İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/281 E. 2024/515 K.

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/627 Esas

KARAR NO : 2024/468

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 02/11/2021

KARAR TARİHİ : 14/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 02/11/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; 05/12/2013 tarihinde saat 00:05 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan davalı ... Sigorta Şirketi tarafından ... numaralı ZMMS poliçesi ile teminat altında olan ... plaka sayılı aracı ile ...istikametine doğru seyir halinde iken ... karşısına geldiğinde önünde seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonetin sol arka kısımlarına çarpması sonucu,... plakalı araç içinde yolcu konumunda bulunan davacının ağır yaralandığını, dava öncesi 02/04/2021 tarihli yazılı başvurularının kargo ile 05/04/2021 tarihinde davalı sigorta şirketine ulaştığını ancak herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını belirterek, 05/12/2013 tarihinde meydana gelen ölümlü- yaralanmalı tek taraflı trafik kazasında fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL geçici iş göremezlik, 50,00 TL sürekli göremezlik ve 50,00 TL bakıcı giderleri tazminatı olmak üzere toplam 150,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 10/01/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zamanaşımı itirazlarını olduğunu, sorumluluklarının sürücüsünün kusuru oranında ve azar in ti ile sınırlı olduğunu, hatır taşıması bulunup bulunmadığı ve müterafik kusur olup olmadığının tespitinin gerektiğini davacının maluliyetinin ATK tarafından düzenlenecek raporla tespitinin gerektiğini, SGK tarafından davacıya ödenen herhangi bir rücuya tabi ödeme mevcut ise zarardan tenzilinin gerektiğini, hesaplamanın genel şartlarda şekilde aktüeryal teknikle ve 1,8 teknik faizle yapılmasını, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinden sorumlu olmadıklarını, temerrütten söz edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk tutanağı, ... 17. Asliye Ceza Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası, ... CBS ... Soruşturma sayılı dosyası, Hasar dosyası, Hastane kayıtları, Tanık, Kaza tespit tutanağı, Dava değerini arttırım dilekçesi, Adli tıp raporu, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas dairesi tarafından hazırlanan 25/04/2023 tarihli adli tıp raporuna göre; Mevcut belgelere göre ... ve ... kızı 1966 doğumlu ...'in 05.12.2013 tarihli trafik kazası sebebiyle; 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan maluliyet oranının %0 (yüzdesıfır) olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas dairesi tarafından hazırlanan 20/12/2023 tarihli adli tıp raporuna göre; Mevcut belgelere göre ... ve ... kızı 1966 doğumlu ...'in 05.12.2013 tarihli trafik kazası sebebiyle, olay tarihli tıbbi evrakında kollarından yaralandığına dair bir bulgu tanımlanmamış olduğu, ... EAH nde 11.01.2023 tarihinde yapılan muayenesinde saptandığı bildirilen sağ dirsek epikondilitinin dava konusu olayla illiyetinin olmadığı, olay tarihli tıbbi evrakında işitme azalmasına ya da kaybına neden olabilecek bir yaralanma da tarif edilmemiş olduğu cihetle, Kurulumuzun 27.02.2023 tarihli ve 3202 Karar numaralı mütalaasında değiştirilecek bir husus bulunmadığı, bir başkasını sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığının görüş ve kanaatine varılmıştır.

Sigortacı ve aktüerya alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Rapor, tazminat talebinin hukuken oluşup oluşma; değerlendirme içermeyip, sadece tazminatın hesabına ilişkindir. 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisindedir. 05/12/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ağır yaralanan ve malul kalan davacı için, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL geçici iş göremezlik, 50,00 TL sürekli iş göremezlik ve 50,00 TL bakıcı giderleri tazminatı olmak üzere toplam 150,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili talebi. 05/12/2013 günü saat 00:05 sıralarında sürücü ... idaresindeki ...plakalı otomobil ile ... istikametine doğru seyir halinde iken No.l1 karşısına geldiğinde, önünde seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin arka sol kısımlarına çarpması, kamyonetinde park halinde bulunan başka bir araca çarpması sonucu yaralanmalı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, Adli Tıp Kurumu- Trafik ihtisas Dairesi tarafından düzenlenen 26/10/2015 tarih 10182 karar numaralı raporda; (... 17. Asliye Ceza Mahkemesinin .... E. Sayılı dosyası için - Yargıtay incelemesi ile onanan)... plakalı araç sürücüsü ...” nın asli derecede kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nın kusursuz olduğu kanaatine ulaşıldığı görülmekle; sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunun kabulü ile işbu rapor hazırlanmış olsa da, elbette 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişi rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisindedir. Maluliyet raporu, Adli Tıp Kurumu- Adli Tıp 2. İhtisas kurulu tarafından düzenlenen... tarih ... karar numaralı raporunda; 01/01/1996 doğumlu, ...” in 05/12/2013 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına başlı gelişen yaralanmasının 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı RG “de yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı RG de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan; Maluliyet oranının %0 olduğu, İyileşme (iş görmezlik) süresinde kaza tarihinden itibaren 3 haftaya kadar uzayabileceği, dava konusu olay nedeni ile başka birisinin geçici ya da sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığının görüşüne varıldığını, ev hanımı olan davacı için 3 hafta süre ile iyileşme dönemine kazanç kaybından söz edilemeyeceği, davacının sürekli maluliyetinin bulunmadığı, davacının geçici ya da sürekli olarak bir başkasının bakımına ihtiyacı olmadığından ATK-Adli Tıp kurumu İhtisas Kurulu raporunda belirtildiği görülmekle davacının davalı sigorta şirketinden talep edilebileceği maddi zararının bulunmadığının hukuki takdirine mahkememize ait olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan 30/04/2024 tarihli dava arttırım dilekçesinde özetle; Davacı adına fazlaya ilişkin dava ve talep hakkını saklı tutarak davalı aleyhine açtığımız maddi tazminat davasında; Mahkememizce yaptırılan 03.04.2024 tarihli bilirkişi incelemesi sonucunda, dava dilekçesinde talep edilen geçici iş göremezlik alacağına ek olarak; ... için 461,20-TL daha alacak hakkının olduğu tespit edildiğini, bilirkişi raporunda bakiye alacak olarak hesaplanan alacağın da hükmen tespiti amacıyla müddeabihi arttırdıklarını, arttırım talebinin kabulü ile; ... için dava dilekçesi ekinde talep edilen 50 -TL geçizi iş göremezliği kaydıyla bilirkişi raporu doğrultusunda müddeabihin arttırımı yoluyla 461,20 TL daha arttırarak, arttırdıklarını miktarla birlikte toplam 511,20-TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden işleyecek faizi, yargılama gideri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (geçici/sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderleri ) ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. İncelenen sigorta kayıtları ve tutanaklara göre tarafların dava ve taraf ehliyeti vardır. Haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıllık genel zaman aşımı süresi içerisinde davanın açılması gerekmekte olup olayımızda sürenin dolmadığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden 05/12/2013 tarihinde davalı sigortalı... plakalı araç sürücüsü ...'nın takip mesafesine riayet etmeksizin arkadan çarpıştığı olayda %100 oranında kusurlu olduğu, diğer araç sürücülerinin alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz oldukları değerlendirilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.

