İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/805 E. 2024/302 K.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/805 Esas

KARAR NO : 2024/302

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 28/12/2023

KARAR TARİHİ : 22/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası poliçesiyle sigortalı ... Tic. LTİ.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın, 19/02/2022 tarihinde davalı ... Müdürlüğü'nün maliki olduğu ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucunda hasarlanmıştı, kaza tespit tutanağına göre meydana gelen kazada davalıların asli ve tam kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde oluşan hasara istinaden müvekkili şirket tarafından 19/04/2022 tarihinde 33.996,60.-TL ödeme yapıldığını, meydana gelen zarar miktarı ve kusur/rücu durumunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan TTK m.1481 kapsamında rücuen tazmin etme zorunluluğu doğduğunu, taraflar arasındaki alacağın likit olduğunu, zarar neticesinde ödenen tazminat ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, bu nedenle alacak likit olduğundan, davalının haksız ve mesnetsiz itirazları sebebiyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, taraflar arasındaki ilişkinin, TTK'da düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığına ve bu tür sözleşmeler TTK. hükümleri uyarınca mutlak ticari davalardan olduğuna göre, somut olayda ticari işlerdeki temerrüt faizi oranına hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenle alacağa ticari faiz uygulanmasını talep ettiklerini, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonlandırıldığını, huzurdaki davanın devam ettiği süreçte davalının malvarlığını azaltma ve elden çıkartma olasılığının yüksek olduğunu, bu durumda müvekkili dava sonuçlansa dahi alacağına kavuşamayacağını, bu nedenle ileride doğacak telafisi güç durumlar ortaya çıkabileceğini bu sebeplerle mahkemece gösterilecek teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini ihtiyati haciz şartları gerçekleştiğini, hasarın meydana gelmesi ile alacağın muaccel hale geldiğini, ihtiyati haciz talebinde bulunabilmek için alacak açısından aranan şartların ise, hakkında ihtiyati haciz istenen alacak (borç) para alacağı (borcu) olması, alacağın rehinle temin edilmemiş (güvence altına alınmamış) olması ve alacağın vadesinin gelmiş olması gerektiğini, Davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 35.379,75.-TL üzerinden aynen devamı ile sigorta tazminatının ödeme tarihinden itibaren ( 19.04.2022) işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, Asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi ile yargılama giderleri, vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; iş bu dava haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğunu, ticari nitelikte bir dava olmadığından davanın ticaret mahkemesinde açılmasının usule aykırı olduğunu, davanın genel yetkili mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılması gerektiğini, bu sebeple mahkeme iş bu dava bakımından görevli olmadığını, davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, müvekkili bakanlığın adresinin Ankara olup dava konusu kazanın ... plakalı aracın Mahmutbey yönünde seyri sırasında meydana geldiğini, bu nedenle İstanbul Mahkemelerinin hiçbir şekilde yetkili olmadığını, işbu davada yetkili mahkemenin Ankara Asliye Hukuk Mahkemeleri ya da haksız fiilin vuku bulduğu yer olan Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi ile açılan davanın usulden reddini talep ettiklerini bildirmiştir.

DELİLLER:

.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2022/ ... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Sigorta'ya müzekkere yazılarak ... poliçe numaralı Kasko Sigorta Poliçesinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Takibe konu alacak, trafik kazası sebebiyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği sigorta tazminatının kusurlu olduğunu iddia ettiği davalılara rücu istemine dayanmaktadır.

Davacı sigorta şirketi, TTK md. 1472 uyarınca sigortalısının halefi konumundadır. TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur. Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sigortacının halef sıfatıyla açtığı bu davada görevli mahkeme, asıl hak sahibinin açacağı davada görevli olan mahkemeye göre belirlenir. Somut olayda dava dışı sigortalı ile davalılar arasında ticari bir ilişki bulunmamaktadır. Haksız fiile dayanan davalar mutlak ticari davalardan da değildir. Davalıların, tacir sıfatı bulunmaması sebebiyle işbu dava nispi ticari dava olarak da nitelendirilemez. Halefiyet ilkesine dayanılarak açılan davaların sigorta hukukundan kaynaklanmadığı, asıl hak sahibinin içinde bulunduğu hukuki duruma göre değerlendirme yapılması gerektiği ve bu sebeple de bu tür davaların mutlak ticari davalardan olmadığı kabul edilmektedir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; trafik kazası sebebiyle ödenen sigorta tazminatının halefiyet ilkesi uyarınca rücuna ilişkin işbu dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsizliği yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1. Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulen REDDİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,

2. Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. 6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4. 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır