İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/746 E. 2023/771 K.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/395 Esas

KARAR NO : 2023/766

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/05/2022

KARAR TARİHİ : 30/10/2023

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, sıvı sabun şişelerinin kapağına takılan pompanın üretimi ile iştigal etmekte olduğunu, işbu sıvı sabun pompalarının üretimi için gerekli olan sıvı sabun pompası montaj hattının imalatı ve kendisine satışı hususunda taraflar arasında 10.10.2020 tarihinde Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin Sözleşmenin 5.2 maddesi uyarınca 40.000,00- USD peşinat karşı tarafa 19.10.2020 tarihinde ödediğini, daha sonra da ... Bankası A.Ş. ile imzalanan Leasing Sözleşmesi ile banka aracılığıyla satıcılara 140.000 USD ödeme yaparak üzerine düşen ödeme yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen sözleşme uyarınca davalılar tarafından 10.04.2021 tarihinde makinanın eksiksiz çalışır vaziyette teslimi gerektiği halde makinanın 25/08/2021 tarihinde müvekkiline çalışmaz vaziyette ve önemli parçaları eksik olarak teslim edildiğini, o tarihten bu yana müvekkilinin fabrikasında zaman zaman gerçekleştirilen onarım ve imalat faaliyetlerinin netice vermediğini, makinenin üretim bantlarından bazıları entegre edilmediğini, edilenlerinde de sürekli hatalı ve eksik imalat yaptığını, söz konusu makinenin sözleşmede vaat edilen dakikada 92-104 adet kapasitenin oldukça altında çalıştığını, müvekkilinin aylık 3 milyon standart ürün üretemediğini, işin fason üreticilere yaptırılmasından dolayı ürünlerde kalite problemi ve müşteri memnuniyetsizliği dolayısıyla oluşan müşteri ve itibar kaybı, üretemiyor olmaktan ileri gelen kapasite kaybı nedeniyle yeni sipariş alamaması, üretim için fason üreticilere ödenen bedel, aylık ciro kaybı, makinanın devamlı parçaladığı yarı mamullerden doğan kayıp gibi çok sayıda diğer zararının bulunduğunu, 22/12/2021 tarihinde makinanın durumunu ve müvekkilinin uğradığı zararı açıklayan ihtarnamenin ... Noterliği'nden ... Yevmiye numarasıyla gönderildiğini, satıcıların cevaben ... Noterliği'nden ... Yevmiye numaralı 04/01/2022 Tarihli ihtarnameyi tarafımıza göndererek sözleşmesel sorumluluğunu inkar ettiğini ve makinanın sözleşme şartlarına karşılar şekilde çalışmamasının sorumluluğunu haksız yere müvekkiline isnat edildiğini, müvekkilinin hakkını elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi durumu nedeniyle somut ve makul nedenlere dayandığından, davalı firma yetkililerin yabancı kökenli olmalarından, firmalarının ısrarla teminat vermekten kaçınmasından ötürü davalı firmaların taşınır ve taşınmaz mal varlıklarının tespit edilerek en az 170.000 Amerikan Doları tutarında malvarlığı hakkında tasarrufu kısıtlayıcı yahut tamamen önlemek amacıyla uygun göreceği bir teminat karşılığında yargılama sonuna kadar ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, sözleşme konusu makine için ödenen bedel olarak şimdilik 1.000,00 Amerikan Doları (harca esas değeri :16.389,00 TL) , sözleşmede belirtilen cezai şart tutar olarak şimdilik 100,00 Amerikan Doları (harca esas değeri :1.638,90 TL) ,aylık 3 milyon standart ürün üretememek, işin fason üreticilere yaptırılması dolayısıyla ürünlerde kalite problemi ve müşteri memnuniyetsizliği dolayısıyla oluşan müşteri ve itibar kaybı nedeniyle tazminat talebi için şimdilik 100,00 TL, kapasite kaybı nedeniyle yeni sipariş alamaması nedeniyle tazminat talebimiz için şimdilik 100,00 TL, üretim için fason üreticilere ve fazladan çalıştırılan ödenen bedel nedeniyle tazminat talebi için şimdilik 100,00 TL, aylık ciro kaybı nedeniyle tazminat talebi için şimdilik 100,00 TL, makinenin devamlı parçaladığı yarı mamullerden doğan kayıp nedeniyle tazminat talebi için şimdilik 100,00 TL olmak üzere tüm bu sayılan kalemler bakımından davalının ihtarname gönderilerek temerrüde düşürüldüğü tarih olan 22/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava değerinin düşük gösterilmiş olduğundan eksik harcın tamamlattırılmasını için davacı vekiline eksik harcın yatırılması için iki haftalık süre verilmesini bu süre zarfında harcın yatırılmaması halinde, HMK 115/2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden davanın reddine karar verilmesini, davacı vekilinin dava dilekçesinde HMK 107. maddesi uyarınca, davanın belirsiz alacak davası olarak tavsif etmişse de davanın açıldığı tarihte, davacının iddia ettiği alacak miktarı belirlenebilir olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak davanın açılmasına olanak bulunmadığını, HMK 115/2. fıkrası uyarınca davacı vekiline, dava dilekçesindeki noksanlığı gidermesi için kesin süre verilmesine, bu süre zarfında noksanlığın giderilmemesi halinde dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini, HMK 119/e fıkrasında; ” davacının iddiasının dayanağı olan bütün ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır

