İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/92 E. 2024/75 K.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2015/92 Esas

KARAR NO : 2024/75

DAVA : Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/01/2015

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Finansal Kiralama Sözleşmesi ile mülkiyeti Leasing firmasına ait "1 Adet 1998 Model ... marka ... 16/06 Tipli ... Seri Numaralı Dilimleme ve Sarma Makinası" zilliyetliğinin davalıya devir teslim edildiğini, davalının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, kira bedellerini zamanında yerine getirmediğini, davalıya ... Noterliğinin ...tarih ve ... Yev.Nu.lı İhtarnamesi keşide edilerek bu ihtarname ile “vadesi gelen kira borçlarını, temerrüt faizini ve sözleşmeden kaynaklanan diğer borçlarını 60 günlük yasal sürede ödemesini talep etmiş, aksi takdirde mezkur finansal kiralama sözleşmesinin belirtilen süre sonunda fesholunacağını, fesih ile birlikte finansal kiralama alacaklarının tamamının muaccel hale geleceğini ve finansal kiralamaya konu malların sürenin sona ermesini takip eden 3 gün içerisinde müvekkil şirkete iade etmesi gerektiği” hususlarının ihtar edildiğini, ihtarnamenin 11.04.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliğden itibaren kira borçlarının 60 günlük yasal süre içerisinde ödenmediğini, bu nedenle davalı/karşı taraf ile davacı şirket arasındaki münakıt finansal kiralama sözleşmesi münfesih olduğunu, sözleşmenin fesholunmasına olmasına rağmen, finansal kiralama konusu taşınmazın bugüne kadar davacı şirkete teslim edilmediğini, ... Asliye ...Ticaret Mahkemesi` nin...D.İş. sayılı dosyasından ihtiyati tedbir talebi ile söz konusu mallar üzerine ihtiyati tedbir kararı verildiğini, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri ve gerekse de 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 23.Maddesi gereğince kiralanan malların mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunu, aynı yasanın 33’ncü maddesine göre kiracı, sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde finansal kiralama konusu malı iade etmekle yükümlü olduğunu, finansal kiralama konusu makinaların öncelikli olarak tahliyesi ile taraflarına aynen iadesine karar verilmesinin talep edildiğini, Gerekçeleriyle; 1 Adet 1998 Model ... marka ... Tipli ... Seri Numaralı Dilimleme ve Sarma Makinası üzerindeki davalının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilerek davacı şirkete iadesine, -aynen iadesinin mümkün olmaması halinde- İİK 24. Madde gereğince, dava tarihindeki değerinin sözleşmede belirtilen temerrüt faizi oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin vekaleten arz ve talep edildiği görülmüştür

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının ... Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği iddiasının kabul edilemez olduğunu, ihtarname usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, ihtarnamenin tebliğ şerhinde 11.04.2014 tarihinde şirketin daimi çalışanı ... imzasına tebliğ edildiği şerhi düşülmüş olsa da şirketin Yüksel Yılmazel adında bir çalışanı olmadığının SGK kayıtları ile sabit olduğunu, tebligatın şirket yetkilisine yapılmadığını, davalı şirketin içerisinde bulunduğu mücbir sebeplerin (iflas erteleme) davacı ile paylaşıldığını yapılan ekspertiz sonucunun beklenirken davacı kötü niyetle hareket ederek ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı ve ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyalarından aleyhe icra takibi başlattığını, sözleşmeye istinaden emre muharrer senetler düzenlendiğini, ayrıca sözleşmeden kaynaklanan borcun teminatı olarak davacı lehine ipotek tesis edildiğin, icra takiplerinin semeresiz kalmadıkça davacının alacaklı olduğu ve sözleşmenin fesholduğu iddiasının kabul edilemez olduğunu, sözleşmeye konu makine ile ilgili ekspertiz yapılmış ancak davacı şirket bu görüşmelerin sonuçlandırmadığını ve sözleşmeye konu makinenin iadesi ile ilgili herhangi bir talepte bulunmadığını, davacının düzenlediği faturaya konu ekspertizin dosyaya celbini talep ettiklerini, davacı şirketin çok sayıda ihtarname gönderdiğini, her ihtarname sonucu ödeme yapıldığını ve finansal kiralama sözleşmesin devam ettirildiğini, 25.09.2013 tarihli dilekçe ekinde sunulan ek ve yan sözleşme ile taraflar arasında yeni sözleşme yapıldığından iş bu davanın hükümsüz kaldığını ve yöneltilen husumetin konusuz kaldığını, davalının ... 5. Asliye Ticaret mahkemesinde ...E. Sayılı İflas Erteleme davasına, İhtiyati Tedbir Kararı sunulduğunu, karar uyarınca husumet nedeniyle dava açılamaması gerektiğini, Gerekçeleriyle; Davalı şirket hakkında ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasından İhtiyati Tedbir kararı olduğundan ve davacı yan ile davayı konusuz bırakan ek sözleşme yapıldığından davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesinin vekaleten arz ve talep edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle öncelikle malın iadesi, olmadığı takdirde bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan kontrolde dosyanın tarafları arasında 16.05.2011 tarihinde finansal kiralama sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, işbu sözleşme uyarınca davalının sözleşmede üstlenmiş olduğu edimleri gereği gibi yerine getirmemiş olduğu gerekçesi ile sözleşmeye konu malın davalıdan alınarak davacıya iadesi, olmadığı takdirde bedelinin iadesinin talebiyle 26.01.2015 tarihinde işbu davanın açılmış olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. Tarafından ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından 10.04.2014 tarihinde iflas talebinde bulunulmuş olduğu, mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 25.02.2016 tarihinde işbu davalı şirketin iflasına karar verilmiş olduğu ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 13.02.2020 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.

6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti davacı ... şirketine aittir. Sözleşmenin sona ermesiyle davacının malın iadesini isteme hakkı mevcuttur. İşbu sebeple her ne kadar davalı şirketin dava tarihinden önce iflas etmesi halinde; davanın iflas idaresine yöneltilerek açılması gerekmekte ise de somut olayda olduğu gibi davaya konu malın mülkiyetinin davalıya henüz geçmemiş olduğu, davalının zilyet olarak bulunduğu davada davalı olarak iflas idaresinin gösterilmemesi bu kapsamda benzer mahiyette bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2023/826 Esas, 2023/1127 Karar Sayılı, 19/07/2023 Tarihli "Dava, finansal kiralama sözleşmelerine konu malların iadesi istemine ilişkindir. ... Davalı hakkında iflas kararı verilmiş olmakla, iflas kararının verilmesinden sonra davalı müflise karşı açılacak "alacak" istemli davaların kayıt kabul davası olarak nitelendirilmesi yerinde olacak ise de; somut uyuşmazlıkta davacının talebinin finansal kiralama sözleşmelerine konu malların iadesi istemine ilişkin olduğu, buna göre davanın kayıt kabul davası olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından" şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurularak doğru kabul edilmiş olup taraf teşkilinin sağlanması amacıyla İİK m.194 hükmü uyarınca İflas dosyasından yapılacak olan 2. Alacaklılar toplantısının yapılmasının beklenilmesine karar verilmiştir.

6361 finansal kiralama kanununun 31.maddesi hükmüne göre "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir." ve aynı kanunun 23/1 maddesi uyarınca "Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca sözleşmenin kiralayan tarafından feshi durumunda kiracı malı iade ile yükümlüdür (6361m.33).

Yargılama esnasında dosyaya sunulan deliller incelendiğinde davacının ... 2. Noterliğinin ... Tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara borcunu ödemeleri için ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 60 günlük sürenin verildiği, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmiş olduğu, ihtarnamenin usulüne uygun olarak muhataplarına tebliğ edilmiş olduğu, verilen 60 günlük süre dolduktan sonra işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Yargılama esnasında davacının davasını haklı nedenle feshedip feshetmediği, davalının finansal kiralama sözleşmesin konu borcunu tamamen ödemiş olup olmadığı bu kapsamda malın iadesi talebinin haklı olup olmadığının tespiti hususunda bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup alınan rapor uyarınca davalı tarafın bedel ödeme borcunu gereği gibi yerine getirmemesi sebebiyle davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı sebebe dayandığı ve dava konusu malın davalıdan alınarak davacıya iadesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar, 28/09/2023 Tarihli "Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşme konusu emtianın hükmen iadesi mümkün olmaması halinde bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

... somut olaya gelince ; taraflar arasında 03/05/2016 tarihli ... numaralı ... tescil numaralı, 06/05/2016 tescil tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, kira bedellerinin vadesinde ödenmemesi nedeniyle ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya 31/08/2017 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, yasal 60 günlük verilen süre içerisinde, kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin fesih edilmiş sayılacağının ihtar edildiği süresi içinde kiracı edimini yerine getirmediğinden sözleşmenin feshedilmiş olduğu görülmektedir. Dava açılmadan önce ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...D.iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verilerek finansal kiralama konusu makinanın tedbiren yediemin sıfatıyla davacı kiralayana teslimi yönünde karar verildiği verilen kararın icra edilerek davacı tarafından koruma amaçlı teslim alındığı görülmüştür.

Görüldüğü üzere , finansal kiralama konusu makinenin yargılamanın devamı sırasında tüm tasarruf haklarını kullanacak şekilde davacı malike teslim edilmiş olmadığı, teslimin ihtiyati tedbir niteliğinde yediemin olarak koruma amaçlı teslim edildiği, tedbiren teslimin taraflar arasındaki dava konusu uyuşmazlığı sonuçlandıran nihai karar olmadığı gözetildiğinde somut olayda davanın konusuz kalması durumunun mevcut olmadığı dikkate alındığında, mahkemece teslime dair nihai hüküm kurulmasında hukuka aykırılık söz konusu değildir." şeklindeki ilamı uyarınca dosya kapsamında yapılan kontrolde davacı vekilinin 30/10/2017 havale tarihli dilekçesi davaya konu finansal kiralamaya konu 1 Adet 1998 Model, ... Marka, .. tipli, ... Seri Numaralı, Dilimleme ve Sarma Makinesi 6361 Sayılı Yasanın 31/3. Maddesi gereğince müvekkili şirketçe tasarrufta bulunulacağını, rayiç değerinin 75.000,00 TL olduğunu ve rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle taraflarına tasarruf yetkisi verilmesini istemesi üzerine mahkememizin 08/11/2017 Tarihli "1-Davacı tarafça makinanın rayiç değeri olan 75.000,00 TL miktarında mahkememiz dosyasına kesin ve süresiz 75.000,00 TL miktarlı teminat mektubu ibraz edildiğinden ; 1 Adet 1998 Model, ... Marka, ... tipli, ... Seri Numaralı, Dilimleme ve Sarma Makinesi üzerinde davacı tarafa (6361 Sayılı Kanun 31/3.Maddesi gereği) tasarruf yetkisi verilmesine," şeklinde tedbir kararı verildiği, işbu tedbir kapsamında davacıya malın ... İflas Dairesinin ... İflas sayılı dosyasından ... İcra Dairesinin... Talimat sayılı dosyasından davacının (3.kişi konumunda olan ) vekiline 08.06.2017 tarihinde teslim edilmiş olduğu, davacının makineyi teslim aldığı kabul ederek yargılama esnasında mahkememize ibraz etmiş olduğu 09.10.2023 tarihli beyan dilekçesinde davaya konu makinenin bedeli mukabilinde dava dışı 3. Kişiye satılmış olduğunun beyan edilmesi kapsamında artık gelinen aşama itibari ile davanın konusuz kalmış olduğu, davacının davaya konu malı halen elinde yediemin sıfatıyla tutmadığı, teslime konu edilebilecek bir makinenin kalmadığı görülmekle davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

HMK'nın "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlığını taşıyan 331. Maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklindeki düzenlemesi uyarınca yargılama esnasında davalının dava konusu makineyi davacıya teslim etmesi ve davacının işbu makineyi dava dışı 3. Kişiye satmış olması sebebiyle davanın konusuz kalmış olduğu, alınan bilirkişi raporları kapsamında davanın açıldığı tarih itibari ile davacının haklı olduğu kanaatine varılmış olup yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;

1. Davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına,

2. Alınması gereken 427,60. TL karar ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan 341,55TL harcın düşülmesi ile eksik kalan 86,05. TL karar ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 341,55. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesi,

4. Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 35,50. TL (başvurma, vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 443,50. TL, bilirkişi ücreti olarak 8.000,00. TL olmak üzere toplam: 8.479,00. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafça yapılan masrafların kendi üzerine bırakılmasına,

6. Davacı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı tarafça kabul edilerek ödenen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 30/01/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

• İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.