Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2024/543

KARAR NO : 2024/625

DAVA : TİCARET SİCİL MEMURUNUN KARARINA İTİRAZ

DAVA TARİHİ : 10/09/2024

KARAR TARİHİ : 01/10/2024

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TİCARET SİCİL MEMURUNUN KARARINA İTİRAZ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkillerinin ...'nin 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısında Yönetim Kurulu üyesi olarak seçildiklerini, Genel Kurul'un seçime ilişkin 8. Gündem maddesi hakkında alınan kararın tescili amacıyla ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne talepte bulunulması neticesinde Sicili Müdürlüğü'nün ... tarih, ... Sayılı kararı ile "Toplantı ve karar nisabının olmadığı, Bakanlık temsilcisinin talebine rağmen toplantı nisabının kontrol edilmediği" gerekçeleriyle talep reddedildiğini, Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından -bugüne kadar yapılmış olan uygulamaların tam aksi olacak şekilde- hukuka aykırı olarak tescil talebinin reddedilmesi üzerine ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile red işleminin iptali ve kooperatif Genel Kurulu'nun tescil edilmesi amacıyla dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde DAVANIN KABULÜ ile ... Kooperatifi'nin (...) 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tesciline ilişkin, davalı ... Sicil Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı RED İŞLEMİNİN İPTALİ ile dava konusu ...'nin (...) 26/05/2024 tarihli GENEL KURUL KARARININ TESCİLİNE ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına" karar verildiğini, ... tarafından bu sefer de; işbu kararın kesinleşmediği ve ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında Kooperatif Genel Kurulu'nun 8. Gündem maddesinin uygulanmasının durdurulmasına ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararı gerekçe gösterilmek suretiyle tescil talebinin reddine karar verildiğini, bunun üzerine 16/08/2024 tarihinde Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Türk Ticaret Kanunun 32/4 maddesinde yer alan "Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir." hükmü uyarınca GEÇİCİ TESCİL başvurusunda bulunulduğunu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ... tarih, ... sayılı karar ile "mutlak surette tescil edilemeyeceği açık olan bir hususta geçici tescil yapılmayacağı" yönünde karar verildiğini, bu kararın, müvekkili ... tarafından ...adresinden yapmış olduğu sorgu neticesinde 03/09/2024 tarihinde öğrenildiğini, ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında tescilin yapılması gerektiğine ilişkin hüküm kurulmuş olmasına rağmen, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün "mutlak surette tescil edilmeyecek bir husus" bulunduğuna ilişkin tespitinin gerekçesiz olduğunu, yasa koyucunun TTK'nın 32/4. maddesinde, resen tescilin yapılamadığı durumlarda geçici tescil yapılması suretiyle ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasını engelleme ve tescil konusundaki sorunları geçici olarak çözüme kavuşturma amacı taşıdığını, madde hükmünde de görüleceği üzere; bu hususta Ticaret Sicili Müdürlüklerine takdir hakkı tanınmamış, "GEÇİCİ OLARAK TESCİL OLUNUR" denmek suretiyle geçici tescilin yapılmasının zorunlu hale getirildiğini, hali hazırda tescil hususunda ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında mahkemeye başvurulduğundan ve kararın kesinleşmesi beklenildiğinden Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün hala kendi kararını mahkeme kararından üstün görmek suretiyle ihtilaflı bir durum yokmuş gibi davranmasının görev sınırlarını aşan kötü niyetli bir uygulama olduğunu, ayrıca Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün diğer ret sebebi olan ihtiyati tedbir kararının da 06/09/2024 tarihli duruşmada kaldırıldığını, görüldüğü üzere, geçici tescilin yapılmasını engelleyecek hiçbir gerekçe kalmadığını, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün, tüm talepleri ısrarla reddederek bu hukuki işlemin bir tarafıymış gibi davrandığını, her ihtilaflı seçimden sonra her Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün bu tip dayatmalarda bulunması halinde kooperatiflerin organsız kalacağını, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün görev sınırlarını aşarak kendisini mahkemenin yerine koyması ve hatta mevcut mahkeme kararını bile yok sayması, geçici tescil talebinde dahi şartların mevcut olmadığına ilişkin değerlendirme yapması kabul edilebilir olmadığını, TTK'nın 32/4. Maddesindeki amir hükmünün çiğnenmesi ve uygulanmaması açıkça dürüstlük kuralının ihlali olduğunu, ...'in ... İlçesi ... Köyü ... Koyu'nda bulunan 642 üyeli bir turizm geliştirme kooperatifi olduğunu, tesislerin yaz ayı boyunca hizmet vermesi beklenmekteyken, hukuka aykırı uygulamalar ile kooperatif 3 aydan fazla süredir organsız bırakıldığını, gecikmesinde sakınca bulunan işlemlerin dahi yapılamadığını, kooperatifin büyük çapta zarara uğratıldığını, ayrıca kooperatife ait Genel Kurul Karar Defteri ve Yönetim Kurulu Karar Defterlerinin mahkeme kararıyla davacı müvekkillere kooperatifin yeni Yönetim Kurulu üyeleri olmaları sebebiyle teslim edilmiş olmasına rağmen; eski Yönetim Kurulu üyeleri, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün hukuka aykırı kararlarını dayanak yaparak ve güç alarak görevlerinin devam ettiği düşüncesi ile birtakım kararlar aldığını, Ek-8'de sundukları ihtarnameden de anlaşılacağı üzere, 25/06/2024 tarihinde (Genel Kurul'dan sonra, görevleri bitmesine rağmen) yeni Yönetim Kurulu üyesinin kooperatiften ihracına teşebbüs ettiklerini, bu nedenle, geçici tescil ile ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasının önlenmesi gerektiğinden geçici tescilin yapılmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek, davanın kabulü ile TTK'nın 34/4. Maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapılarak ...'nün 29/08/2024 tarih,... Sayılı kararının kaldırılmasına ve ...Geliştirme Kooperatifi'nin 26/05/2024 tarihli Genel Kurulu'nun ve Yönetim Kurulu'nun geçici tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili müdürlük tarafından, dava konusu tescil talebinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 kapsamında incelendiğini, tescil başvurusunun da, saptanan eksikliklerin giderilerek tamamlanması için iade edildiğini, dava konusu tescil talebinin reddine dair verilmiş bir red kararı bulunmadığını, davaya konu tescili geri çevrilen/iade edilen başvuruya ilişkin olarak, Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 35 gereğince ve bu hükümde belirtildiği şekilde bir red kararı yazılmadığını, nitekim, ticaret sicil müdürlükleri, ancak açık bir şekilde red kararı yazılması talep edildiğinde, red kararı yazdığını, verdiği red kararlarını da posta yolu ile veyahut da elden ilgiliye tebliğ ettiğini, tescil başvuru evrakı ile birlikte, söz konusu red kararının da ilgili şirketin sicil dosyasına kaydedildiğini, bu bağlamda; dava konusu şirketin sicil dosyasında yapılan incelemede, herhangi bir red kararı yazılmadığı ve yalnızca, evrakın iade edildiği anlaşılmış olmakla; iade ile red kararının da aynı hukuki niteliği haiz bulunmadığını, dava konusu dosyada yer alan ...tarih ... sayılı yazılarının da, davacı tarafından müdürlüklerine ibraz edilmiş dilekçeye yönelik verilmiş bir cevabi yazı olduğunu, dava konusu tescil başvurusuna ilişkin mevzuata uygun bir “red kararı” bulunmadığı açık olduğundan, huzurdaki davanın usûlden reddi gerektiğini, HMK m.114/f.2 gereğince, iş bu dava bakımından, “red kararı” yazılmış olmasının, bir dava şartı niteliğinde olduğunu, yerleşik Yargıtay uygulamasının da bu yönde olduğunu (Emsal: Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ... tarihli, ... sayılı ilâmı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 23.12.2021 tarihli, ... K. ... sayılı ilâmı), aksi halde bile; Müvekkili kurumun Türk Ticaret Kanunu m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, dava konusu kooperatifin 2023 olağan genel kurulunun tescili talebinin, toplantı nisabının oluşup oluşmadığı noktasında oluşan belirsizlik ve her halükarda, haziruna ilişkin yapılan tek sayım doğrultusunda karar nisabının bulunmaması nedeniyle, mevzuata uygun olarak iade edildiğini, bu bağlamda, Türk Ticaret Kanunu'nun 32. maddesinin 4. fıkrasında belirtilen "Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur." denilmek suretiyle, geçici tescilin uygulanması için müvekkili kurumun kesin olarak tescilinde tereddüt ettiği hususların bulunması gerektiği hükme bağlandığından, tescil başvurusunun iadesine ilişkin hiçbir tereddüt bulunmadığından yani, söz konusu tescil başvurusunun tescil edilemeyeceği/mevzuata aykırı olduğu hususunda kat'i bir kanaat oluştuğundan iade edilen tescil başvurusunun geçici olarak tescilinin de mümkün olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 32/4 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 40'a göre, mahkemeye başvurulduğu takdirde ancak kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem tesis edilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Uyuşmazlık; 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısında Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilen davacıların Genel Kurul'un seçime ilişkin 8. Gündem maddesi hakkında alınan kararın tescili talebinin davalı ... Sicil Müdürlüğü'ce reddi nedeniyle yapılan geçici tescil talebinin de reddi kararının itirazen kaldırılması istemine ilişkin olarak TTK.nun 32/4.maddesi gereğince açılan Ticaret Sicil Memurunun Kararına itiraza ilişkindir.

Öncelikle davalı vekili, red kararı yazılmadığı, bu nedenle tebliğ edilmediği, zira ortada bir red kararı olmadığını belirterek tensibin (11) nolu ara kararı gereğince yazılan müzekkereye bu şekilde cevap verdiklerini söylemiştir. Davalı kurumun, dava dilekçesi ekinde sunulan ... tarih, ... sayılı, Tescil Hk. Konulu yazılarında geçici tescil talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı belirtildiğinden, bu yazının red kararı niteliğinde olup, tebliğ edilmediği anlaşıldığından davanın süresinde açıldığı kabul edilmiştir,

Davacılar,...'nin 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısında Yönetim Kurulu üyesi olarak seçildiklerini, Genel Kurul'un seçime ilişkin 8. Gündem maddesi hakkında alınan kararın tescili amacıyla ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne talepte bulunulması neticesinde Sicili Müdürlüğü'nün ... tarih,... Sayılı kararı ile "Toplantı ve karar nisabının olmadığı, Bakanlık temsilcisinin talebine rağmen toplantı nisabının kontrol edilmediği" gerekçeleriyle talep reddedildiğini, red kararın karşı itiraz ettiklerini, tescil talebiyle başvurdukları ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin..E. ... K. Sayılı kararı ile taleplerinin kabul edilerek 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısı kararının tesciline karar verildiğini belirterek mahkememizden TTK.nun 32/4.maddesi gereğince geçici tescil talebinde bulunmuşlardır.

TTK.nun 32/4.maddesi; Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır, hükmünü haizdir.

Ticaret Sicil Memurluğu 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısı kararının tescil istemini reddetmiştir. Red gerekçelerinden anlaşılacağı üzere memurluğun bir tereddüt ettiği, duraksadığı bir husus yoktur. Red gerekçelerine göre sorun "Çözümü Mahkeme Kararına Bağlı Olan" bir husustur. Bu aşamada davacı tarafın geçici tescil talep ederek, red kararına karşı mahkemeye gitmesi gerekmekte iken, geçici tescil talebinde bulunmadan doğrudan doğruya 05.07.2024 tarihinde ... 20.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.dosyasında "Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz" davası açılarak 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tescilini istemiştir. Talep, 08.08.2024 tarih ve ... K. Sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Karar istinaf aşamasında olup kesinleşmemiştir.

Bu kez davacılar Ticaret Sicil Memurluğu'dan geçici tescil talebinde bulunmuşlar, bu talepleri de 29.08.2024 tarihinde reddedildikten sonra 10/09/2024 tarihinde mahkememizde dava açarak geçici tescil talebinde bulunmuşlardır.

Davacılar vekili, davalı kurumun geçici tescile karar vermesi gerektiğini, takdir hakkı olmadığını, TTK.nun 32/4 maddesinde yer alan "GEÇİCİ OLARAK TESCİL OLUNUR" ibaresinin emredici olduğunu belirtmekte ise de Yargıtay kararları gözetildiğinde davalı kurumun takdir hakkı olduğu kabul edilmiş, davacılar vekilinin görüşüne iştirak edilmemiştir (Emsal; Yargıtay 23.HD.nin 24.11.2011 tarih ve 2011/2881 E. 2011/2074 K.ile aynı dairenin 25.12.2012 tarih ve 2012/5854 E. 2012/7674 K.).

Açıklanan nedenlerle;

Geçici tescili istenen ve ... 20.ATM tarafından kesin tesciline karar verilen Genel Kurul kararının iptali için ...7.ATM'nin ... E.dosyasında açılmış bir davanın bulunduğu, bu aşamada davacı tarafın geçici tescil taleplerinin kabul edilmesi halinde, sicil kayıtlarında tescil edilmiş bir hususun herhangi bir mahkeme kararı bulunmaksızın değiştirilmesi sonucunu doğuracağından ve sicil kayıtları da herhangi bir mahkeme kararı bulunmaksızın değiştirilemeyeceğinden davacı tarafın geçici tescil başvurusunun reddine ilişkin davalı ... sicil memurluğunun kararı usul ve yasaya uygun olduğu (Emsal;İstanbul BAM 13.HD.nin 22/02/2017 tarih ve ...E. ... K.) anlaşılmakta ise de davacı tarafın 26/05/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel Kurul Toplantısı kararının ticaret siciline kaydının reddi kararının gerekçesinden de anlaşılacağı üzere "Çözümü Mahkeme Kararına Bağlı Olan" bir husus olduğu, bu aşamada davacı tarafın geçici tescil talep ederek, red kararına karşı mahkemeye gitmesi ve TTK.nun 32/4.maddesinde belirtilen prosedüre uygun hareket etmesi gerekirken, geçici tescil talebinde bulunmadan doğrudan doğruya 05.07.2024 tarihinde ... 20.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. dosyasında "Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz" davası açarak 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tescilini istediği, mahkemece 08.08.2024 tarih ve ... K. Sayılı kararı ile davanın kabul edilerek, Ticaret Sicil Memurluğu'nun kararının kaldırılarak tescile karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olup kesinleşmediği anlaşıldığından davacıların kesin tescilden daha azını içeren geçici tescil davası açmakta hukuki yararlarının bulunmadığı, kanaat getirildiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

Davacıların dava açmakta hukuki yararlarının bulunmadığından 6100 sayılı HMK.nun 114/1-h.maddesi gereğince usulden REDDİNE,

1. Harç peşin ve yeterli alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

2. Davalı vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALIYA VERİLMESİNE,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,

4. Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İLGİLİ TARAFA İADESİNE,

Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.01/10/2024

KATİP ...

HAKİM ...