İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/314 E. 2024/437 K.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/314 Esas

KARAR NO : 2024/437

DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 16/03/2024

KARAR TARİHİ : 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın, .... İcra Müdürlüğü 2016/...E.sayılı dosyası ile dava dışı ... ... ve ... Ltd Şti. icra takibi başlatmış olmakla, ilgili dosyada borçlu ... ...'ın kardeşi olan müvekkiline İİK m.89 hükmünce 1, 2 ve 3.haciz ihbarnameleri gönderilmesi taleplerinde bulunduğunu, aynı zamanda borçlunun kardeşi olan müvekkili ... ile birlikte bu dosyalarda ... ..., ... ..., ... vs birçok üçüncü şahsın(akrabasının) aynı dosyada 89/1-2-3 haciz ihbarnamesi ile dosyaya borçlu olarak eklenmeye çalışıldığını; borçlu ... ...'a ve borçlu diğer şirkete ait borcun akrabalardan tahsil edilmeye çalışıldığını, bununla alakalı icra dosyasındaki 3. şahısların kişisel verilerine erişimin hukuka aykırı yollarla elde ediildiği yönünde müvekkilinin haklı şüpheleri bulunduğunu, davacı müvekkiline ve akrabalarına geliş güzel gönderilen bu ihtarnameler davalının açıkca kötüniyetli olduğunu gösterdiği düşüncesinde olduğunu, borcun bu şekilde tahsil edilmeye çalışılması kardeşler ve aile arasında büyük kavgalara neden olduğunu, yasada ilamsız icra takibi yapılırken takip tutarı üzerinden harç ödendiğini, burada ise İİK 89/1-2-3 için ise sadece tebligat masrafı yatırıldığını, açıkca İİK kanunu 89/1-2-3 maddesi kötüye kullanıldığını, tek harç ile alakalı-alakasız 3.kişilere haciz ihbarnamesi gönderilebilmektedir,yargı meşgul edildiğini, müvekkili dava-dışı dosya borçlusuna olmayan borcunu ispatlamaya çalışmak durumunda kaldığını, bununla davacı müvekkillerine gönderilen haciz ihbarnamelerinden sonuncusu olan üçüncü haciz ihbarnamesi 06.03.2024 tarihinde tebliğ alınmış olmakla buna karşı süresinde menfi tespit davası ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, ispat yükünün davalıda olduğunu, davalı alacaklının; takip borçlusunun üçüncü kişiden neden alacaklı olduğunu açıklaması gerektiğini, dava dışı borçlu ile müvekkili arasındaki borç ilişkisini ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin banka hesapları incelendiğinde dava dışı borçlu ile aralarında herhangi bir hukuki ilişki olmadığı ortaya çıkacağını bildirip, davacı müvekkillerinin ilgili icra dosyasında İİK m.89 hükmünce gönderilen 1, 2 ve 3.haciz ihbarnameleri nedeniyle ya da herhangi başka nedenlerle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli dolaylı takip yapmış olması nedeni ile ihbarname bedeli olan 73050.36 TL’nin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, üçüncü kişi tarafından İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.

İİK md. 89 uyarınca alacaklı, borçlunun üçüncü kişilerdeki mal ve alacaklarının haczini talep edebilir. Bu haciz üzerine üçüncü kişiye birinci haciz ihbarnamesi gönderilir. Üçüncü kişi, yedi gün içinde borcunun bulunmadığı veya borçluya ait malın kendisinde olmadığını icra müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bu şekilde ihbarnameye itiraz etmeyen üçüncü şahıs yönünden borcun bulunduğu veya malın elinde bulunduğu sonucu doğar. Bu hukukî sonuç üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi ile bildirilir. İkinci haciz ihbarnamesine karşı da aynı sebeplerle itiraz hakkı bulunmaktadır. İkinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmeyen borçlunun borcunu icra dairesine ödemesi veya malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İtirazda bulunmayıp, borcu da ödemeyen üçüncü kişiye üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek on beş gün içinde borcu ödemesi veya malı teslim etmesi ya da aynı süre içinde menfi tespit davası açması gerektiği bildirilir. Açılacak olan menfi tespit davasında üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü kişi açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu menfi tespit davaları maktu harca tabidir. Dava açılması için öngörülen on beş günlük süre, niteliği itibariyle hak düşürücü süre olup, bu durum mahkemece re’sen araştırılır.

Eldeki dava ... AHM’nin 2024/ ... Esas sayılı dosyası ile açılmış, mahkeme tarafından takip borcunun kambiyo senedine dayanması sebebiyle 22/03/2024 tarihinde görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararının istinaf incelemesi olmaksızın kesinleşmesi üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

... AHM tarafından her ne kadar takip konusu borcun kambiyo senedinden kaynaklanması sebebiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, Yargıtay ... HD’nin 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı ilamı ile “Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir.” şeklinde karar verilerek İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna hükmetmiştir.

Açıklanan sebeplerle İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarında takip konusu borcun kambiyo senedinden kaynaklanmasının mahkemelerin görevinin belirlenmesinde etkisinin bulunmaması, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından karşı görevsizlik yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1. Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine,

2. Karar kesinleştiğinde Mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan görevli merci tayini için dosyanın HMK md. 21/1. c ve HMK md. 22/2 uyarınca ortak görevli üst mahkemeye gönderilmesine,

3. 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/06/2024

Katip ...

¸

Hakim ...

¸