vakıaların sıra numarası altında açık özetleri”, f fıkrasında ise “iddia edilen her bir vakanın hangi delillerle ispat edileceğinin bildirilmesi” ni zorunlu sayıldığını, buna rağmen davacı vekilinin dava dilekçesinde hangi vakıanın hangi delille ispat edileceğini açıklamamış olması ve bu delillerini davalı vekiline savunma yapması için göndermemiş olması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, alacağın zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, 28.2.2018 tarih 7101 sayılı yasanın 61. Maddesi ile TTK. nun 4. Maddesinin 2. fıkrasına “Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.” hükmü getirildiğini, davacı vekilinin bu hüküm uyarınca dava değerini beş yüz bin TL nin altında göstermek suretiyle basit yargılama hükümleri uyarınca davanın görülmesini sağlamak istediğini, dava değerinin 500.000TL den fazla olması nedeniyle yargılamanın yazılı usulde görülmesi ve HMK 136. Maddesi uyarınca ikinci cevap dilekçesi hakkımızın tanınmasını, dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmemesi halinde esastan davanın reddine karar verilmesini, davalı şirketin, dava konusu sıvı sabun pompası hattının kendi markası ile daha önceden üretimini gerçekleştiren bir şirket olmadığını, davacı şirket yetkililerinin, Japonlar tarafından üretilen sıvı sabun pompası hattının bir benzerini üretmesi konusunda davalı şirkete teklifte bulunduğunu ve taraflar arasında 10.10.2020 tarihli sözleşmeyi imzalandığını, 10.10.2020 tarihli sözleşmede, makinenin niteliği, kullanılacak malzemenin türü ve kalitesi, kaç parçadan ve bölümden meydana geleceği ve makinenin yapılma zamanı, teslim süresi ve bedeli gibi konularda anlaşmaya varıldığını, makinenin meydana getirilmesi sadece davalının sorumluluğuna bırakılmadığını, birlikte işbirliği yapılmasını ve davacının da yükümlülüklerine yer verildiğini, davalı üreticinin, eserin meydana getirilmesinde malzemenin tedariki ve bunların monte edilmesi ve anahtar teslimi sürecine kadar her şeyi kendisinin yapacağı konusunda bir taahhütte bulunduğunu, sözleşme uyarınca eserin meydana getirilmesinde davacı alıcıya da yükümlülükler getirildiğini, makinenin meydana gelmesinde kullanılan aparatlardan kaynaklanan bir sorun yaşanması halinde de sözleşmenin genel hükümler kısmının 15. Maddesi uyarınca sorumluluk ALICIYA ait olacağı da kararlaştırıldığını, dolayısıyla aparatlardan kaynaklanan sorun nedeniyle davalı üreticinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarıca davalının işe başlayabilmesi için sözleşmenin 5.2 fıkrasında belirlenen 40.000USD peşinat ve diğer ödemelerin yapılması ve 500 adet şahit numune verilmesi şartına bağlandığını, davacı şirketin sözleşmede kararlaştırılan bu şarta konu paranın ödemesini ve şahit numune kalıpları sözleşmede kararlaştırılan zamanda teslim etmediğini, davacının, satışa konu parayı ve 500 adet şahit numuneyi hiçbir zaman tamamlayıp teslim etmediğinden satıcı tarafın sorumluluğunun başlamadığını, bu nedenle dava konusu makinenin geç tesliminden söz edilemeyeceği için davanın reddine karar verilmesini, müvekkilinin, kendi fabrikasında makinenin imalatını gerçekleştirdiği ve yaklaşık %90 nispetinde makineyi imal ettiği ve henüz tamamlayıp deneme üretimine geçmemişken, davacı şirketin kendi iç yapısında meydana gelen yönetim çekişmeleri nedeniyle makinenin eksik kalan kısmının kendi fabrikalarında tamamlanmasını belirttiğini ve bu konuda ısrar ettiğini ve deneme üretimi yapılmadan davacıların gösterdikleri yere makineyi monte ettiğini, davacının makinenin teslim edildiği 25.08.2021 tarihinde açık ve gizli ayıpların varlığı nedeniyle yazılı bildirimde bulunmaması nedeniyle eseri açıkça kabul etmiş olması nedeniyle iş sahibini sorumluluktan kurtulmuş olup davacı tarafın her hangi bir tazminat talebinde bulunulamayacağından davanın reddine karar verilmesini, müvekkili tarafından makinenin teslimi 25.08.2021 tarihinde gerçekleştirdiğini, davacı tarafça eserin kabul edilme sırasında yazılı bir şekilde ihtirazi kayıt ileri sürülmediği için iş sahibi fer’i nitelikteki olan cezai şart isteme hakkından yoksun kaldığından cezai şarta ilişkin talepler yönünden de davanın reddine karar verilmesini, İçtihatlar ve TBK 475/son fıkrasında; “eser, iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa iş sahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz.” hükmüne de yer verildiğini, makine iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup sökülüp kaldırılması aşırı zarar oluşturacağından bu hüküm uyarınca da davacı yan sözleşmenin feshini isteme hakkına sahip olmadığını ve bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, sözleşmenin asıl borçlusu ... LTD.ŞİRKETİ ne karşı dava ve takip işlemi yapılmadan davanın tarafı gösterilmesinde davacının hukuki bir yararı da bulunmadığını, davalı hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Ticari satım sözleşmesinden kaynaklı ayıplı teslim iddiası ile malın bedeli, cezai şart, itibar kaybı tazminatı, kapasite kaybı, yeni iş alamama tazminatı, fason üreticilerine ve fazladan çalıştırılanlara ödenen bedel, ciro kaybı, ayıplı yarı mamülden doğan zarar bedellerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesi talebine ilişkin dava olduğu görüldü.

Dosyanın MAKİNE MÜHENDİSİ, MALİ MÜŞAVİR BORÇLAR HUKUKU HESAP UZMANINDAN oluşan heyete tevdi ile; taraflar arasındaki sözleşme, gelen müz cevapları, dosya kapsamı ve celp edilen ... Sulh Hukuk Mah. 2022/... D.İŞ sayılı dosyası ile birlikte tarafların sunmuş olduğu defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile, davacı ile davalılar arasında düzenlenen 10/10/2020 tarihli sözleşme ile davacıya satışı yapılan makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıbın üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı, davalılardan kaynaklı ayıp var ise ayıp nedeni ile makinede oluşan ve davacıya ödenmesi gereken değer kaybı tutarının ne kadar olduğu, sözleşme kapsamında cezai şart olarak davalıların ödemesi gereken tutar bulunup bulunmadığı var ise miktarı ile bu bedelin tahsili durumunda davalıların ticari mahvına sebebiyet verip vermeyeceği, davalılardan kaynaklı ayıp var ise bu ayıp nedeni ile müşteri ve itibar kaybı kapasite kaybı, fason üreticilere fazladan ödenen bedel, ciro kaybı, ayıplı makine de üretilen ayıplı malullerden kaynaklı davacı zararının bulunup bulunmadığı var ise tutarları konusunda denetime elverişli, gerekçeli rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Mahkememiz dosyasında 19/09/2023 tarihli bilirkişi raporu düzenlenmiştir.

