İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/345 E. 2024/519 K.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/345 Esas

KARAR NO : 2024/519

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 13/06/2024

KARAR TARİHİ : 19/08/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 15/06/2024 keşide tarihli 11.200.00-TL meblağlı, ... .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;2008229 çek seri numaralı ve 15/06/2024 keşide tarihli 12.150.00-TL meblağlı, ... .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 15/06/2024 keşide tarihli 10.140.00-TL meblağlı, İş bankası .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 15/06/2024 keşide tarihli 12.000.00-TL meblağlı, ... .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 15/06/2024 keşide tarihli 11.980.00-TL meblağlı, ... Bankası .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 22/06/2024 keşide tarihli 10.660.00-TL meblağlı, ... .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 25/06/2024 keşide tarihli 12.140.00-TL meblağlı, ... Sanayi Sitesi/İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ; ... çek seri numaralı ve 28/06/2024 keşide tarihli 13.485.00-TL meblağlı, ... /İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 28/06/2024 11.800.00-TL meblağlı, .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... İnş. San. Ve Tic.A.Ş. (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 15/06/2024 13.240.00-TL meblağlı, ... şubesine ait keşidecisi ... (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 20/06/2024 keşide tarihli 12.070.00-TL meblağlı, .../Muğla şubesine ait keşidecisi ... (VKN:...) ;... çek seri numaralı ve 30/06/2024 keşide tarihli 11.000.00-TL meblağlı, 12 adet çekin ödenmemesi amacıyla ödemeden men yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, devamla söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, kaybolan çekler hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.

Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.

TTK md. 757 hükmü “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Bu hükme göre çek iptali davalarında yetkili mahkeme ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay 5. HD’nin 2021/11037 Esas ve 2021/13519 Karar sayılı ilamında da “6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca çek iptali taleplerinde de uygulanacaktır.” şeklinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde karar verilmiştir.

Somut olayda zayi olan çeklerin fotokopisi sunulmamakla birlikte talep dilekçesinde çek bilgileri belirtilmiştir. Buna göre çeklerin ödeme yeri .../İstanbul, Başakşehir/İstanbul, Beylikdüzü/İstanbul ve Muğla/Seydikemer’dir. Talep eden hamilin yerleşim yeri ise Çankaya/Ankara’dır. Çekin keşide yeri dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgelerden anlaşılamamış olup, TTK md. 781/2’de yer alan “…muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır.” hükmü uyarınca çeklerin bağlı bulunduğu banka şubelerinin adresinin, yukarıda belirtildiği üzere, ödeme yeri olduğu kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; TTK md. 757’ye göre hamilin yerleşim yeri ve çeklerin ödeme yerleri mahkememiz yetki sınırlarında bulunmadığından ve birden çok çek için ortak yetkili mahkeme hamilin yerleşim yeri mahkemesi Ankara olduğundan, Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespiti ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

HÜKÜM: (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)

1. Mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin ANKARA ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,

2. Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili ANKARA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE gönderilmesine,

3. 6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere karar verildi.19/08/2024

Katip ...

Hakim ...

¸