İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/819 E. 2024/293 K.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/819 Esas

KARAR NO : 2024/293

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 13/07/2022

KARAR TARİHİ : 05/04/2024

İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2023 tarih ve 2023/325 Esas - 2023/369 Karar sayılı ilamıyla mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında taşıma sözleşmesine dayalı bir ticari ilişkinin bulunduğunu, bu ilişki kapsamında müvekkil şirket tarafından 29.11.2021 tarihinde hava ve deniz taşımacılığı hizmeti verildiğini, hava taşımacılığına ilişkin olarak davalı adına 01.12.2021 tarih, ... no.lu, 1.554,60 USD tutarlı, deniz taşımacılığına ilişkin olarak da ... no.lu ve 314 USD tutarlı faturaların tanzim edildiğini, davalı tarafından yapılan kısmı ödemeler sonrası müvekkilinin davalıdan 1.168,60 USD alacağının bulunduğunu, davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine müvekkili tarafından davalı aleyhine, ...17. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, alacağın tahsili için itirazın iptali davasının açıldığını belirterek, davalı borçlunun itiraz etmediği fatura alacağının konusunu oluşturan bedele yetecek miktarda davalı borçlunun mallarının öncelikle teminatsız, mahkeme aksi kanaatteyse teminatla ihtiyaten haczine, davalı borçlu tarafından... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyada düzenlenen ödeme emrine yaptığı itirazın iptaline ve asıl alacağa bağlı feri alacaklarla birlikte takibin devamına haksız itiraz nedeniyle alacağın %20'si değerinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalıya dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 17. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş incelenmiştir.

Dava, hava yolu taşımasından kaynaklanan taşıma ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 17. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı olduğu, genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız icra takibinde davacının toplam 1.168,60 USD alacak talebinde bulunduğu görülmüştür.

... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas) ...Esas sayılı dava dosyasında, icra takibine konu faturalardan 314,00 USD alacak hakkında, bu alacağın deniz taşımasından kaynaklanması sebebiyle itirazın iptali ve takibin devamı yönünde hüküm tesis etmiştir. Ancak, ... 17. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasında toplam 1.168,60 USD alacak talebinde bulunulduğundan ve bahsi geçen kararda hüküm altına alınan tutar (314,00 USD) dışında bakiye kalan 854,60 USD alacak için mahkemece önce tefrik karar verilmiş, akabinde 2023/325 Esas sayılı dosya üzerinden bu alacak (854,60 USD) hava yolu taşımasından kaynaklanması sebebiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Görevsizlik kararı üzerine, dosya mahkememize tevzi olmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki, ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ...K. sayılı dosyasında görevsizlik kararını 03/10/2023 tarihinde vermiştir.

Ancak, ... Ticaret Odası kayıtlarından davalı...A.Ş.' nin sicil kaydının kapalı olduğu ve ticaret sicil gazetesinden yapılan incelemede davalı şirketin 28/08/2023 tarihli Genel Kurul kararı uyarınca görevsizlik kararından sonra 30/12/2023 tarihinde tasfiye süreci sonunda sicilden terkin edildiği, sicilden terkinin 02/01/2024 tarihli TTSG' de ilan olunduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davalı şirketin yargılama devam ederken 30/12/2023 tarihinde ticaret sicilden terkin edilmesi ile birlikte tüzel kişiliğinin sona erdiği tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere, taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup resen nazara alınması zorunludur.

Açıklanan nedenle, Mahkememizce 21/02/2024 tarihli celsede bu duruma kapsamlı şekilde açıklama yapılarak dikkat çekildikten sonra; taraf ve dava ehlilyetinin sağlanması davalı şirket hakkında yargılamaya devam edilebilmesi için işbu dava dosyası ile sınırlı olmak üzere davacı / vekiline talebi uyarınca ihya davası açmak hususunda yeterli ve kesin süre ile hukuksal imkan tanınmıştır.

Ne var ki; davacı vekili tarafından ihya davası hakkında ve ihya davası açıldığına yönelik herhangi bir beyan dilekçesi sunulmamış, ayrıca ihya davası açıldığına yönelik olarak mahkeme ve dosya esas numarası bildirilmemiş, davalı şirket için yapılan sorgulamalar neticesinde UYAP sisteminden yapılan kontrolde ihya davasının açılmadığı, bu hususta dava kaydının olmadığı mahkememizce tespit edilmiş, hasılı davacı / vekili tarafından ihya davası açılmamıştır.

Bu halde, yeterli ve kesin süre ile hukuksal imkan tanındığı halde ihya davasının açılmaması ve açılmayacağının anlaşılması karşısında davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Nitekim; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/3238 E. 2021/86 K. sayılı EMSAL ilamında:

"...Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bir davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Taraf ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki TMK'nın 8. maddesinde düzenlenen medeni haklardan yararlanma (hâk) ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır.

Davacının gerçek kişi ise sağ olması, tüzel kişi ise tüzel kişiliğinin bulunması taraf ehliyetiyle ilgili olup 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarındandır. Dava şartlarının varlığının yargılamanın her aşamasında aranması gerekir. HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir ise de; aynı maddenin ikinci cümlesinde dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilebileceği hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere ticaret ortaklıklarının tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda taraf ehliyeti de son bulur.

Somut olayda, davacı vekili, 04.01.2021 tarihli dilekçesi ile davacı şirketin tasfiyesinin tamamlanarak terkin edildiğini bildirmiştir.

Bu durumda mahkemece, davacı şirketin sicilden terkin edilip edilmediği araştırılıp sicilden terkin edildiğinin anlaşılması halinde; davacı şirket tüzel kişiliği bulunmamakta ise de ticari şirketlerin ve kooperatiflerin mahkemeden ihya kararı alarak tekrar tüzel kişiliklerini kazanmaları ve bu haliyle dava şartlarından olan taraf ve dava ehliyeti noksanlığının HMK'nın 115/2. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca giderilmesi mümkündür.

MAHKEMECE, bu konuda davacıya KESİN SÜRE VERİLMESİ, VERİLEN KESİN SÜRE İÇERİSİNDE İHYA DAVASI AÇILMAMASI YA DA AÇILAN DAVANIN REDDEDİLMESİ HALİNDE DAVANIN USULDEN REDDEDİLMESİ gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir..." şeklindedir.

Bu itibarla, davalı şirketin yargılama devam ederken genel kurul kararı ile tasfiye sürecine girdiği, tasfiye süreci sonunda davalı şirketin ticaret sicilden terkin edilerek tüzel kişiliğinin sona erdiği, eldeki dava dosyası bakımından yargılamaya devam edilebilmesi için talebi uyarınca davacı / vekiline ihya davası açılması hususunda yeterli ve kesin süre ile hukuksal imkan verildiği, ancak davacı / vekili tarafından ihya davasının açılmadığının mahkememizce kesin olarak saptandığı, hatta bu hususta hiçbir beyan dilekçesinin dahi sunulmadığı, bu nedenle yukarıda değinilen emsal Yargıtay kararı doğrultusunda davanın taraf ve dava ehliyeti yokluğundan 6100 s. HMK 114/1-d madde yollaması ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarında dava şartı yokluğundan usulden reddine, ayrıca davanın usulden reddine karar verilmesi ve yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatının da reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);

1. 6100 sayılı HMK 114/1. d. madde yollaması ile HMK 115/2. madde hükmü uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Davanın usulden reddine karar verilmesi ve yasal şartlar oluşmadığından kötüniyet tazminatının REDDİNE,

3. Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 157,75 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

4. Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5. ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas) ... Esas (tefrik öncesi) sayılı dava dosyasında dava şartı arabulculuk ücreti yönünden hüküm tesis edilmiş olmakla, bu dosya üzerinden aynı yargılama gideri hakkında yeniden arabuluculuk ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6. HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara veya vekiline İADESİNE,

Dair, tarafların yokluğunda, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.05/04/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır