İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/664 E. 2023/935 K.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/664 Esas

KARAR NO : 2023/935

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 23/09/2014

KARAR TARİHİ : 18/12/2023

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı banka nezdindeki hesabından 22.01.2001 ile 29.,01.2002 tarihleri arasında 19 işlemde toplam 146.758,- TL müvekkilinin onayı alınmadan havale işlemi yapıldığı, uğramış olduğu zararın haksız fiil tarihleri itibarıyla reeskont faizi ile davalı bankadan tahsil edilmesi arz ve talep edilmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı bankanın cevap dilekçesinde özetle kooperatif yetkililerinin imzasını taşıyan faks talimatları ile yapılan işlemler olduğu, taraflar arasında mevcut faks talimatları sözleşmesi kapsamında yapıldığı, davanın reddi talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; davacı Kooperatifin eski çalışanı ...'un kooperatifin davalı bankada bulunan hesaplardan imza yetkisi bulunan yönetim kurulu üyelerinin imza örneklerini kullanarak, sahte talimatlar yoluyla para çekip, bunları muhtelif tarihlerde ve miktarlarda muhtelif kişilere gönderip sonradan kullanması nedeniyle uğranılan zarardan davalı bankanın sorumlu olduğu iddiasına dayalı alacak davası olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 2007/597 esas sayılı dosyası Yargıtaydan bozularak dönmüş olmakla, 2014/664 belirtilen esasa kaydı yapıldı.

İlamda özetle;" Mahkemece davacının 23/12/2003 tarihli devir ve temlik sözleşmesi gereğince tatmin edilip, edilmediği, bir başka anlatımla ... tarafından sözleşmedeki ödeme ve devirlerin yapılıp, yapılmadığı belirlenerek, söz konusu taahhütler yerine getirilmiş ise ancak bu halde davalı bankanın BK'nun 145. Maddesi uyarınca sorumluluktan kurtulacağının kabulü gerekirken noksan incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkememiz dosyasının 05/04/2019 tarihli ara kararı uyarınca tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 11/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle; "Davacı kooperatif olayım meydana geldiği 2002 yılında banka hesaplarından eski Çalışanı ... tarafından yapılan EFT işlemlerini 800 kodlu hesapta izlemeye başladığı ve dava konusu ... Bankası hesabından yapıları EFT işlemlerini aşağıddki gibi kayıt ettiği görülmüş ve hesap detayı dosyaya ek yapılmıştır. Davalı Banka hesabından yapılan dava konusu FFT toplamı 146.758.000.000 TL olduğu görülmüştür. Kooperatif eski çalışanı... ile yapılan protokol ile 2004 yılında kısmi tahsilat yapılmıştır. Buna göre davacı kooperatifin Toplam 529.123,070.000 TL zararı yapılan tahsilat sonucu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Davacı kooperatif 144.000 TL si Nakit olmak üzere 3 adet daire ile heraber 299,000 TL tahsil ettiği görülmüş ve defter kayıtlarında görülmüştür. davacı defter kayıtlarına göre davacının EFT Jer nedeniyle zararı 529.123.07 TL olduğu görülmüş ve eski çalışanı ... dan yapılan protokol gereği tahsilatlar yine tespit edilerek mashup edildiğinde :

Buna göre davacı zararı 529.123,07 TL - 299.000 = 230.123,07 TL kaldığı görülmüştür.

Dava konusu alacak 146.758,00 TL olarak tespil edileniş ve bu konuda taraflar arasında ihtilaf olmadığı görülmüş, kooperatifin eski çalışanı ... ile imzalanan protokol ile yaptığı tahsilatlar 299.000 TL olduğu görülmüş ve bakiye kalan davacının dava ... alacağı aşağıda orantı yoluyla hesaplanmıştır.

Toplam davacı zararı 529.123,07TL Dava konusu alacak 146.758,00 TL / 529.123,07 = 0,27730 Oranı Bakiye davacı alacağı 230.123,07 x 0,277360 = 63.826,93 TL

Kooperatifin Garanti bankasından yapıları FFT lerden eski Çalışan ...tarafından yapılan tahsilat mashup edildiğine 63.826,93 TL bakiye zararı kaldığı hesaplanmıştır.

Dosya mevcudu ve celp edilen dosyalar. YARGITAY ilamları, davacı kooperatifin defter ve kayıtlarının inceleme sonucu raporumuzda aytınlılı açıklanıp hesaplandığı üzere

Davacının davasında haklı çıkması halinde davalı ... Bankasından yapılan EFT'ler toplamı 146.758 TL olduğu, kooperatif eski çalışanı ... ile yapılarn protokol sonucu lahsil edilen 299.000 TL toplam EFT lere orantı yoluyla mahsup edildiğinde ... Bankasından yapılan EFT ler nedeniyle zararı 63.826,93 TL olarak hesaplandığı,

Davacının rceskanl avans faizi talep ettiği, Tarafların diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Mahkememiz dosyasında taraf vekillerinin bilirkişi raporuna tüm beyan ve itirazları, ... 27. İş Mahkemesinin ilgili dosyası ve yargıtay kararları irdelenerek EK RAPOR alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 10/12/2019 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle;" Davacının davasında haklı çıkması halinde çalışanı ... tarafından yetkililere ait imzaların kesip yapıştırma yapılarak davalı bankadaki kooperatif hesaplarından 146.758 TL EFT yapıldığı, davacının bu miktarı talep ettiği, ... tarafından davacı kooperatife yapılan 144.000 TL nakit, 155.000 TL Kooperatif ortaklık hisseleri devri suretiyle 299.000 TL tahsilat yapıldığı bu hususların kooperatif defter kayıtlarında tespitli olduğu ve dosyaya ek yapıldığı,

Davacı kooperatifin diğer bankalarla beraher yapılan toplam EFT tutarı 529.123,07TL olduğu,

kök raporda hesaplandığı üzere Davalı bankadan yapılan EFT miktarının toplam EFT ye oranı ve yapılan 299.000 TL tahsilatın mahsubu sonucu alacağı 63.826,93 TL olduğu, Tarafların diğer talep ve delillerinin hukuki değerlendirme ve takdiri mahkemenize ait olduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Mahkememiz dosyasında taraf vekillerinin kök rapora vaki itirazları yanıtlanacak şekilde rapor alınması için dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 06/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Raporda özetle;" Dava konusu işlemler konusunda bir itilaf olmadığı, itilafın davalı bankaya ulaşan faks talimatları ile yetkilendirilip yetkilendirilmediği hususunda olduğu tartışmasızdır.

Bankalarda işlem iki türlü yapılır. İlki Hesap sahibi ya da hesap üzerinde işlem yamaya yetkili kişinin bankaya bizzat giderek işlemi yapmasıdır.

a) Şubede İşlem Yapılması

Dava konusu işlemde hesap sahibi şirketin hesaplar üzerinde işlem yapma yetkisi olan kişinin bankaya bizzat giderek kime ne kadar havale/EFT yapılması istediğini müşteri temsilcisine söylemesi üzerine müşteri temsilcisi tarafından ilgilinin kimlik tespiti yapıldıktan sonra talimatın gerçekleştirilmesi ve işlem dekontu üzerinde yapılan işlemi onayladığına dair imzasının alınmasıdır.

b) Yazılı Talimatla İşlem Yapılması

İkincisi ise hesap sahibi ya da hesap üzerinde işlem yapma yetkisi olan kişinin yazılı talimat düzenleyerek bunu bankaya ulaştırmasıdır.

Bu durumda talimatı alan müşteri temsilcisinin öncelikle imza kontrolünü yapıp ardından da talimat üzerinde imzası olan kişiyi telefonla arayarak yazılı talimatın (Tutar ve alıcı bilgileri de bildirilerek) kendisi tarafından düzenlenip düzenlenmediği hususunun mutlaka teyit edilmesidir.

Buradaki teyit işlemi bir kimlik doğrulama işlemi niteliğinde olup, yazılı talimat üzerinde imzası olan kişinin firma hesapları üzerinde tasarruf yetkisi kişi olup olmadığının teyidi mahiyetindedir.

Davalı banka yetkililerinin faks talimatları ile de işlem yapması mümkün olup, bu durumda işlemi gerçekleştirmekten sorumlu banka yetkilisinin söz konusu faks talimatı üzerindeki imzaların işlemi gerçekleştirmeye yeterli yetkiye sahip olup olmadığı, yetkili ise bu kez yetkili kişiyi banka sisteminde kayıtlı telefonundan aramak sureti ile işlemin tüm detaylarının miktar tarih ve karşı taraf bilgilerinin tek tek teyit edilmesi, teyit işleminin her defasında yazılı olarak, gün ve saat de belirtilerek teyidi alan ve verenin ad/soyadı ile belgeye bağlanması gerektiği, davalı bankaca dava dosyasına dava konusu 19 işlemin her bir için sunulmuş bir teyit evrakı olmadığından;

Davacının 03.04.2002 dava tarihi itibarıyla davalı bankadan 208.343,11 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir.

Dava dışı ... ile yapılan sulh ve ödeme protokolü çerçevesinde davacı firmaya 24.01.2004 tarihinde 144.000 TL nakit 150.000 TL karşılığı kooperatif hisse devri olarak 294.000,-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı ... tarafından gerçekleştirilen usulsüz işlemler sonucunda ... hesaplarından 235.391,19 TL İş Bankası hesaplarından 198.663 TL ve davalı ... hesaplarından ise 146.758,-TL olmak üzere toplam 580.812,19 TL davalı kooperatif zararı olup, 146.758 TL/580.812,19 TL'den davalı bankanın hissesine düşen zarar payı Ve 25,26 dır. Toplam 294.000 TL tahsilattan davalı banka hissesinden aynı oranda düşüm yapılacağından 294.000/25,26 'dan tahsilat payı 74.264,40 TL olduğu hesap edilerek;

Davacının 03.04.2002 dava tarihi itibarıyla davalı bankadan 208.343,11 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir.

Dava dışı ...'dan 24.01.2004 tarihinde dava konusu işlemler sonucu davalı banka

üzerinden davacıya verdiği zarara mahsuben toplam 294.000 TL tahsilat sağlanmıştır.

... 10 ATM de görülen ... Bankası davasındaki zarar tutarı bilirkişi tarafından 198.663 TL, ... 3 ATM deki ... davasındaki zarar tutarı ise bilirkişilerce 235.391,19 TL olarak belirlenmiş olup, davalı banka ile birlikte diğer 2 bankanın toplam zararı olan 580.812,90 TL'den (146.758 TL/580.812,19 TL) davalı bankanın hissesine düşen zarar payı % 25,26 olduğu, dolayısıyla 294.000 TL tahsilattan davalı banka hissesinden aynı oranda düşüm yapılacağından 294.000/25,26 'dan tahsilat payı 74.264,40 TL olduğu hesap edilerek 24.01.2004 ödeme tarihi itibarıyla yapılan hesaplama sonucu ise davacının davalı bankadan alacağının 146.758 TL'lik kısmı asıl olmak üzere toplam 275.533,04 TL olduğu, zararın giderilinceye kadar asıl alacak tutarına reeskont faizi işletilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Dava dışı ...'un davacının eski çalışanı olduğu, yetkisi olmamasına rağmen davalı bankaya gönderdiği davacı şirket yetkililerine ait olduğu tespit edilemeyen usulsüz 19 adet faks talimatla davacının davalı bankadaki hesabından 03.04.2002-24.01.2004 tarih aralığında toplam 146.758,00 TL'yi davacı yetkililerinin iradesi ve bilgisi haricinde başka hesaplara aktarmak suretiyle davacıyı bu bedel tutarında zarara uğrattığı, davacının gerekli kontrol ve teyitleri yapmadan para transferlerini yapmış olması nedeniyle bu zarardan sorumlu olduğu, ancak 03.04.2002-24.01.2004 tarih aralığında ve 19 farklı işlemle ayrıca benzer şekilde yukarıda izah dildiği üzere davacının başka bankalardaki hesapları üzerinde de aynı şekilde onlarca usulsüz işlemleri aynı şahsın aynı dönemlerde yaptığı dikkate alınarak davacının hesap hareketleri ve bünyesinde çalışmaya devam eden dava dışı şahıs üzerinde denetim ve gözetim yükümlülüğü ile basiretli bir tüccar gibi hareket etme sorumluluğunu yerine getirmeyerek zararın artmasında kusuru bulunduğu bu nedenle takdiren zararın %25' nden sorumlu olması gerektiği gözetilerek, bu oran davacı üzerinde bırakılarak146.758,00 TL toplam zararın kalan %75 orana karşılık gelen 110.068,50 TL nin dava tarihi olan 03/04/2002 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,aynı zarar konusunda, dava da açıldıktan sonra davacı ile zararın esas müsebbibi dava dışı3. Şahıs... arasında yapılan 23/12/2003 tarihli sulh protokolü kapsamında bu şahıs tarafından davacıya yapılan ödemeden davalının sorumlu olduğu zarar bedeli dikkate alınarak oranlama ile bu bedele mahsup edilmesi gereken 74.264,40 TL ödemenin icra aşamasında ödeme tarihi olan 24/01/2004 tarihi itibariyle işleyecek alacak tutarına mahsubuna, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1. Davanın KISMEN KABULÜNE; 110.068,50 TL nin dava tarihi olan 03/04/2002 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, aynı zarar konusunda, davacı ile 3. Şahıs arasında yapılan 23/12/2003 tarihli sulh protokolü kapsamında 3. Kişi tarafından yapılan 24/01/2004 tarihli 74.264,40 TL ödemenin icra aşamasında ödeme tarihi olan 24/01/2004 tarihi itibariyle işleyecek alacak tutarına mahsubuna,

2. Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. Alınması gerekli 7.518,78 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.981,23 TL'nin düşümü ile eksik kalan 5.537,55‬TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5. Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6. Davacı tarafından yapılan (5,80 TL ilk masrafı+ 98,00 TL posta masrafı+ 3.750,00 TL bilirkişi ücreti =)3.853,8‬0 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %75 kabul ) nazaran 2.890,35 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalı tarafından yapılan 2.010,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %25 red ) nazaran 502,5‬0 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

8. Taraflarca yatırılan yatırılan artan delil. gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/12/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır