İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/804 E. 2024/70 K.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/804 Esas

KARAR NO : 2024/70

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 23/12/2022

KARAR TARİHİ : 29/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; 14/01/2019 tarihinde davalı ...'ya ait sevk ve idaresindeki, davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altında olan ... plakalı araç ile ... İlçe Jandarma Kavşağından ... Hastanesi istikametine doğru seyir halinde iken kırmızı ışıkta geçerek müvekkili araç kiralama şirketine ait ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, kaza neticesinde müvekkili şirket aracına toplam KDV dahil 32.277,01 TL hasar oluştuğunun tespit edildini; ancak davalı ZMMS sigortacısının aracın 18.149,99 TL lik zararının karşılanmadığını, bu nedenle 18.149,99 TL asıl alacak ve 3.325,920 TL işlemiş ticari avans faizi ile birlikte toplam 21.475,91 TL üzerinden ... 14. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalıların süresi içinde takibe itiraz etmeleri nedeni ile takibin durdurulduğunu belirterek, davalıların davacı tarafından başlatılan ...14. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına havi itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... vekilinin davaya cevap dilekçesinde; dava konusu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası sonrası ZMMS sigortacısının davalı tarafın aracında meydana gelen maddi zararı ödediğini, kalan tutar olarak belirtilen miktarın fahiş olduğunu, her şekilde müvekkilinden işbu zararı tazminatı için icra takibi başlatılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, talep edilen miktarın poliçe limitleri dahilinde olduğunu belirterek, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekilinin davaya cevap dilekçesinde; ilgili kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde 01.10.2018/2019 vadeli ... numaralı ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı yanın aracını kendi kendine onardığını ve müvekkili sigorta şirketine ihbarda bulunmadıklarını, sigortacının araç üzerine inceleme eksperiz yaptırmasının engellendiğini, ayrıca aracın hasarlandığı konusunda geç ihbar yapılmasının tazminatın veya zarar tutarının artmasına neden olmuş ise, kusurun ağırlığına göre tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketine iletilen evraklar incelendiğinde, mağdur aracın ön kısmından hasarlandığının görüldüğünü, parça ıskontosu ve kendilerince takdir edilen işçilikler üzerine eklenerek yapılan değerlendirme sonucunda hasarın 14.340,80 TL olarak hesaplandığını ve işbu tutarın 09/10/2019 tarihinde ödendiğini, davacı yanın tacir olması nedeni ile KDV hariç ödeme yapıldığını ve sorumluluklarının yerine getirilerek, davacı tarafın aracında oluşan hasar bedelinin karşılandığını, bununla beraber davacı tarafın aracının Kasko Sigorta Poliçesinin bulunduğunu ve hasarın kasko sigortasından karşılanıp karşılanmadığının tespitinin gerektiğini belirterek, haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, ... 14 İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini ve %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Sigorta A.ş'ye müzekkere yazılarak ... plakalı araca ait poliçe ve hasar dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı, ... şase numaralı ...markalı 2018 model beyaz renk aracın hasar bilgileri ile 14/01/2019 tarihinde karışmış olduğu kazaya ilişkin tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise ödemeye ait tüm bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

...Denetleme Büro Amirliği'ne müzekkere yazılarak 14/01/2019 tarihinde saat 10:56'da ... ve ...plakalı araçların ... İlçe Jandarma Kavşağında gerçekleşen kazaya ait tüm bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ...ve ...plakalı araçların aktif-pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... 14. İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

17/10/2023 tarihinde Aktüerya, Makine mühendisi ve Adli Trafik bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasarın tazmini için başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu; itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. İcra dairesinin yetkisine yapılan itiraz, TBK md. 89 ve HMK md. 16 hükümleri uyarınca davacının yerleşim yerinin yetkili olması sebebiyle yerinde değildir.

Takip konusu borç, Davalı ...’in maliki ve Davalı ... Sgorta’nın ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile davacının maliki olduğu ...plakalı araç arasında meydana gelen 14/01/2019 tarihli trafik kazası sonucunda meydana gelen araç hasarına dayanmaktadır. Davacı alacaklı hasar bedeli olarak 18.149,99 TL talep etmiştir. Dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 09/10/2019 tarihinde 14.340,80 TL ödeme yapıldığı anlaşılmış olup, taraflar arasında bu hususta bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Kazada tarafların kusur durumlarının incelenmesinde davalı araç sürücüsü ...’in tam kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün kusurlu olmadığı tespit edilmiştir. Davacı araçta meydana gelen toplam zararın KDV dâhil 32.277,01 TL olduğu hesaplanmış olup, davadan önce yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye 17.936,21 TL hasar zararının kaldığı anlaşılmıştır. Davalı araç maliki işleten sıfatıyla ve davalı sigorta şirketi ZMMS poliçesi kapsamında bakiye zarar miktarından sorumludur. Davalı sigorta şirketinin teminat limiti 39.000 TL olup yapılan ödeme sonrası bakiye 24.659,20 TL limit bulunmaktadır. Dolayısıyla davacının bakiye zararı teminat limitleri dâhilindedir.

Davalı sigorta şirketi, süresinde cevap dilekçesi sunmamış olmakla, aşamalarda davacının başvurusunun olmadığını beyan etmiştir. Ancak bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazda davacının, kendilerine geç ihbarda bulunduğunu, bu sebeple hasarın arttığını iddia etmiştir. Davalı sigorta şirketinin yargılamanın başında kendisine başvuru yapılmadığını iddia etmesine rağmen, sonradan başvurunun geç yapıldığını iddia etmesi çelişkili olup dürüstlük kuralına aykırıdır. Davalı sigorta şirketinin süresinde cevap dilekçesi sunmadığı da gözetildiğinde hasarın davacının kusuru ile arttığı yönündeki iddiası HMK md. 141 gereği dikkate alınmamıştır.

Davacının aracını kendi kaskosu ile tamir ettirip ettirmediği hususunda; UYAP sistemi üzerinde davacı aracın sigorta poliçeleri incelenmiş, kaza tarihinde geçerli bir kasko poliçesi bulunmadığı görülmüştür. Dosya kapsamındaki faturaların davacı adına düzenlenmiş olduğu da gözetilerek, meydana gelen tamir masraflarının davacı tarafından karşılandığı kanaatine varılmıştır.

Davacının talip edebileceği hasar alacağının 17.936,21 TL olduğunun anlaşılmasından sonra, takipte talep edilen işlemiş faizin değerlendirilmesinde; Davalı ...’in kaza tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Kaza tarihi ile takip tarihi arasında ticari avans faizi oranında yapılan hesap sonucu davacının, Davalı ...’den 3.303,00 TL işlemiş faiz talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı, davalı sigorta şirketine 24/09/2019 tarihinde başvurmuş ve davalı sigorta şirketi yasal sürenin sonunda 05/10/2019 tarihinde temerrüde düşmüştür. Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan hesap sonucu davacının 738,12 TL işlemiş faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve alacak likit olmadığından şartları oluşmayan icra inkâr tazminatı talebi reddedilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1. Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

a-Davalı ... yönünden: ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına Davalı ... tarafından yapılan itirazın 21.239,21 TL’lik kısmının iptaline; takibin 17.936,21 TL asıl alacak ve 3.303,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.239,21 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden: ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan itirazın 18.674,33 TL’lik kısmının iptaline; takibin 17.936,21 TL asıl alacak ve 738,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.674,33 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. İcra inkâr tazminatı talebinin reddine,

3. Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.450,85. TL harçtan daha önceden ödenen toplam 259,38. TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.191,47. TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00. TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.801,58. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta'ya verilmesine,

6. Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 236,70. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan; 80,70. TL Başvuru Harcı, 259,38. TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 340,08TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8. Davacı tarafından yapılan; 9.000,00. TL Bilirkişi ücreti, 186,25. TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.186,25. TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 9.085,00. TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

9. Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.200,00.. TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.164,73. TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 35,27. TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

10-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının talep halinde iadesine,

Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/01/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır