İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/861 E. 2024/458 K.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/861 Esas

KARAR NO : 2024/458

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/12/2021

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ihale usulu ile ...Şti'den ...(Yeni Plaka ...) plakalı trafikten çekme belgeli araç satın alındığını, ...12.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu araç satış sözleşmesiyle aracın devri ... tarafından müvekkili şirkete yapıldığını, müvekkili şirketin aracı satın aldıktan sonra ...'ya getirdiğini ve birtakım işlemlerden geçirdiğini, bu esnada aracın kilometresi ile oynandığının ortaya çıktığını, aracın satın alındığı tarihte kilometresinin 122.000 civarında gözükmekte iken müvekkili firmanın yaptırdığı tespitlerle 194.141 kilometrede olduğunun anlaşıldığını, müvekkili firmaya ayıplı mal satıldığını ve satıcının ayıptan dolayı hukuki sorumluluğu

bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından satış bedeli olarak davalılardan ...Tic. Ltd. Şti. hesabına EFT yoluyla 85.144,00-TL aktarıldığını, noter satış senedinde satış bedeli 83.889,00 TL olarak belirtildiğini, satın alınan araçta bulunan yaklaşık 70.000 kilometrelik farkın aracın değerini düşürdüğünü, müvekkilinin iş bu gizli ayıptan kaynaklı olarak zarara uğradığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile gizli ayıptan kaynaklı olarak müvekkili firmanın uğradığı 10.000 TL'nin ayıp oranında bedelde indirim 10/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu... (Eski plakası ...) plakalı ... marka ... motor, ... şasi no'lu aracın ... Sigorta tarafından müvekkiline iletildiğini, aracın ihalesinin... Ltd. Şti adına kesinleştiğini, müvekkilinin tüm bu ihale süresi tamamlanana kadar sadece aracılık hizmeti yaptığını, hiçbir surette asıl satıcı konumunda olmadığını, sigorta şirketi ve müvekkili arasındaki sözleşme gereği sigorta şirketinin kendisine gönderdiği rapor ve resimleri düzenleyerek e-ihale'ye çıkarmak ve ihalede verilen en yüksek teklifi sigorta şirketine bildirmekle yükümlü olan bir aracı firma olduğunu, ihale sonucunda aracın satılıp satılmayacağına karar verenin ,,, Sigorta olduğunu, bu nedenlerle davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'ye dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe;

Aracın kilometre ve ihale bilgilerine ilişkin belgeler, noter satış sözleşmesi, ödeme dekontları, trafik tescil bilgileri, araç muayene raporları, tramer kayıtları celp edilmiş, incelenmiştir.

Dosya; İTÜ Makina Fakültesi Otomotiv Bölümü Uzman Öğretim Görevlisi...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ye ait e-ihale internet portalında ilan edilen, ... Sigorta A.Ş. tarafından açılan ... numaralı hasar dosyasında işlem gören ve davacı ... Şti. tarafından 10.09.2021 tarihinde 83.889,00 TL bedel ile hasarlı halde satın alınan ... (yeni plaka ...) plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin kilometresinde daha önceki dönemde maliki tarafından yapılan yaklaşık 72.000 km seviyesindeki düşürme işlemini nedeniyle indirim istenebilecek bedelin 7.900,00 TL mertebesinde olduğu, Otomobilin kilometre değeri düşürülerek yapılan oynamanın teknik ve maddi bakımdan ayıp ve aldatmaya haiz nitelikte olduğu, hukuken ayıplı sayılıp sayılmayacağı, ... Sigorta A.Ş. ile akdedilen sözleşme kapsamında davalı... Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğu bulunup bulunmadığı hususlarının ise hukuki değerlendirmelere muhtaç Sayın Mahkeme’nin takdirleri ve uhdesinde bir husus olduğu, tespit, hesap, görüş ve kanaatine varılmıştır ..." şeklinde rapor sunulmuştur.

Dava, ayıplı mal satışı sebebiyle ayıp oranında bedelden indirim yapılması seçimlik hakkına dayalı alacak istemine ilişkindir.

... 12. Noterliğinin ...tarihli araç satış sözleşmesi ile davacı, davalılardan ...Ltd. Şti. tarafından ihale edilen ve satış için ilana konulan ... (yeni ...) plaka sayılı aracı 83.899,00 TL bedelle diğer davalı ...'den satın almıştır.

Dava konusu araca ilişkin tüm işlemler davalı ... Ltd. Şti. ile ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. arasındaki 10/02/2020 tarihli trafik ihale pert sözleşmesi uyarınca davalı...Ltd. Şti.nce gerçekleştirilmiş, bu çerçevede adı geçen davalı aracın resimleri, ruhsat bilgileri, satış ve kilometre bilgileri vs. tüm hususlar davalı tarafça ihale ve ilan edilmiş, davacı tarafından araç satış bedeli dahi davalı ...Ltd. Şti.ye ödenmiştir.

Davacı, aracın kilometresi ile oynandığını ileri sürerek kilometre sahteciliğinin gizli ayıp olması sebebiyle satış bedelinden ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti., ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. ile arasında imzalanan trafik pert ihale sözleşmesi uyarınca sorumlu olmadığını bildirerek kendisi yönünden davanın husumetten reddini savunmuştur.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, dava konusu aracın ihale edilmesi, ilanların yapılması, araç bilgilerinin ve resimlerinin yüklenmesi, bu suretle alıcılarla davalının muhatap olması karşısında araçta ortaya çıkacak ayıp sebebiyle davalının sorumlu olacağı aşikardır. Tüm bu süreci yürüten, üstelik ihalenin kesinleşmesi sonrasında satış bedelini dahi davalının hesabına ödendiği mevcut durumda davalının kendisinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmesi kabul edilmez. Davalının, dava konusu araçlarla ilgili gerekli araştırmayı yapmak ve ihale sürecine tam ve doğru bilgilerle girmek, bu çerçevede alıcıları dürüstlük kuralına uygun ve doğru bir şekilde sevk etmek, bilgilendirmek vs.. zorundadır. Dolayısıyla, davacı alıcının ve sair hiçbir alıcının taraf olmadığı ya da olamayacağı bir sözleşmeyi ileri sürerek sorumluluktan kurtulması mümkün değildir. Aynı şekilde, bu noktada ihbar olunan sigorta şirketi tarafından verilen bilgilerle yetinilerek ihale yapıldığını ileri sürmesi alıcıların kusurunu değil, aksine ihale sürecinde gerekli araştırmayı yapmayan, ihaleye katılacak alıcılara yanlış ya da eksik bilgi veren, bu hususta araştırma yükümlülüğüne de gereğince yerine getirmeyen davalının kusurunu ve sorumluluğunu ortaya çıkarmaktadır. Kaldı ki, sözleşmelerin nispiliği ilkesi uyarınca, davacı alıcının taraf olmadığı bir sözleşmenin, onun aleyhinde ileri sürülmesi mümkün değildir. Zira, anılan ilke uyarınca bir sözleşme ancak tarafları arasında hüküm ve sonuç doğurur. Açıklanan nedenlerle, davalının sorumluluğunun bulunmadığı noktasında husumete yönelik tüm savunmaları reddedilmiştir. Ayrıca vurgulamak gerekir ki, davalının husumet noktasında delil olarak dayandığı ve ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. ile arasında imzalanan trafik pert ihale sözleşmesinde, araçların hasarlı halleri ile değerlerinin tespit edilmesinde davalı şirketin sorumlu olduğu belirtilmiştir. O halde ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında davalının davacıya karşı sorumlu olduğu, davacının ihale sözleşmesinin tarafı olmadığı, sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince bir sözleşmesinin ancak tarafları arasında hukuki sonuç doğuracağı, vaki sözleşmenin ancak ileride açılacak dava dışı ... Sigorta ile davalılar arasındaki rücu ilişkisine / davasına etki edeceği, dolayısıyla davalı şirketin davacıya karşı sorumluluğuna herhangi bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmakla davalının husumete yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı ...'nin ise araç satış sözleşmesi uyarınca dava konusu aracın satıcısı olması karşısında, TTK ve TBK hükümleri uyarınca ayıplı olması halinde satıcı olarak sorumludur.

Dava konusu aracın ... ' ten geçmişe dayalı araç muayene raporları temin edilmiş, 2017 tarihli muayenede 108.754 km.de, 2019 tarihli sonraki muayenede ise 93.661 km.de olduğu belirlenmiş, hasılı aracın kilometresinde oynama yapıldığı sabit olup, kilometre sahteciliği ispatlanmıştır.

Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır (TTK 23/c.). Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. (TBK 223/2). Anılan Yasa hükümleri karşısında, dava konusu araçta kilometre sahteciliğine ilişkin ayıp, olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarabilecek bir ayıp değildir. Nitekim, alınan bilirkişi raporlarında kilometre ile oynamanın gizli ayıp niteliğinde olduğu vurgulanmıştır.

Mahkememizce, dava konusu aracın ayıplı olması sebebiyle ayıp oranında bedelden indirim yapılması gereken alacak tutarının hesaplanması amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. İ.T.Ü ' de görevli Yüksek Makine Mühendisi bilirkişi 05/05/2024 tarihli raporunda, nispi metod yöntemine göre ayıp nedeniyle bedelden indirim istenebilecek tutarın 7.900.00 TL olduğunu hesaplamıştır.

Yargıtay 13. HD'nin 13/10/2015 gün ve 2014/31746 E.-2015/29884 K.; 17/02/2014 gün ve 2013/22820 E.-2014/4047 K.; 12/11/2007 gün ve 2007/7994 E.-2007/13329 K.; 24/12/2013 gün ve 2013/23657 E.-2013/32622 K.; 19/03/2013 gün ve 2012/29380 E.-2013/6751 K. vb. sayılı kararlarında "...ayıp sebebiyle bedel indirimi isteminde satış bedelinden indirilmesi gereken miktarın tespitinde, nispi metod uygulanarak dava konusu aracın tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız ikinci el rayiç değeri ile mevcut ayıplı ikinci el rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, belirlenecek bu miktarlar birbirine oranlanmalı (bu iki değer birbirine bölünmeli) ve tespit edilecek bu oran da satış bedeline uygulanarak, satış bedelinden indirilmesi gereken miktar bu şekilde belirlenerek.." olması gerektiğini vurgulanmaktadır. Yerleşik içtihatlar uyarınca nispi metot yöntemine uygun şekilde hazırlanan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır .

Açılanan nedenlerle, mahkememizce hükme esas alınan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının satın aldığı araçtaki kilometre sahteciliğinin gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının ayıp oranında bedelden indirim yapılmasına yönelik seçimlik hakkı kapsamında nispi metod uyarınca davalılardan 7.900 TL alacak isteminde bulunabileceği, davalıların ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında davacıya karşı sorumlu oldukları anlaşılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddine, ayıp oranında bedelden indirim hakkı uyarınca 7.900 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );

Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;

1. Ayıp oranında bedelden indirim hakkı uyarınca 7.900 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

2. Kabul edilen dava değeri (7.900,00 TL) üzerinden alınması gereken 539,64 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 368,86 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3. Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 170,78 TL peşin harç, 721,75 TL posta ve tebligat masrafı ve 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.392,53 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.260,09 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4. Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 7.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. Davalı ... Şirketi yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin reddedilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 2.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

6. 6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;

a) 1.074,40 TL'sinin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) 285,60 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7. HMK'nın 333.maddeesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,

Dair, davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin ve davalının yokluğunda, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/06/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır