Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/559 Esas

KARAR NO : 2024/656

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/03/2024

KARAR TARİHİ : 01/10/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi müvekkili şirket olan ... Bankası .../Antalya şubesine ait 30.09.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 133.000,00-TL tutarında çek aralarındaki ticari ilişki gereği ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiğini, söz konusu çek lehdar firmaya gönderildiğini, henüz lehdar firmaya ulaşmadan kaybolduğunu, çekin kaybolduğunun anlaşılması üzerine Sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan davalı adına suç duyurusunda bulunulduğunu ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/... Soruşturma Dosyası açıldığını, lehdar ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından da ....Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/... E. Numaralı dosyası ile çekin zayi olması nedeniyle iptal davası açılmış ve ödeme yasağı kararı alındığını, müvekkili şirketin hak kaybına uğramaması amacıyla ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş, ... Karar sayılı değişik iş kararı ile dosya kapsamında yer alan alacak yönünden ihtiyati tedbir kararı verildiğini, çekin bankaya ibraz edilmiş ve tahsil edilmeye çalışıldığını, ödeme yasağı sayesinde tahsilat gerçekleşmediğini, çekin zayi olması nedeniyle açılmış olan soruşturma dosyası, iptal davası, ödeme yasağı kararına ve karşılıksız bir çek durumu söz konusu olmamasına rağmen karşı taraf haksız ve kötü niyetlli olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ve ... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, usule uygun bir şekilde yetkili ve geçerli bir hamil tarafından ibraz edilerek karşıklıksız çek işlemi yapılan bir bono durumu söz konusu olduğunu, çekin zayi olması, çek sahibinin iradesi dışında elden çıkması anlamına geldiğini, çekin çalınması, gasp edilmesi gibi durumlarda çek zayi olmuş sayılacağını, somut olayda da çek lehdarın eline ulaşmadan, gönderildiği aşamada kargodayken kaybolmuş/çalınmış yani zayi olduğunu, müvekkili ile davalının herhangi bir ticari ilişkisinin bulunduğuna dair bir delil olmaması göz önünde bulundurulduğunda davalı ...'ın kötü niyetli hamil olduğunu, açıklanan tüm bu sebeplerle işbu menfi tespit davamızın kabulü ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini, takibin iptalini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı, dava konusu çeki keşide edip çekin lehtarı olan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacı, dava konusu çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, çekteki lehtar imzasının sahte olması TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunu ispat edemediği gibi müvekkilinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu hususunuda ispat edemediğini, çek iptali davası takip alacaklısının takip hakkını engellemeyeceğini, davacı basiretsiz ve ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan tek başına sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerden ötürü davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılmış olan icra takibinden sonra davacı keşidecisi tarafından lehtarın imzasının sahteliği iddiasına dayalı olarak son hamile - icra dosyasının alacaklısına karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Somut olay bakımından yapılan incelemede; Keşidecisi davacı şirket ... Ltd. Şti. olan ... Bankası .../ şubesine ait 30.09.2022 Keşide Tarihli ... Seri Numaralı 133.000,00-TL tutarında çekin aralarındaki ticari ilişki gereği dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenerek lehtara gönderildiği esnada lehtar firmaya ulaşmadan çalınması akabinde davalıya geçmiş olduğunu, lehtarın imzasının sahte olduğunu beyanla 22.03.2024 tarihinde işbu menfi tespit istemli davanın açılmış olduğu görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nın Davaların birleştirilmesi başlıklı 166. Maddesinin "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." şeklindeki hükmü uyarınca dosya arasına celp edilmiş olan evraklar üzerinden yapılan incelemede dava dışı lehtar ... Ltd. Şti. Tarafından çeki elinde bulunduran hamile- işbu dosyanın davalısına karşı aynı çek ve icra dosyasından kaynaklı olarak imza inkarına dayalı olarak çek istirdadı istemi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından 13/01/2023 tarihinde davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-2738 Esas, 2021/1513 Karar Sayılı, 30.11.2021 Tarihli "... Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz." şeklindeki ilamı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2022/... Karar Sayılı, 22/11/2022 Tarihli ilamı ve işbu davanın davacısının lehtarın imzasının sahte olması sebebiyle davalının yetkili hamil olmadığı iddiasına dayanarak eldeki davayı açmış olduğu, yargılama esnasında lehtarın imzasının sahte olup olmadığı, davalının yetkili hamil olup olmadığı, çeki iktisabında kötüniyetli olup olmadığının araştırılması gerekmekte olup lehtar tarafından açılmış olan çek istirdadı istemli .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında bu hususta bilirkişi incelemesi yapılacak olması, mahkememizce dava dışı 3. Kişinin imza örneklerinin celbi ile inceleme yapılmasının yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından verilecek olan hükmün mahkememizin işbu dosyasını etkileyecek mahiyette olması sebebiyle davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması sebebiyle yargılamanın makul sürede bitirilmesi ve gereksiz yargılama giderine sebebiyet verilmemesi amacıyla mahkememizin işbu dosyasının ilk davanın açıldığı .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine dair Esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiş, bu kapsamda yargılamaya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından devam olunduğu esnada dosyanın yeni bir esasına tefrikine duruşma esnasında karar verilmiş olduğu, yeni esasa kaydı yapılan 2024/... Esas sayılı dosyası üzerinden "Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilen ve tefrikle 2024/... esas numarasına kaydedilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine, 2-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına," dair karar verilerek dosyanın mahkememize iade edilmiş olduğu ve mahkememizin işbu esasına tevzi edilmiş olduğu görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nın davaların birleştirilmesi başlığını taşıyan 166. Maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." şeklindeki hükmü ve aynı kanunun "Davaların ayrılması" başlığını taşıyan 167. Maddesinin "(1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder." şeklindeki hükmü birlikte değerlendirildiğinde kanunda birleşen davanın tefriki ile birleştirme kararı veren mahkemeye dosyanın iadesine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, her ne kadar kanunun 168. Maddesinde işbu birleştirme kararlarına karşı esas hükümle birlikte istinaf yasa yoluna başvurulabileceği düzenlenmiş ise de İstanbul Yargı çevresinde çok sayıda dosyalarda aynı birleştirme - tefrik - iade kararları ile karşılaşıldığı, bu hususun vatandaşlar ve mahkeme nezdinde dosyaya hangi mahkemece hangi esas üzerinden devam edilmesi gerektiği yönünde karışıklığa sebebiyet verildiği anlaşılmakla muarazanın giderilmesi, yargı yolu belirlenmesi amacıyla dosyanın esasının bu şekilde kapatılarak uyuşmazlığın çözümü için dosyanın ... Hukuk Dairesine gönderilmesine yönelik olarak aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanılmış olduğu üzere;

1. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesine gönderilmesine,

2. Mahkememizin esasının bu şekilde kapatılmasına,

3. İşbu kararın taraflara tebliğine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 01/10/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

• İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.