İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/801 E. 2024/472 K.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/801 Esas

KARAR NO : 2024/472

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ : 17/09/2014

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dilekçeler Teatisi:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Şubesi'ne yatırdığı 150.000 DM olan parasının bilgisi dışında ... hesabına virman yapıldığını, bu nedenle açılan kısmi davanın kabul edildiğini, bakiye alacağın tahsil edilmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere 150.000 DM karşılığı EURO'nun 03.11.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka ve fer'i müdahil ... vekilleri ile ihbar olunan vekili, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Dosya Safahati:

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 28/11/2014 tarih ve ...Esas ...Karar sayılı kararı ile, davanın kabulüne, mükerrer tahsile yol açmamak kaydı ile 150.000 DM'nin 03/11/1999 tarihinden 14/04/2000 tarihine kadar 3095 sayılı kanun gereğince DM cinsinden uygulanan faizi ile birlikte, bu tarihten itibaren ise 150.000 DM karşılığı olan 76.693,78 Euronun ilgili kanun hükmünce uygulanacak faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 22/09/2016 tarih ve 2015/15112 Esas 2016/7431 Karar sayılı kararı ile hükmün davalı ve fer'i müdahil ... yararına bozulmasına kara verilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 06/11/2018 tarih ve 2016/15002 Esas 2018/6788 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/02/2019 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı kararı ile, davanın kabulü ile 150.000,00 DEM yabancı para cinsi alacağın 03.11.1999 tarihindeki TL cinsi karşılığı üzerinden 390.414,00 TL'nin 03.11.1999 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 08/12/2022 tarih ve 2019/3147 Esas 2022/8821 Karar sayılı kararı ile, ... vekilinin zamanaşımına ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün fer’i müdahil ... ile davalı banka yararına bozulmasına oy çokluğu ile karar verilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarih ve 2023/2594 Esas 2023/5021 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin iş bu ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, davalı ... Bank A.Ş.'nin külli halefi olduğu bankada bulunan davacı mevduatının, davacının iradesi fesada uğratılarak ...e hesabına gönderildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Dava konusu zararın doğduğu iddia olunan tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Kanun'da düzenlenen ve 41 inci maddesinde ifadesini bulan haksız fiil sorumluluğu, kural olarak zarar verenin kusurlu olmasına bağlıdır. Kusur sorumluluğuna dayanan haksız fiil 818 sayılı Kanun'un 41 inci maddesinde, “Mesuliyet Şartı” başlığı altında; “Gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur. Ahlâka mugayir bir fiil ile başka bir kimsenin zarara uğramasına bilerek sebebiyet veren şahıs, kezalik o zararı tazmine mecburdur.” şeklinde ifade edilmiştir. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 49 uncu maddesinde de benzer bir düzenlemeye gidilerek kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Gerek 818 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi gerekse 6098 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesi, hukuka aykırı kusurlu bir fiille başkasına zarar veren kimsenin bu zararı tazmine mecbur olduğunu belirtmektedir. Böylece haksız fiilden sorumluluk, tazminat borcunun kaynağını oluşturmaktadır.

Haksız fiil nedeniyle zarar gören kişinin alacak hakkı kanunda belirtilen süreler içinde talep ve takip edilmediği taktirde zamanaşımına uğrar. Bu durumda zarardan dolayı sorumlu tutulan kişilerin borçları zamanaşımı nedeniyle son bulur. 818 sayılı Kanun'un 60.maddesinde, “Müruru zaman” başlığı altında; “Zarar ve ziyan yahut manevi zarar namiyle nakdi bir meblâğ tediyesine müteallik dâva, mutazarrır olan tarafın zarara ve failine ittılaı tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin vukuundan itibaren on sene mürurundan sonra istima olunmaz. Şu kadar ki zarar ve ziyan dâvası, ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsî dâvaya da o müruru zaman tatbik olunur. Eğer haksız bir fiil, mutazarrır olan taraf aleyhinde bir alacak tevlit etmiş olursa, mutazarrır kendisinin tazminat talebi müruru zaman ile sâkıt olsa bile o alacağı vermekten imtina edebilir” şeklinde düzenlenmiş olan zamanaşımı, 6098 sayılı Kanun'un 72 nci maddesinde düzenlenmiş ve kısa olan bir yıllık zamanaşımı süresi iki yıla çıkarılmıştır.

Haksız fiilden doğan gerek maddi gerekse manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi, zarar gören tarafın zararı ve haksız fiil sorumlusunun kim olduğunu öğrenmesinden itibaren başlar. Her ne kadar kanun “zarar ve failine ıttıla” demişse de “fail” sözcüğünden “sorumlu kişi” anlaşılmalıdır. Zarar görenin zararı öğrenmesi demek de, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açmaya ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hâl ve şartları öğrenmiş olması demektir. Tazminat hesabına yarayacak bütün ayrıntıların bilinmesi gerekmez (Akman, Sermet/Burcuoğlu, Halûk/Altop, Atillâ/ Tekinay, Selâhattin Sulhi: Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. Bası, İstanbul 1993, s.717-718).

Haksız fiillere uygulanacak üç zamanaşımı süresi belirlenmiştir. Bunlar, zarar görenin zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlayacak bir yıllık zamanaşımı; fiilin vukuundan itibaren işleyecek on yıllık zamanaşımı ve fiilin aynı zamanda ceza kanunlarında düzenlenmiş olması hâlinde uygulanacak olan ceza davası zamanaşımı süreleridir. Haksız eylem aynı zamanda ceza kanunları gereğince bir suç teşkil ediyorsa ve ceza kanunları ya da ceza hükümlerini ihtiva eden sair kanunlar bu eylem için daha uzun bir zamanaşımı süresi tayin etmişse, tazminat davası da ceza davasına ilişkin zamanaşımı süresine tabi olur.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 22.04.2022 tarih, 2021/7 esas ve 2022/2 karar sayılı kararı gereğince, mûdilerin off shore alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği dikkate alınarak uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa gelindiğinde, zamanaşımının başlangıcının tespitinde... hesabına aktarma tarihinin esas alınması gerektiği, davacının bankaya 03.11.1999 tarihinde yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından ...’de kurulan paravan kıyı bankası hesabına aktarılmış, işbu dava ise 19.09.2013 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, bu itibarla davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,

1. Davacı tarafından açılan davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60. TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 2.561,65. TL peşin harç mahsubu ile fazla yatan 2.134,05. TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı ... Bank tarafından yargılama nedeniyle yapılan 450,00. TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Fer'i Müdahil ... tarafından yargılama nedeniyle yapılan 300,00. TL yargılama giderinin davacıdan alınarak feri müdahil ...'na verilmesine,

6. Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan (150.000 DEM'in EURO karşılığının dava açılış tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplama yapılmıştır) 32.528,34. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,

Dair, davacı vekilinin, e-duruşma ile katılan davalı ve e-duruşma ile katılan ihbar olunan ... vekilinin yüzüne karşı, feri müdahil ... yokluğunda kararın tebliğinden itibaren on beş günlük süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.25/06/2024

Katip

Hakim