İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/704 E. 2023/844 K.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/704 Esas

KARAR NO : 2023/844

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/11/2022

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı aleyhine davalı ... tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İŞ ... sayılı kararı ile 357.500 TL üzerinden verilen ihtiyati haciz kararı gereği ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını ancak davacı şirketin alacaklıya herhangi bir borcunun bulunmaması, takibe konu evrakın teminat senedi olmasından dolayı kambiyo vasfı taşımaması nedeniyle hukuka aykırı olarak başlatılması, bu teminat senedinin sahte olarak doldurulması ve bu teminat senedinin davacı şirketin rızası hilafında bonoya çevrilmesi nedeniyle davacının icra dosyasından ve takibe konu aslında teminat senedi olan davacının rızası hilafında takibe koyulan teminat senedinden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, takibe konu senedin bir kambiyo senedi olmadığını, teminat senedi olduğunu, teminat senediyle kambiyo senetlerine mahsus takip yoluna başvurulamayacağını, sözleşmeye güvence olan teminat senetlerinin, sözleşmeden bağımsız nitelik kazanmadıklarından üçüncü kişilere ciro edilemeyeceğini, teminat senedinin şarta bağlı olması yönüyle bir kambiyo senedi olan bonodan (borç senedi) ayrıldığını, somut olayda söz konusu teminatın sözleşmesel ilişkiye dayanarak verilen teminat senedi olduğunu, davacı şirket ...Tic. A.Ş. ile 12.11.2015 tarihinde Sağlık Bakanlığı Hizmet Binası - ... Montaj İşleri Sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin 48. sayfasının 14.1 maddesinde davacı şirket tarafından Yanmaks Şirketine 357.500 TL avans verileceği, yine aynı sözleşmenin 49. sayfasında bulunan 17.1 maddesinde 357.500 TL değerli teminat senedi verileceğinin düzenlendiğini, takibe konu işbu senedin, sözleşmede belirtilen teminat senedi olduğunu, ilgili sözleşme maddesi incelendiğinde davaya konu bononun iddia edilen teminat senedi olduğuna ilişkin düzenleme tarihini vs. içeren açıkça bir atıf olduğunun görüleceğini, davacı şirket ile takibe konu teminat senedinde lehtar olarak görünen ... Şirketi arasındaki sözleşmeye istinaden davacı şirket tarafından Yanmaks Şirketine teminat senedi verildiğini, Yanmaks Şirketi tarafından hukuka aykırı olarak işbu teminat senedinin cirolandığını, davalı tarafından işbu teminat senedine dayanılarak ihtiyati haciz kararı alındığınını ve takibe konulduğunu, dolayısıyla kambiyo vasfını haiz olmayan işbu teminat senedine dayalı olarak başlatılan icra takibine ilişkin davacı şirketin davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, ...Tic. A.Ş.'nin söz konusu teminat senedini elden teslim aldığını ve senedin fotokopisi üzerine, senedi elden teslim aldığına dair ıslak imzalı şerh düştüğünü, ıslak imzalı fotokopi incelendiğinde, teminat senedinin ... Şirketi tarafından elden teslim alındığı sırada vade tarihinin yazılmamış olduğunun görüleceğini, takibe dayanak olan senede sonradan davacının bilgisi dışında vade tarihi eklendiğini, davacının iradesi, teminat senedi vermeye yönelik olup bu nedenle de vade tarihi yazmadığını ancak buna rağmen davalı tarafça davacı şirketin iradesi hilafına vade tarihi eklenerek ihtiyati hacze konu edildiğini, dolayısıyla işbu takibe dayanak olan teminat senedine ilişkin sahtelik iddiaları bulunduğunu, davacı şirket, ticaret şirketi olduğundan tüm iş ve işlemlerinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, . kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı şirketin 357,500 TL'lik bir borcu olsaydı bu durum ticari defter ve kayıtlarında, banka hesaplarında kayıtlı ve tespit edilebilir nitelikte olduğunu, bu nedenle tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi inceleme yapılmasını talep ettiklerini, ayrıca ...Tic. A.Ş.'nin davacı şirkete 2.5 Milyonun üstünde borcu bulunduğunu ancak bu alacağını tahsil edemediğini, davacı şirketin 10.11.2022 tarihinde haciz tehdidi altında 357.500.00 TL'yi esas icra dairesine ödemek zorunda kaldığını, buna rağmen davacı şirkete ait değeri 357.500.00 TL'nin çok üstünde mallara haciz konulduğunu, hem sahte olarak doldurulan hem de teminat senedi olan bir evrak esas alınarak yapılan hacizde davacı şirketin zaten mağdur olmuşken değeri 357.500.00 TL'nin çok üstünde olan mallarına haciz konulmasının davacı şirketi bir kez daha mağdur ettiğini, davacı şirketin uzun yıllardır piyasada bilinen, saygın ve güvenilir bir şirket olma özelliğine sahipken, haksız ve mesnetsiz verilen ihtiyati haciz kararı sebebi ile ticari itibari zedelendiğini, davacı şirkete 10.11.2022 tarihinde ... 31. İcra Müdürülüğü'nce gelindiğini ve haciz tatbik edildiğini, davacı şirketin araçlarının çekildiğini, banka hesabına bloke konulduğunu, ihtiyati haciz miktarı dikkate alındığında davacı şirketin yüksek tutarlı mal varlığına ihtiyati haciz konulmasının taşkın hacze de sebebiyet verdiğini, davacı şirketin alacaklı olarak görünen kişiye herhangi bir borcu bulunmadığını, 10.11.2022 tarihinde yapılan haciz sırasında davacı şirketçe haciz baskısı alınta 357.500.00 TL miktar esas icra dairesine ödendiğini ve bu ödemeye ilişkin olarak haciz tutanağında işbu tutarın alacaklıya ödenmemesi yönünde beyanda bulunulduğunu, icra dosyasına da bu yönde talep gönderildiğini, ayrıca ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ile ... 5. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyasındaki borca itiraz edildiğini, yargılamanın devam ettiğini, beyan ederek; öncelikle icra takibinin tutarı göz önüne alındığında telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğramasına yol açacağından, ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin HMK m.209 uyarınca öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatteyse uygun gördüğü teminat karşılığında ya da %115 teminat karşılığında durdurulmasına, icra takip dosyasının %115 teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesi halinde davacı şirketin haciz tehdidi altında icra dosyasına depo ettiği 357.500,00-TL'nin %115 teminat tutarından mahsup edilerek kalan kısmın dosyaya depo edilmesine, depo edilen tutarın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacı şirketin malvarlıkları hakkında uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasından ve takibe konu bonodan davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, takibe konu evrakın davacı şirkete iadesine, davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki talebinin yerinde olmadığını, beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, teminat senedinden söz edilebilmesi için senet metninin ön yüzünde teminat senedidir ibaresinin yer alması ve senedin arka yüzünde hangi konu için teminat senedinin hazırlandığı özetlenmesi gerektiğini, icra takibine ve davaya konu senet incelendiğinde senet metininde bu hususların yer almadığını, yani senedin teminat senedi olmadığının açık olduğunu, davalının iyiniyetli olduğunu, davacının iddialarının davalıya karşı ileri sürülemeyceğinden davanın reddi gerektiğini, davalı ...'a karşı davacının kendilerinden sonraki cirantalarla aralarındaki şahsi ilişkileri ileri sürülebilmesi için hamilin kötü niyetli olması gerektiğinin vurgulandığını, ...'ın davaya konu senette 3. kişi iyi niyetli hamil durumunda olduğunu, keşideci ile lehtar arasında senedin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını, bu nedenle iyi niyetli davalı ... açısından davanın reddi gerektiğini, davaya konu senedi icra takibine konu edilen şekilde teslim alındığını, davacının senedin sonradan doldurulduğu iddialarının gerçeği taşımadığını, kabul etmemekle birlikte davalı ile davacı arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığından davacı tarafından davalıya karşı iş bu davanın yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay kararlarında da sabit olduğu üzere senedin üçüncü kişiye ciro veya teslim yolu ile devredilmesi halinde bu definin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın teminat senedi olarak verilen ve bu sebeple vade günü belirtilmeyen senedin kendi bilgisi dışında ve rızası hilafında sonradan vade tarihi eklendiğini iddia ettiğini, bu beyanlarının kabulünün mümkün olmadığını beyanla davacının basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğunu, iddiaların kabulü anlamına gelmemekle birlikte boş senet verdiğini iddia eden basiretli tacirin senedin lehtar tarafından istenilen şekilde doldurulmasını kabul ettiği anlamına geldiğini, davacı tarafın iş bu iddialarının kişisel defi olup 3. kişi iyi niyetli davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, davalının, davacının iddialarını bilmesinin veya bilebilecek konumda olmasının mümkün olmadığını, davacının, dava konusu senedin rızası dışında doldurulduğu iddiası bir an için kabul edilse dahi; dava konusu senedin cirolanmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalının davacı tarafından isnat edilen olayı bilmesinin senedin ödeme aracı niteliğinden dolayı kendisinden beklenmesinin hayatın olağan akışına göre mümkün olmadığını, davacının, davalının kötü niyetli veya ağır kusurlu hareket ettiği iddiasını ispata dair sunabildiği hiçbir delilin mevcut olmadığını, sunabilmesinin de mümkün olmadığını, davalı ...'ın huzurdaki olayda herhangi bir kötü niyeti yahut kusuru bulunmadığını, takip konusu senedin ciro yoluyla davalıya intikal ettiğini, bu durumda davalının, davacı ve lehtar, ciranta arasındaki borç ilişkisi olup olmadığını bilebilmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğundan ...'ın iyi niyetli hamil olduğunun kabulü gerektiğini, ayrıca takip konusu senedin ciro zinciri incelendiğinde hukuka aykırı bir durum olmadığının, imzaların sahte olmadığı, davalının alacaklı olduğunun ortada olduğunu beyan ederek; keşideci - lehtar - ciranta arasındaki şahsi def'iler hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden, iyi niyetli hamil olan davalı ...'a karşı açılan davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ŞİRKETİ ve ...'e dava dilekçesi ve tensip tutanağının usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamış oldukları anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Davacı vekili ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının 10/11/2022 tarihli haciz tutanağının fotokopisini, 12/11/2015 düzenlenme tarihli 357.500,00-TL bedelli senet fotokopisini,... Ltd. Şti. tarafından ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ihtiyati haciz ödemesi açıklaması ile gönderilen 357.500,00-TL ödeme dekontunun fotokopisini, ... A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan "..." İçin Sağlık Bakanlığı Hizmet Binası - MOH Mekanik Tesisat Montaj İşleri Sözleşmesinin birinci sayfasının fotokopisini, 16/11/2022 tarihli beyan dilekçesi ekinde sözleşmenin tamamının sunulmuş olduğu görüldü.

Mahkememizin 16/11/2022 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin tedbiren takibin durdurulması talebinin reddine, İİK madde 72/3 uyarınca takip bedelinin %15'i oranında teminat karşılığında ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın yargılama sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair karar verildiği fakat davacı tarafından teminat yatırılmadığı anlaşılmıştır.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasının UYAP sisteminden bir suretinin gönderilmiş olduğu, dosyanın tetkikinde ... Karar sayılı 01/11/2022 tarihli ihtiyati haciz kararında; ihtiyati haciz isteyen ... tarafından karşı taraflar ..., ..., ... A.Ş. aleyhine 357.500,00-TL bedelli senede dayalı ihtiyati haciz kararı alındığı anlaşılmıştır.

... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasını UYAP sisteminden bir suretinin gönderilmiş olduğu, dosyanın tetkikinde davacı ... tarafından davalı ... aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından geçici olarak durdurulmasına karar verilmesi, davacı şirketin mal varlıkları hakkında uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması, yargılama neticesinde davanın kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi talepli dava açtığı, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 18/11/2022 tarihli kararı ile şikayetin kısmen kabulü, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, davacı şirketin mal varlıkları hakkında uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, takibin iptali talebinin reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 06/03/2023 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile dava değerinin 507.924,24-TL olduğunun tespiti ile eksik 2.568,87-TL peşin harcın tamamlanması için davacı tarafa Harçlar Kanunu md 30 ve 32 uyarınca kesin süre verildiğini, davacı vekilince eksik harcın ikmal edildiği ve mahkememizin 20/03/2023 tarihli ara kararı ile dosyanın heyete tevdi edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilafın; ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu senedin teminat senedi olup olmadığı, senede sonradan vade tarihi ve "İstanbul" ibarelerinin eklendiğine ilişkin tahrifat iddiası, davacının ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.

Dava, İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak takipten sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile; taraflar arasında münakit 12.11.2015 tarihli Sağlık Bakanlığı Hizmet Binası - MOH Mekanik Tesisat Montaj İşleri Sözleşmesinin 48. sayfasının 14.1 maddesinde davacı şirket tarafından ... Şirketine 357.500 TL avans verileceğinin, yine aynı sözleşmenin 49. sayfasında bulunan 17.1 maddesinde 357.500 TL değerli teminat senedi verileceğinin düzenlendiğini, takibe konu işbu senedin, sözleşmede belirtilen teminat senedi olduğunu, ayrıca takibe dayanak olan senede senede sonradan vade tarihi ve "..." ibarelerinin eklendiğine ilişkin tahrifat iddiasında bulunduğu görülmüştür.

Her ne kadar davaya konu bononun kambiyo vasfı taşımadığı davacı yanca iddia edilmiş ise de, bonoda ödeme ve keşide yeri yazılı bulunmaması halinde TTK 776,777.maddeleri gereği açıklık bulunmadığı takdirde, senedin düzenlendiği yerin aynı zamanda ödeme yeri ve düzenleyenin yerleşim yerinin sayılacağı, düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bononun ise, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı hususu nazara alındığında, dava konusu senedin düzenleyenin isminin yanında ... olarak yazılı olmakla senedin düzenleme ve ödeme yerinin ... olarak kabulünün gerektiği, bu itibarla dava konusu bononun kambiyo vasfı taşımadığına yönelik iddianın yerinde olmadığı, öte yandan TTK'nun 680.maddesinde "tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğer ki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun" hükmü bulunmaktadır. Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, bu hüküm uyarınca açığa senet düzenlenmesi mümkündür. Senedin boş olan kısımlarının sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yazılı delille kanıtlanması gerekir.

Davacının senedin teminat senedi olduğu ve sonradan anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu iddiasının kesin delille ispatı zorunlu olup bu hususta delil ibraz edilmemiştir. Dava konusu senedin vade tarihinin sonradan eklendiği yönündeki iddianın kabulü halinde dahi TTK 772 /2, 704. md gereğince senedin görüldüğünde ödenecek bono olduğunu kabul etmek gerekeceği gibi bu husus senedin kambiyo senedi niteliğini etkilemeyecektir. Davacı tarafından sunulan sözleşme hükümleri incelendiğinde de senedin açık künyesinin yazılı olmadığı, senet metninde de senedin teminat senedi olduğunun yazılı olmadığı, bu durumda davacının senette keşideci konumunda olup davaya konu bono yönünden borçtan sorumlu anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1. Davacının davasının reddine,

2. Davacı tarafın davasında kötüniyetli olmadığı anlaşıldığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85. TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 6.105,21. TL ve 2.569,00. TL tamamlama harcı toplamı olan 8.674,21‬. TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 8.404,36‬. TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4. Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 77.109,39. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6. Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, (Davacı vekili e-duruşmayla katılmakla), diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 21/12/2023

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır