İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/380 E. 2024/511 K.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/380 Esas

KARAR NO : 2024/511

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/11/2022

KARAR TARİHİ : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Alacaklısının ... Şirketi olduğu, 30.12.2013 ödeme günlü 2000 TL miktarlı 30.01.2014 ödeme günlü 2000 TL miktarlı senetlere ilişkin ödememe protestosu çekildiğini, bu sebeple müvekkilinin kredi müracaatlarının olumsuz sonuçlanacağı bilgisine ulaştığını,... Şirketi ile müvekkilin hiçbir ticari ve hukuki ilişkisi olmadığını, her ne kadar ödememe protestosunda geçen bono senetlerinin tedavül süresinin dolduğunu, TTK'da belirtilen zaman aşımı süreleri nedeni ile kıymetli evrak olma özelliğini kaybedildiğini, Merkez Bankası kayıtlarında bulunan ödeme protestoları nedeni ile de müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkilinin davalı firmaya, hiçbir borcu olmadığın, davalı firma ile ticari ve hukuki bir bağlantısı olmadığını, davaya konu bono senetleri icra takibine de konu edilmediğini, dava konusu bono senetlerinin TTK da belirtilen tedavül sürelerinin dolmasına rağmen Merkez Bankası kayıtlarında bulunan protesto kayıtlarının silinmemesi ve davalı firmanın ise ticareti terk etmiş olması nedeni ile davaya konu olan bono senetleri ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitini talep etmek ve bu vesile ile Merkez Bankası protesto kayıtlarının silinmesini sağlamak gerekliliği asıl olduğunu, 30.12.2013 ödeme günlü 2000 TL miktarlı ve 30.01.2014 ödeme günlü 2000 TL miktarlı senetlere ödeme yasağı konulmasına sonrasında 30.12.2013 ödeme günlü 2000 TL miktarlı ve 30.01.2014 ödeme günlü 2000 TL miktarlı senetlere ilişkin ödememe protestosuna ilişkin kayıtların Merkez Bankasından ve protesto gönderilen ilgili noterliğin tespiti ile protesto ihtarına ilişkin belge ve kayıtların istenilmesine, TTK'da belirtilen zaman aşımı süreleri nedeni ile kıymetli evrak olma özelliğini yitirdiğinin kabulü ile müvekkilin davalı firmaya davaya konu senetler ile borçlu olmadığının tespitine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Uyuşmazlığa konu menfi tespit talebine bağlı borçların ise iflastan sonra olduğu, bu durumda menfi tespit davasına konu borç, iflastan önce doğmadığından, sırasına ve esasına itiraz edilebilecek, İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan genel nitelikli bir alacak niteliğinde olduğundan bahisle ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, kambiyo senedi sebebiyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Huzurdaki davada müflis şirketin ... 21.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... tarih ... Esas sayılı dosyasında iflasına karar veridliği, müflis şirket hakkındaki iflas tasfiyesinin ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/05/2018 tarih... Esas sayılı kararı ile 2004 sayılı İİK'nın 254.maddesine göre kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 46. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanuna eklenen geçici 14. madde uyarınca, "Hakimler ve Savcılar Kurulu, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki belirleme yetkisi kapsamında iflâs ve konkordato konusunda uzman asliye ticaret mahkemesini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki hafta içinde belirler." şeklindeki düzenlemeye istinaden Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin ...tarihli, ... nolu kararı ile, 28.02.2018 tarihli kararı ile;

“1)İflas yoluyla adi takipten doğan ;a) İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 156.Madde),b)İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 156. madde),2) Kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takipten doğan; a)İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 173. madde), b) İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 174.Madde)3) Doğrudan doğruya; a) Alacaklı tarafından talep edilen iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 177.Madde)b)Borçlu tarafından talep edilen İflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 178. madde),c)Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 179. Madde),4) İflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik davalar ( İflas tarihinden önce açılıp yargılama sırasında kayıt kabul davasına dönüşen alacak davaları hariç olmak üzere kayıt kabul ve kayıt terkin davaları )( İcra ve İflas Kanunu 235. madde) ,5) Takasa itiraz davaları ( İcra ve İflas Kanunu 201. Madde), 6) İflasın kaldırılması talepleri ( İcra İflas Kanunu 182.Madde),7) İflasın kapanması talepleri ( İcra ve İflas Kanunu 254.Madde), 8) İtibarın yerine gelmesi talebi ( İcra ve İflas Kanunu 313 ve 314. maddeleri )9) Adi konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 285 İle 308/ h Maddeleri )10)İflastan sonra konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 309.Madde),11) Malvarlığının terki suretiyle konkordatodan kaynaklanan talepler (İcra ve İflas Kanunu 309/a ila 309/1 maddeleri ),12 ) Sermaye şirketleri ve kooperatifin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması talepleri (İcra ve İflas Kanunu 309/ m ila 309/ ü Maddeleri ) hususlardan kaynaklanan davalara; 1-Üç ve daha az asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye ticaret mahkemesinin,2-Üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde ise 1,2 ve 3 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine, 7101 sayılı Kanunun 46. maddesiyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa eklenen geçici 14.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kapsamda görülmekte olan davalar bakımından İflasın ertelenmesi ve konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına, mahkemelerin derdest dava dosyalarının bu karara dayanarak anılan mahkemeye gönderemeyeceğine, iş bu kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren açılacak davaların ise anılan mahkemelere tevzi edilmesine karar verildi" şeklinde karar alınmıştır.

İflas ve konkordato davaları yönünden, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin ... tarihli, ... nolu kararı ile belirlenen belirlenen ihtisas mahkemeleri ile diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu içtihatlarla ile açık hale gelmiştir. (Yargı yeri belirlenmesine ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 2019/1839 Esas, 2020/68 Karar sayılı ilâmı)

Dosya kapsamında yapılan incelemede, davacı tarafça 30/12/2013 ödeme tarihli 2.000,00-TL miktarlı ve 30/01/2014 ödeme tarihli 2.000,00-TL miktarlı senetlere ilişkin borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu davanın açıldığı, dava konusu bakımından iflas masasına kaydedilmesine karar verilebilecek bir hak ve alacak bulunmadığı, davanın kayıt ve kabul (sıra cetveline itiraz davası) olmadığı, salt davalının iflas etmesinin uyuşmazlığı ihtisas mahkemelerinde görmeyi gerektirmeyeceği, uyuşmazlığın tümüyle genel hükümlere göre çözülecek bir menfi tespit davası olduğu, netice olarak kurulacak hükmün davanın kabulü halinde borçlu olmadığının tespitine yönelik olabileceği, kaldı ki zaman aşımına uğramış kambiyo senedi yönünden eldeki davada senede yazılı delil başlangıcı ve ispat vasıtası olarak dayanıldığı, bu durumda zaman aşımına uğramış kambiyo senedi ile ilgili Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesinin gerekmediği (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/19-1241 Esas 2016/1033 Karar), kayıt kabul niteliğinde olmayan talepler bakımından 2004 sayılı İİK'nın 235/1.maddesindeki kayıt kabul ve 154/3 maddesindeki iflas davaları gibi Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde İİK’da özel düzenleme yer almadığından, taraflar arasındaki işin niteliğine göre görevli mahkemenin belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar asliye hukuk mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı yoksa da, görev kurallarının kamu düzeninden olması ve doğal hakim ilkesi nedeniyle, yapılan açıklamalar karşısında Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114 hükmü uyarınca davanın usulden reddine, dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yargı yeri belirlenmesi amacı ile dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : İzah olunan nedenlerle;

Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE,

6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,

Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,

Sair işlemlerin yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,

Görevsizlik kararımızın İSTİNAF edilmeksizin kesinleşmesi halinde;

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın merci tayini ile görevli olan İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI'NA GÖNDERİLMESİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/07/2024

Katip ...

Hakim ...