İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/830 E. 2024/143 K.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/830 Esas

KARAR NO : 2024/143

DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ : 22/12/2023

KARAR TARİHİ : 29/02/2024

DAVA: Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.09.2023 tarih,... E.,... K. sayılı kararıyla “Davacı ...’in ...A.Ş.’nin olağanüstü genel kurul toplantısı için çağrı yapmak ve gündemi düzenlemek için kayyım olarak tayinine” karar verildiğini ve atanan kayyım tarafından olağanüstü genel kurulun 13.12.2023 tarihinde yapılmasına karar verildiğini, 13.12.2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı sırasında davacı hissedar ... vekili Av. ... tarafından yönetim kurulu üyesinden bilgi vermesini talep ettiğini, Genel kurul sırasında şirket pay sahibi müvekkili davacının vekili tarafından dilekçede belirtilen hususlarda bilgi edinme hakkı kapsamında bilgi talep edildiğini ancak yönetim kurulu üyesi ...tarafından "21.03.2022 tarihinde yapılan genel kurulda yetkili olduğum, keyfi şekillde şirketi yönetmediğim; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi 25.09.2023 tarih ...Esas sayılı genel kurul toplantı çağrısı talebinde bulunduğum açıkça görülmektedir." şeklinde beyanda bulunulduğunu, müvekkili davacının TTK'nın 437/ 2. maddesinde öngörülen bilgi edinme hakkı cevapsız bırakılmak suretiyle kanuna aykırı hareket edildiğini, Yönetim Kurulu üyesi ... tarafından müvekkili davacının bilgi istediği konulara ilişkin hiç bir bir bilgi verilmediğini, baştan savma bir beyanda bulunulduğunu, Genel kurul tarafından da bu hususta bir karar ittihaz edilmediğini, müvekkili davacının bilgi edinme hakkı kapsamında sorduğu soruların cevapsız bırakılmak suretiyle yasal hakkı olan bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini belirterek 13.12.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı sırasında davacının bilgi edinme hakkı kapsamında sorduğu; a. Şirketin en son 21.03.2022 tarihinden bugüne kadar hangi tür ticari faaliyetlerde bulunduğu, hangi yatırımları yaptığı, bunlardan ne gibi kazançlar veya zararlar ettiği, cari giderlerin ve gelirlerin neler olduğu, b. Şirketin tek ve önemli miktarda malvarlığı olan ve kira getirisi de bulunan Kocaeli İli'nde bulunan taşınmazın hangi gerekçelerle satışının yapılmak istendiği, bu manada satış için herhangi bir firma veya emlak ofisiyle görüşülüp görüşülmediği, söz konusu taşınmazdan elden edilen kira gelirinin nerelere harcandığı, özellikle ... A.Ş.'ye bu gelerlerden bir aktarma yapılıp yapılmadığı, c. Şirket'in yönetim kurulu üyesi olan ..., 14.06.2022 tarihinde vefat etmesi nedeniyle iki kişiden oluşması gereken yönetim kurulu fiilen ortadan kalktığı halde Şirketin tek yönetim kurulu üyesi olan ... tarafından yetkisiz olarak, keyfi ve tek başına yönettiği, bu kişinin yetkisi olmadığı halde bu süreçte ne tür işlemler yaptığı, işlemlerin şirketi zarara uğratıp uğratmadığı, şirketin 2022 yılı faaliyet raporları ile finansal tablolarının neden hazırlanmadığı, müvekkil tarafından davalar açılmadan önce genel kurulun neden toplantıya çağrılmadığı, d. Olağanüstü genel kurul toplantı gündeminin (4) numaralı başlığı altında genel kuruldan talep edilen yönetim kurulu üyelerine TTK’nın 395. ve 396. maddelerinde öngörülen şirketle işlem yapma-borçlanma yasağı ile rekabet yasağı konusunda izin verilmesinin gerekçelerinin ne olduğu, konularında yazılı, gerçeğe uygun ve tam bir cevap vermesi için davalıya talimat verilmesine, yukarıda sorulan sorular kapsamında taraflarınca hazır edilecek mali müşavir ve avukatlar aracılığıyla şirket nezdinde bulunan, belge, defter, bilançolar, yazışmalar ve her türlü kayıtların ilgili kısımlarının suretlerinin veya elektronik veri taşıyıcısındaki bilgilerinin kopyasının taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esasları ile bu toplantılarda bulunacak bakanlık temsilcileri hakkında yönetmelik hükümleri gereğince davacı adına temsilci sıfatı ile toplantıya katılan temsilcilerin usulüne uygun düzenlenmiş vekaletname ibraz etmediklerini, bu nedenle huzurdaki davanın reddi gerektiğini, 13.12.2023 günü yapılan toplantıya davacı... temsilci olarak katılan...tarafından Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul Ve Esasları İle Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmeliğin hükümleri gereğince şirketin unvanının, genel kurul toplantısının tarihinin, vekilin adının soyadının olduğu, pay sahibinin pay adedi ile adı soyadının ve imzasının bulunduğu noter tarafından onaylanmış bir temsil belgesinin sunulmadığını, söz konusu temsil belgesi olmadan toplantıya katılındığını, genel kurulda bilgi alma hakkının kullanılması amacı ile sorulan soruların temsil yetkisi olmayan temsilci tarafından sorulduğundan yok hükmünde olduğunu, Şirket genel kurul toplantısında bilgi alma hakkı kapsamında soru sorulan temsilci tarafından temsile ilişkin şekil koşulu yerine getirilmediğinden huzurdaki davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte Türk Ticaret Kanunu 437 nci maddesinde koşullarının oluşmadığını, bilgi almak amacı ile sorulan soruların bir kısmı dürüstlük kuralına ve hakkında kötüye kullanılmaması ilkesine aykırılık teşkil eden sorular olduğunu, her hakkın kullanımında olduğu gibi pay sahibine tanınmış olan bilgi alma hakkı da bazı sınırlar içerisinde kullanılabileceğini, bilgi alma hakkının sınırlarından birini de hakkın kötüye kullanılması yasağı oluşturduğunu, kaynağını Türk Medeni Kanunu’ nun 2. maddesindeki dürüstlük kuralından alan hakkın kötüye kullanılması yasağı genel emredici bir üst norm niteliğinde olduğundan bütün hakların kullanımı noktasında bir sınır oluşturacağını ve bilgi alma hakkı bakımından da gözetilmesi gereken emredici bir düzenleme olduğunu, hakkın kötüye kullanılması yasağı bilgi alma hakkının sübjektif sınırı olarak da ifade edilebileceğini, bu nedenle hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığının her bir pay sahibi açısından somut olayın şartlarına göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...E sayılı dosyası ile TTK 531. Maddesi dayalı olarak müvekkili şirket aleyhine bir fesih davası ikame edildiğini, Söz konusu davada, davacı tarafından dava dilekçesinde şirket feshine gerekçe olarak yapılan açıklamalarda, şirketin gelir getirici bir faaliyetinin olmadığını, mevcut öz sermeyesini harcadığının davacının iddiaları arasında olduğunu, Söz konusu gerekçelere dayalı olarak müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dosyası ile dava açan davacı bu sefer şirket genel kurulunda, "Şirketin en son 21.03.2022 tarihinden bugüne kadar hangi tür ticari faaliyetlerde bulunduğu, hangi yatırımları yaptığı, bunlardan ne gibi kazançlar veya zararlar ettiği, cari giderlerin ve gelirlerin neler olduğu," sorusunu yönelttiğini, davacı tarafından genel kurulda sorulan sorulara müvekkili şirket tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesi ile gerekli cevaplar verildiğini, söz konusu soruların cevapları davacı tarafından bilenmesine rağmen tekrar müvekkili şirket genel kurulunda bunun gündeme getirilmesi hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında olduğunu, davacıların bilgi edinme hakkını kullanmak istedikleri genel kurul, davalı müvekkili şirketin yönetim kurulu üyelerinin seçimine yönelik yapılan Olağanüstü bir genel kurul toplantısı olduğunu, söz konusu olağanüstü genel kurul toplantısında, davacıların bilgi edinme hakkını kullanabilmeleri de mümkün olmadığı gibi, talepleri aynı zamanda kötü niyetli olduğunu, pay sahibi anlaşılabilir soru sorma külfeti altında olduğunu, bilgi edinmek amacı ile sorulan sorular varsayıma dayalı iddialar üzerine sorulduğunu, bilgi almak amacı ile sorulan soruların şirket sırrı niteliğinde olduğunu, davacıların, davalı şirket aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dosyasında davalı şirketin feshini talep ettikleri düşünüldüğünde, davacıların menfaati ile davalı şirketin menfaati arasında tezatlık bulunduğunu, davacı tarafından sorulan soruların olağanüstü genel kurul gündeminde olmayan konulara ilişkin olarak sorulduğunu, kabul anlamanı gelmemekle birlikte davacının inceleme talebi için Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olan koşulların oluşmadığını, davacı tarafından TTK m. 437/IV ayrıntılı olarak düzenlenmiş şekil koşullarına uyulmadığını, somutlaştırılmış gerekçelere dayalı bir inceleme talebini yazılı olarak genel kurul ya da yönetim kuruluna iletmediğini, bu konuda bir başvuruda bulunulmadan dava açma yoluna gidildiğini, davacı vekili hazır edilecek mali müşavir ve avukatlar aracılığıyla şirket nezdinde bulunan, belge, defter üzerinde inceleme yapılmasını talep ettiğini, davacı vekili tarafından incelemesi yetkisinin kim için istendiğini, isimleri soy isimleri ve unvanları açıkça belirtilmediğini, "avukatlar ve hazır edilecek mali müşavir" şeklinde ucu açık, soyut bir talepte bulunulduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte inceleme taleplerinin mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda inceleme yetkisinin kimlere verileceğinin açıklattırılması gerektiğini belirterek 13.12.2023 tarihli olağan üstü genel kurul toplantısın da soru soran pay sahibi temsilcisinin usulüne uygun olarak düzelenmiş vekaletname ile toplantıya katılmamış olması nedeni ile huzurda açılmış olan davanın reddine, Müvekkili şirket genel kurulunda yöneticiye yöneltilen soruların bir kısmının TMK 2 nci maddesine aykırı olması, bir kısmının TTK 437/IV maddesi gereğince ticari sır niteliğinde bulunması, bir kısım soruların ise bilgi talebinin açıkça ve talebinin unsurlarını ferdileştirerek sorulmaması, bir kısım sorularında olağanüstü genel kurul gündeminde bulunmaması nedenleri ile bilgi alma taleplerinin reddine, Şirket defterleri üzerinde inceleme yapılması ilişkin talebin, davacının genel kuruldan bu konuda bir beyanının bulunmaması, olağanüstü genel kurula katılan davacı temsilcisinin usulüne uygun hazırlanmış bir vekaletnamesinin bulunmaması nedenler ile reddine, davacının tüm taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, bilgi alma hakkının kullanılmasına ilişkindir.

TTK'nın 437. Maddesinde "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay

sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." denilmektedir.

Davalı şirketin 13/12/2023 tarihli genel kurul toplantısına davacı tarafın vekilinin katıldığı, bilgi almak istedikleri hususların tamamını genel kurulda cevaplanması ve ilgili belgelerin sunulması hususunun dile getirdiği, bu talebe binaen şirket yönetim kurulu yetkilisi ... "21.03.2022 tarihinde yapılan genel kurulda yetkili olduğum, keyfi şekillde şirketi yönetmediğim; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi 25.09.2023 tarih ... Esas sayılı genel kurul toplantı çağrısı talebinde bulunduğum açıkça görülmektedir." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

TTK 437. Maddesine göre davacı ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında genel kurulda talepte bulunduğu, şirket yöneticisinin "21.03.2022 tarihinde yapılan genel kurulda yetkili olduğum, keyfi şekillde şirketi yönetmediğim; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi 25.09.2023 tarih ... Esas sayılı genel kurul toplantı çağrısı talebinde bulunduğum açıkça görülmektedir." şeklinde beyanda bulunduğu, yeterli şekilde bilgi vermediği bu nedenle davacının bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında mahkemeden talepte bulunmasında haklı olduğundan aşağıdaki şekilde davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davacının davasının kabulü ile, TTK'nun 437/5.maddesi gereğince davalı şirketin ;

a-21/03/2022 tarihinden bugüne kadar hangi tür ticari faaliyetlerde bulunduğu, hangi yatırımları yaptığı, kar yada zarar mı edindiğini, cari giderlerinin ve gelirlerinin neler olduğunun ,

b-Davalı şirketin Kocaeli'nde bulunan taşınmazın hangi gerekçelerle satışının yapılmak istendiği, bu taşınmazın kiralanmasında elde edilen kira gelirlerinin nerelere harcandığı, bu kira gelirinin ... Aş'ye aktarılıp aktarılmadığı,

c-Yönetici... tarafından şirketin tek başına yönetilmeye başlandığı tarihten bugüne değin ne gibi işlemler yapıldığı, bu işlemlerin şirketi zarara uğratıp uğratmadığı, şirketin 2022 yılı faaliyet raporları ile finansal tablolalarının neden hazırlanmadığı, genel kurul toplantılarının neden geciktiği,

d-13/12/2023 tarihli genel kurulda, yönetim kurulu üyelerine, TTK 395 ve TTK 396 .maddelerinde ön görülen şirkette işlem yapma - borçlanma yasağı ile rekabet yasağı konularında izin verilmesinin gerekçelerinin neler olduğu

Konularında davacı tarafından, davacı tarafça belirlenerek bir mali müşavir eşliğinde , davalı şirketin ticari defter ve tüm evrakları üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına,

Davacı vekilince, iş bu kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde inlemeye başlama gününü ve incelemeye katılacak mali müşavir isminin belirlenerek noter kanalı ile davalı şirkete tebliğine, (bu tebliğ işleme ile incelemeye başlama günü arasında, davalının gerekli hazırlığı yapması bakımından en az 3 iş günü bulunması gerektiği hususuna davacı vekilince dikkat edilmesine,)

İncelemenin belirlenen günden başlayarak en çok birbirini izleyen 3 iş günü içinde mesai saatleri içinde yapılıp sonlandırılmasına,

İnceleme için davalı şirketçe, şirket içinde , davacı tarafa uygun bir yer temin edilmesine,

Bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması için teslim olunan kayıtlar ve belgeler hakkında bilgi verebilecek ve inceleme sırasında hazır olacak şirket çalışanının yada davalı şirket muhasebecisinin, davalı tarafça görevlendirilmesine,

İlgili belgelerin birer suretinin davalı şirket tarafından inceleme sırasında incelemeyi yapan davacı tarafa tutanak eşliğinde verilmesine,

2. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Davacı tarafından yapılan 578,10 TL ilk masraf, 60,00 TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 638,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,

5. Bu dava sebebiyle 427,60 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile kalan 157,75 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 29/02/2024

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır

¸