davanın kabulünü, takibin devamını, davalının malvarlığının borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyati haczini, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin şehirler arası taşıma firması olan "..." olarak faaliyet gösterdiğini, firmanın tüm otobüslerinin banka tarafından otomatik ödemeli HGS sistemi ile çalıştığını, bu nedenle ihlalli geçiş ihtimalinin olmadığını, yetkiye ilişkin olarak; davanın yetkili mahkemesinin şirket adresinin bulunduğu Tokat Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın yetkisizlik nedeniyle reddinin gerektiğini, diğer yandan 2004 Sayılı İİK. 67. maddesi kapsamında davacının davas açma süresinin 1 yıl olduğunu ve taraflarınca itirazın 24/11/2021 tarihinde yapıldığını, dolayısıyla 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmasından dolayı davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini iddia ederek; davanın reddini, davacının red olunan alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ... 25. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası, bilirkişi raporu, ihlalli geçişlere ilişkin ihlalli geçiş listesi, ihlalli geçişlere ilişkin kamera kayıtları görüntülerini içerir CD, provizyon sorguları, ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların aktif araç sorgu raporları, Arabuluculuk son tutanağı ve tüm dosya kapsamı.

...25. İcra Müdürlüğü"nün ...Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 11,552,50- TL asıl alacak, 1.159,67-TL işlemiş faiz ve 208,73 TL KDV olmak üzere toplam 12.920,90-TL borcun ödenmesi amacıyla 15/11/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 19/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 23/11/2021 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Karayolu Taşımacılığı alanında uzman bilirkişi Makbule Gültekin tarafından hazırlanan 06/06/2024 tarihli Bilirkişi Raporuna göre; "Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 24 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, davaya konu ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 27.01.2021 ile 20.04.2021 tarihleri arasında davalı ARATLAR KOLLEKTİF ŞİRKETİ- AHMET ARAT VE ORTAKLARI adına kayıtlı olduğu, ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 24 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araca ait 24 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 11.552,50 TL geçiş ücreti + 1.186,85 TL İşlemiş Faiz + 213,63 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplamın: 12.952,98 TL olduğu, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 12.952,98 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 12.920,90 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu, " şeklinde rapor düzenlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan ücretli otoyolda ihlalli geçişten kaynaklı doğan ücret alacağından kaynaklı başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Dosyaya getirtilen ... 25. İcra Müdürlüğü"nün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 11,552,50- TL asıl alacak, 1.159,67-TL işlemiş faiz ve 208,73 TL KDV olmak üzere toplam 12.920,90-TL borcun ödenmesi amacıyla 15/11/2021 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyasında evrak bulunmadığı, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/03/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.

Davalı tarafın Mahkemenin yetkisine ilişkin itirazın; davanın taraflar arasında hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı para alacağından kaynaklı olduğu dikkate alınarak TBK 89 ve HMK 10 maddesi gereği alacaklının/davacının ikametgahı Mahkemesi de yetkili olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ..., ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçları davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden 27.01.2021 ile 20.04.2021 tarihleri arasında 24 adet ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, son celse davalı vekili beyanında araçların HGS bakiyelerinin incelenmesi talebinde bulunmuşsa da davalının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunmadığı ve cevap dilekçesinde banka kayıtlarına dayanmadığı anlaşılmakla itirazlarının reddine karar verilmiş ve bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan 24 adet ihlalli geçiş için 11.552,50 TL geçiş ücreti, 1.186,85 TL İşlemiş Faiz ve 213,63 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere 12.952,98 TL alacağının bulunduğu anlaşılmakla davacının talebi ile bağlı kalınarak davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. )Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;

a)Davacı tarafın başlattığı ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına,

b)Hükmolunan asıl alacağın %20'si (2.310,50-TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2. )Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 882,63. TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 269,85. TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 612,78. TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. )Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A. 13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00. TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

4. )Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 12.920,90. TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5. )Davacı tarafça yatırılan 269,85. TL başvuru ve 269,85. TL peşin olmak üzere toplam 539,70. TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6. )Davacı tarafından yatırılan 4.000,00. TL bilirkişi ücreti ve 128,00. TL posta giderinden ibaret toplam 4.128,00. TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7. )Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/07/2024

Katip

E-İmzalıdır*

Hakim

E-İmzalıdır*