Davacı taraf tam teselsülde olduğu gibi, zararının tümünün tazminini müteselsil borçluların hepsinden isteyebileceği gibi, birisinden de isteyebilir. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 145. maddesi (T.B.K. 166. md.) hükmüne göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulurlar. Ancak müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması yahut da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Yine, Borçlar Kanunu'nun 147. maddesinde (T.B.K. 166.), rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceği düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun ceza hukuku ile ilişkisinde kenar başlıklı 74.maddesi “ Hâkim zarar verenin kusurunun olup olmadığını, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumluluk ile ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararı ile de bağlı değildir. Aynı şekilde ceza hâkiminin kusurunun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz” şeklinde düzenlenmiştir. Hukuk hakimi ceza mahkemesince verilen, suçun fail tarafından işlenmediği yönündeki kesin olgu saptayan beraat kararı ile bağlıdır çünkü yargısal bir kararla maddi bir olgu tespit edilmiştir. Ancak hukuk hakimi ceza mahkemesince yapılan kusurun takdiri ve zarar miktarının tayini kararı ile bağlı değildir. Çünkü ceza hukukunda asıl kusur çeşidi kasttır. Taksir ancak kanunda yazılı olduğu sürece sorumluluk oluşmaktadır. Hukuk mahkemesinde ise kusurun her çeşidinde sorumluluk söz konusu olabilmektedir. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 17/04/2003 tarihli 2003/3586 Esas ve 2003/3516 Karar sayılı kararında "Borçlar Kanununun 53.maddesi gereğine göre hukuk hâkimi ceza dosyasında alınan kusur raporu ile bağlı olmayıp kesinleşen maddi olgularla karar vermek durumundadır. Dolayısıyla mahkememizce, yargılama için gerekli incelemeler yapılıp, raporlar alındıktan sonra sırf ceza yargılamasındaki dosyanın kesinleşmesinin beklenmesi, mevcut davanın daha da uzamasına ve makul bir sürede yargılanmayı içeren adil yargılanma hakkının ihlaline neden olacaktır. Geç oluşan adalet, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin verdiği pek çok kararında da yerinde görülmemekte ve devletler bu sebepten tazminata mahkum edilebilmektedir. Ceza dosyasında da mahkumiyete karar verildiği ve dosyanın Yargıtay incelemesi ile kesinleştiği, yaşanan olayın şartlarına göre kusur oranının tespiti mahkemeye ait olduğundan mahkememizce toplanan deliler ışığında davalı sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmakla tazminat hesaplaması yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; maddi tazminat talepli açılan davada davacı, davalı sigortalı ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın kusurlu eylemi nedeniyle trafik kazasına sebebiyet vermesi sonucu husumet yöneltmiştir. Yapılan incelemelerde, davacının iş bu trafik kazası geçirerek geçici iş göremez durumuna düştüğü, alınan maluliyet raporu ile davacının sürekli bir maluliyetinin bulunmadığı, bakıma muhtaç olmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar bilirkişi raporu ile davacının ev hanımı olduğundan bahisle geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmamış ise de ev hanımı olan ve gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan davacı için, işgücü kaybı (efor kaybı) tazminat hesabı yapılırken, tazminat hesabının yapıldığı tüm dönemlerde (aktif dönem olarak kabul edilen dönem için de) AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiğinden mahkememizce bu husus dikkate alınarak 730,28TL*0,70=511,20TL olarak hesaplanmıştır. Davalı taraflarca müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması talep edilmiş ise de kaza tespit tutanaklarından veya dosyada bulunan belgelerden emniyet kemerini takmadığına dair bir delil bulunmaması ve hatır taşımacılığı indiriminden yolcunun bulunduğu araç sürücüsü, işleteni ve sigortacısı yararlanabileceğinden müterafik kusur ve hatır indirimi yapılmamıştır. Kaza sonrası davacının 3 hafta süre ile iyileşme süresi olduğu görülmekle talebin kabulüne karar verilmiş ve dosya kapsamına uygun denetime elverişli bilirkişi hükme esas alınmış ve trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında sorumluluk Borçlar Hukuku yönünden haksız fiil sorumluluğu olup zarar ve dolayısıyla da tazminat alacağı olay anında ortaya çıktığı için haksız fillerde temerrüt olay tarihinde gerçekleşmekte olup bu kapsamda trafik kazası nedeniyle hüküm altına alınması gereken tazminata trafik kazasının gerçekleştiği tarihten ( sigorta şirketi yönünden dava tarihinden) itibaren yasal faiz yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (kabul oranı: % 83,64)

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kısmen KABULÜ ile, 511,20TL geçici iş göremezlik tazminatın (davalı sigortanın sağlık gideri tazminatı için teminat limiti 250.000,00TL den sorumlu olmak üzere) 16.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 427,60. TL nispi karar harcından peşin yatırılan 64,30. TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 363,30TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3. Davacı tarafça yatırılan 64,30. TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan toplam 9.503,65. TL yargılama giderinin kabul oranına göre 7.948,85 TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 511,20. TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6. Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,

8. Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A. 13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00. TL'nin 1.104,05TL sinin davalıdan, 215,95TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/06/2024

Katip

¸e-imzalı

Hakim

¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.