Raporda özetle;

"Makina Mühendisliği açısından;

Dava konusu 1 set Sıvı Sabun Pompa Montaj Hattı Makinasının Davacı ile Davalılar arasında düzenlenen 10.10.2020 tarihli Satım Sözleşmesinde yer alan Teknik Şartlara göre üretiminin tamamlanmamış olduğu,

Dava konusu makina üzerinde yapılan keşif incelemesi ile, 4. Ana bölümden oluşan makinanın 1. Bölümünün ve 4. Bölümünün diğer bölümler ile entegrasyonunun sağlanmamış olduğu ve bu bölümlerin davacının çalıştırdığı işçiler ile elle desteklendiği belirtilmiş olduğundan, dava konusu makinanın üretim ve montajında eksikler olduğu ve işlevini sözleşme şartlarına göre yerine getirmediği,

Davacı ile Davalılar arasında düzenlenen 10.10.2020 tarihli Satım Sözleşmesinde, dakikalık kapasitenin 92 adet ile 104 adet arasında olacağı ve söz konusu kapasite adedinin %10 oranında eksik ya da fazla olabileceği belirtilmişken, gerek ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.İş Sayılı dosyası kapsamında yapılan keşif incelemesi, gerekse dosya kapsamındaki kapasite tutanakları doğrultusunda dava konusu makinanın dakikadaki üretim kapasitesinin ortalama 20 adet olduğu;

Dava konusu makinanın taraflarca tanzim edilen sözleşmedeki birden fazla özellik ve niteliği taşımaması; teknik şartlarda belirtilen niteliğe aykırı olması ve davacının makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki ve ekonomik eksiklikler içeren eser olması nedeniyle teknik olarak "Ayıplı Ürün" olduğu; ürünün ayıplı olmasındaki sorumluluğun davalılara ait olduğu,

Dava konusu makinanın taraflarca imzalanmış olan sözleşmedeki teknik şartlara uygun hale getirilebilmesi için en az makinanın sözleşmede belirlenmiş olan bedelinin yarısı kadar yani 70.000,00 USD harcanması gerektiği, bu durumda dava konusu 1 set Sıvı Sabun Pompa Montaj Hattı Makinasının değer kaybının da 70.000,00 USD olacağı,

2. Mali yönden;

Dosyadaki sözleşmeye göre, Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 10.10.2020 tarihli SATIM SÖZLEŞMESİ ile davacı firmanın davalı firmadan 140.000,00 USD +KDV bedelle 1 set Sıvı Sabun Pompası Montaj Hattı makinesi alımına dayandığı, davalının sattığı makine için davacıya fatura kesmediğinin görüldüğü, davacının davalıya ön ödeme olarak 516.479,67 -TL değerinde USD çekle ödeme yaptığı, ödenenlerin tümünün davalı tarafından davacıya iade edildiğinin görüldüğü, bu parasal işlemler sonrası hem davacının ticari kayıtlarında, hemde davalının ticari kayıtlarında cari hesabın 0,00 TL bakiye olduğu, farklı bir ifade ile her 2 tarafında cari hesaplarında borcunun / alacağının kalmadığının kayıtlı olduğu,

Teknik bilirkişinin üretim tespitlerine göre, ilk üretim tarihi Mayıs 2021 tarihinden dava tarihine kadar makinanın toplamda 35.100.000 adet üretebilecek iken 3.991.200 adet üretim yaptığı, 31.108.800 adet eksik üretim olduğu, teknik incelemede tespit edilen bu eksik üretime göre raporun “ciro kaybı tespiti” bölümünde detaylı tetkik edildiği üzere CİRO KAYBININ 23.568.440,.02 -TL olabileceği,

Muhasebe açısından CİRO tanımı brüt satışları ifade etmektedir, brüt satışlardan iskonto ve satıştan iadeler düşüldüğünde net satışlar bulunmaktadır. Net satışlardan sonra satılan malın maliyeti düşüldüğünde Brüt satış karı/zararına ulaşılmaktadır. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere Davacının faaliyet gösterdiği sektörde davaya konu ürün imalatında maliyet oranı ve kar marjının da dikkate alınabilecektir. Raporumuzda Hesaplamalarımızın tümü somut veriler olan davacının resmi kurumlar vergisi beyannamesindeki GELİR TABLOSUNDAKİ ciro ve — satılan malın maliyeti beyanları dikkate alınarak yapılmıştır. Davacının resmi kurumlar - vergisindeki -(GELİR TABLOSUNDAKİ) ciro ve bu satılan malın maliyet beyanına göre; davacının dönemde sattığı ürünlerin maliyetinin %95 inin maliyet olduğu farklı bir ifade ile her sattığı üründen %5 Kar elde ettiği, buna göre davacının davaya konu makinadan kaynaklı eksik üretim (31.108.800 adet ) nedeniyle ()23.568.440,02TL x %5 Kar=) 1.178.422,00-TL KAR KAYBINA uğrayabileceği,

Davacı vekilinin -satın alınan makine çalışmadığından dışardan fason üreticilere ve fazladan çalışan işçilere ödeme yapıldığını- beyan ettiği, dosyaya sunduğu banka ödeme dekontları tetkik edildiğinde, ödemelerin davacı tarafından değil farklı kurumsal kimliğe sahip (dava dışı) ... A.Ş. tarafından “Fason ödeme, Esnaf Muaflıktan Yapılan Ödeme, Maaş Ödemesi” açıklamaları şahıslara toplamda 234.124,69 -TL. ödendiği, ödeme dekontlarında ödemelerin davacı adına bir ödeme olduğu hususunda banka dekontlarında da bir açıklama bulunmadığı,

Dosyaya sunulan belgelerde (iade faturalarında) iade ürünler olduğu, ürünleri iade eden firmalar tarafından iade faturası kesildiği, bu iade faturalarının davacıya değil (dava dışı) ... ve Tic. A.Ş. ne hitaben düzenlendiği, dava dışı firmaya kesilen iş bu - İade fatura açıklamalarında “Kırmızı Sıvı Sabun Pompası, Pompa Beyaz Evyap Tipi Uzun” olarak ifade edilen iade ürünlerin davaya konu sıvı sabun pompası ile ilgili olduğunun anlaşıldığı Ancak; ... nın resmi web sayfası bilgi bankası kayıtlarında dava dışı firma bilgileri incelendiğinde, dava dışı firmanın 19.01.2021 tarihinde davacı firma ile aynı faaliyet alanında üretim yapmak üzere kurulduğu, davacı firmanın sahibinin de bu firmanın 3 ortağından biri olduğu, davacı firmanın ise vergi dairesi kayıtlarına göre 19/10/2022 tarihinde vergi dairesinde tasfiye nedeniyle terk olarak vergi dairesi mükellefiyetinin kapatıldığı, iade faturalarının davacı firma henüz tasfiye olmadan kesildiğinden, neden davacı firmaya değil farklı kurumsal kimliğe sahip dava dışı firmaya hitaben kesildiği hususunun anlaşılamadığı, davacının bağlı olduğu vergi dairesine beyan ettiği resmi kurumlar vergisi beyannamesi eki GELİR TABLOSU'nda da (“Satıştan İadeler” bölümünde) herhangi bir iade fatura (beyanına) kaydına rastlanmadığından, davacıya 2022 döneminde ürün satış iadesinden kaynaklanan herhangi bir iade faturası kesilmediğinin anlaşıldığı, bu tespitlere göre dosyaya sunulan iş bu iade faturaların delil Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;

Davacının dosyaya iade edilen ürünler olarak sunulan ancak, davacıya değil farklı kurumsal kimliğe sahip (dava dışı) ... A.Ş.ne kesilen bu iade faturalarına göre, müşterilerinden iade edilen pompa adedinin toplam da 157.200 adet olduğu, iade bedellerinin de KDV hariç 85.522,24 TL olduğu belirlenmiştir.

3. Sözleşme Yönünden;

Davalının yükümlülüğünün, sıvı sabun pompası montaj hattının imalatı olduğu; davacının edim yükümlülüğünün ise, buna karşılık bedel ödeme yükümlülüğü olduğu; anılan edimler eser sözleşmesinin tipik unsurlarından olduğundan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesi olduğu,

Heyetimizin teknik üyesinin yaptığı incelemelerden yola çıkılarak, ayıptan doğan sorumluluğun maddi ve şekli şartlarının somut ihtilafta mevcut olduğu; eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup bedelden indirim isteme, aynı maddenin 3. Bendi gereğince aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme hakları bulunduğu; iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu; anılan hükümler uyarınca inceleme, heyetimizin mali üyesi tarafından yapıldığı,

Eser sözleşmesi bağlamında geçerli ve kabul edilebilir bir ifanın varlığından söz edebilmek için sözleşme konusunun tam ve doğru bir şekilde yerine getirilmesi ve buna bağlı olarak alacaklının tatmin edilerek borcun sona erdirilmesi gerektiği; dava konusu makinanın entegrasyonunun sağlanması ve diğer bölümlerin birleştirilmesi ile yarı mamül ürünlerdeki hatalı ürünlerin fire oranının azaltılması ve hatalı ürün oranının azaltılması makine üzerindeki çalışmalar, düzeltmeler, eklemeler ve montaj ile mümkün olacağı; eksikliklerin tamamının davalıya atfedildiği kabul edilirse, bu zararın davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği,

Davalının ayıplı eser teslimi ve tam kapasite çalışmayan bir makine sebebiyle, üstlendiği yükümlülüklere aykırı davrandığı ve bu yönüyle 30.000,00-USD'lik cezai şart talep edebilmenin koşullarının somut ihtilafta oluştuğu; sözleşmenin feshine yönelik cezai şart düzenlemelerinin davacının uğrayacağı kar kaybına yönelik sözleşmeye dercedildiği; bu cezai şart ve yoksun kalınan kârın yığılmayacağı; yarışacağı; dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, sözleşmenin süresinden önce feshine yönelik hem kâr kaybının hem de cezai şartın talep edilebilmesine TBK m.179/1 uyarınca olanak bulunmadığı," tespitlerine yer verilmiştir.

HMK 114/2 maddesi "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." ve HMK 115/2 maddesi " Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" hükmüne yer verilmiştir.

... nın resmi web sayfası bilgi bankası kayıtlarında dava dışı ... A.Ş. bilgileri incelendiğinde, dava dışı firmanın 19.01.2021 tarihinde davacı firma ile aynı faaliyet alanında üretim yapmak üzere kurulduğu, davacı firmanın sahibinin de bu firmanın 3 ortağından biri olduğu, davacı firmanın ise vergi dairesi kayıtlarına göre 19/10/2022 tarihinde vergi dairesinde tasfiye nedeniyle terk olarak vergi dairesi mükellefiyetinin kapatıldığı, UYAP sisteminden çıkartılan sicil kayıtları ile davacı şirketin Genel kurul kararı ile tasfiye edildiği, sicil kaydının terkin edildiği bu hususun TTSG nin 19/10/2022 tarihli 10685 sayılı 289 nolu sayfasında ilan edildiğinden, davacının aktif taraf ehliyetinin mevcut olmaması nedeniyle HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddine karar verilerek aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1. Davacı taraf aktif husumet yokluğundan dolayı HMK 114/1 ve 115/2 maddesi gereği davanın usulden REDDİNE,

2. Alınması gerekli 269,85TL karar ve ilam harcından peşin alınan 316,43 TL harçtan mahsubu ile artan 46,58‬TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

3. Davalılar vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,

4. Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.

5. Davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından yatırılan delil avansının karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,

6. Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A. 14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00TL nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.

Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/10/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır