İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/113 E. 2024/74 K.

T.C.

İSTANBUL

17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2017/113 Esas

KARAR NO : 2024/74

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 23/03/2017

İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS-... KARAR SAYILI DOSYASI İLE TEVHİTLİDİR

BİRLEŞEN DAVA :

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/05/2016

KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali, Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket davaya konu olayların gerçekleştiği tarihte ve halen davalıya ait bulunan Türk bayraklı ... isimli gemiyi, haricen satın almış olan 3.şahısla işletme anlaşması imzalayarak sefer bazında işletmesine aldığını ve bu seferlerle ilgili olarak da acenteliğini üstlendiğini, müvekkili şirketin işletmesi altında olan gemi, Çanakkale boğaz geçişi için Türk karasularına girdiği 19.05.2014 tarihinde, davalı şirketin borçlarından dolayı seferden men edildiğini, işletmeci ve acente konumundaki davacı müvekkili şirketin, işbu durumu derhal geminin Türk Uluslararası Gemi Sicilinde maliki olarak gözüken davalı şirkete ilettiğini ve gemide soğan yükü olması nedeniyle, daha fazla zarara yol açılmaması amacıyla konu borçların derhal ödenmesini talep ettiğini, davalı donatan bu talebi hukuki mesnetten yoksun iddialarla reddettiğini, bunun üzerine davacı müvekkili şirket İstanbul Çağlayan ve Anadolu Adliyelerinde bulunan 14 ayrı icra dosyasına, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne, İstanbul Defterdarlığı ...Vergi Dairesine ve İdari Yaptırım Kararı gereğince ...Vergi Dairesine 30.05.2014 ile 04.06.2014 tarihleri arasında 17 defa ödeme yaparak dava konusu geminin toplam 128.964,50.-TL tutarındaki borcunu ödediğini, ödemelerin yapıldığı tarihte ve halen geminin donatanının İstanbul Limanı Gemi Sicil kayıtlarına göre davacı şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan araştırmada davacı şirketin, dava konusu gemiyi ...Limanında seferden men edilmesinin akabinde, dava dışı bir şahsa 100.- ABD Doları gibi sembolik bir rakamla sattığı / satılmış gösterdiğini ve ayrıca satış faturası düzenlediği ama geminin Türk Ulustararası Gemi Sicilinden terkinini yapmadığını, bu şahsında bilahare gemiyi, müvekkili şirket ile işletme anlaşması imzalamış olan dava dışı bir başka şirkete sattığını tespit ettiklerini, müvekkili şirketin işletmecisi bulunduğu geminin donatanı davalının borçlarını kapatmak amacıyla yaptığı ödemelerin tazmini için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasından 24.03.2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığını, işbu takibe 31.03.2015 tarihinde itiraz edildiğini ancak bu itiraz taraflarına tebliğe çıkartılmadığını, bunun üzerine 25.03.2016 tarihinde icra müdürlüğüne müracaat ederek, söz konusu itirazı elden tebellüğ ettiğini beyanla davanın kabulüne ve davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, davacı müvekkili şirketin işletmeci sıfatıyla davalı şirkete ait geminin borçlarını kapatmak için yaptığı ödemeleri gerek ödemeler yapılmadan ve gerekse icra takibi öncesinde davalıya bildirdiği, alacak rakamının belli ve alacağın likit olduğu dikkate alınarak, davalı şirket aleyhine İİK madde 67 gereğince alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilerek, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından söz konusu ödeme emrine 31.03.2015 tarihinde yasal süre içerisinde itiraz edildiğini, ancak dava dilekçesi 23 Mart 2017 tarihli olup, davacı tarafın itirazın iptali talebi öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ileri sürülmediğini, davacı tarafın talep konusu harcamaları yetkili acente/işleten sıfatını haiz olarak yaptığı ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu iddiasını ispatlaması gerektiğini, davacı taraf açısından aktif husumet yokluğu olduğundan, huzurdaki davanın reddi gerektiğini, müvekkili ile ...Ltd. Şti arasında 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde, Beşiktaş ...Noterliği'nde düzenlenen 08 Aralık 2010 tarih, ... yevmiye,... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşmeye konu Türk Uluslararası Gemi Sicili'nde halen 144 sicil numarası ile kâyıtlı, ... numaralı, dava konusu ... isimli yük gemisi, finansal kiralama yoluyla ... Denizcilik'e kiralandığını, müvekkili mezkur finansal kira sözleşmesi uyarınca ...isimli geminin zilyetliğini, sözleşme konusu gemiden her türlü faydayı finansal kiracının sağlaması üzere, kira bedeli karşılığında ...Denizcilik'e bıraktığını, müvekkili ile ...Denizcilik arasındaki 08 Aralık 2010 tarihli finansal kiralama sözleşmesi İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12 Temmuz 2012 tarih ve ... Esas, 2012/142 Karar sayılı mahkeme kararı uyarınca feshedildiğini, bunun akabinde, ...isimli söz konusu geminin Mısır'ın ... limanında, limandan ayrılma hususunda birtakım problemler yaşaması ve bu problemlerin aşılması amacıyla gemi 26 Şubat 2013 tarihinde ... isimli şahsa devredildiğini ve zilyetlik bu şahsa bırakıldığını, söz konusu gemi...bayrağı, ... ismi ile İskenderiye Limanı'ndan ... Limanı'na giderken Çanakkale Boğazı'ndan geçiş yapmak üzere demir attığı sırada geminin Türk Uluslararası Gemi Sicili uyarınca Türk bayraklı, ...isimli gemi olduğu ve sicilde malik olarak müvekkilinin gözüktüğünü, davacı taraf ... Denizcilik Hizmetleri San ve Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan bildirimle, Türk bayraklı, ...isimli geminin bayrağının ve isminin değiştirilerek Sierra Leone bayraklı ... isimli gemi yapıldığından haberdar olduğunu, müvekkilinin davacı tarafından 27 Mayıs 2014 tarihinde kendisine yapılan bildirimin ardından İstanbul Liman Başkanlığı'na 3 Temmuz 2014 tarihli dilekçesiyle söz konusu geminin sicil kaydındaki finansal kiralama şerhinin, finansal kiralama sözleşmesinin feshine ilişkin İstanbul 26. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12 Temmuz 2012 tarih ve 2011/419 Esas, 2012/142 Karar sayılı mahkeme kararı gereği kaldırılmasını, gemi üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçtiğini ve söz konusu keyfiyetin gemi siciline tescilini talep ettiğini, İstanbul Liman Başkanlığı ise söz konusu geminin sicilindeki finansal kiralama şerhini fek etmiş fakat gemi mülkiyetinin terkininin tescili talebini haklı bir gerekçe göstermeden reddettiğini, İstanbul Liman Başkanlığı tarafından tesis edilen idari işlem yetkisizlik sebebiyle hukuka aykırı olduğunu, bu konu müvekkili tarafından İstanbul ... İdare Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası tahtında yargıya taşındığını, davacı tarafın söz konusu gemiye ilişkin olarak İstanbul Çağlayan ve Anadolu Adliyelerinde bulunan 14 ayrı İcra dosyasına, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü' ne...Defterdarlığı... Vergi Dairesine ve İdari Yaptırım Kararı gereğince Fatih Vergi dairesine 30.05.2014 ile 04.06.2014 tarihleri arasında yaptığını iddia ettiği ödemelerin müvekkilinden tahsili talebi ile açıldığını, müvekkilinin hiçbir aşamada geminin donatanı, işeteni sıfatını haiz olmadığından, işbu sıfat ile de sorumlu tutulması mümkün olmayacağını, finansal kiralama şirketi olarak müvekkilinin söz konusu geminin fiili hakimiyetini hiçbir aşamada elinde bulundurmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Mısır'da ikamet eden müvekkilinin deniz ticareti ile iştigal ettiğini, 20/05/2013 tarihinde dava dışı bir kişiden gemi satın aldığını, ... isimli geminin 05/06/2013 tarihinde ... ismi adı altında müvekkili lehine ...Gemi Siciline tescil edildiğini ve deniz ticaretinde kullanılmaya başlanıldığını, 19/05/2014 tarihinde yüklü olarak Çanakkale Boğazından geçmekte iken geminin daha önceki maliklerinden olan davalı ...nin gemiyi Türk Uluslararası Gemi Sicilinden terkin etmemesi ve bu sicilde kayıtlı borçlar nedeni ile seferden men edildiğini, haricen edinilen bilgiye göre TUGS 144 sıra numarasında davalı adına tescilli bulunan ...simli kuru yük gemisinin müvekkiline satan... anılan gemiyi 26/02/2013 tarihinde davalının mülkiyetinde iken düzenlenen satış senedi ile davalıdan satın aldığını, akabinde davalı satış senedi düzenlemek suretiyle sattığı ve mülkiyetini devrettiği geminin TUGS'dan terkinini yapmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla geminin seferden men edilmesi akabinde işbu kararların icra edildiği dosyalara ilşikin borçlar müvekkili tarafından tamamen gemisini kurtarma ve ticaretine devam etme amacıyla ödendiğini ve seferden men kararlarının kaldırıldığını, müvekkilinin tam çabalarına rağmen limandan çıkış belgesi düzenlenmediğini, geminin 28/09/2014 tarihinde liman sahasında demir tarayarak sürüklenmeye başladığını ve akabinde Beşiğe Burnunda karaya oturduğunu, davalı tarafından işbu geminin TUGS'dan terkini hususunda başvuru yapıldığı ve işbu başvurularının reddi neticesinde İstanbul ...İdare Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası tahtında dava ikame edildiği öne sürülmüş olsa da davalı tarafından gemi üzerinde bulunan takyidatlar kaldırılmadan sicilden terkin talep ettikleri ve davalının usulsüz satış yaparak müvekkilini zarar uğrattıklarını, gemiyi 210.000 USD'ye satın aldıklarını, gemi üzerinde 561.825 USD tutarında soğan yükü bulunduğunu, geminin borçlarına ilişkin icra dosyalarına 121.553,631 TL ödeme yaptıklarını beyanla, dava değeri arttırılmak üzere şimdilik 1.000.000 Amerikan Doları karşılığı 2.974.300 TL'nin 19/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte belirsiz alacak davası şekli ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin miktarını veya değerini belirleyebilmesinin zor olduğu ileri sürdüğü her durum, belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli olmadığını, davacı dava dilekçesinde kendi deyimiyle kısaca rakamlarla ifade ettiğini, geminin TUGS'dan terkini gerçekleştirilemediğinden bahisle kazanç kaybının ortaya çıktığını ve bu duruma ilişkin zararının devam ettiğini iddia ettiğini, talep edilenlerin hiç biri dava tarihi itibariyle miktarı belirlenmesi imkansız olan hususlar olmadığını, HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davası açılması için gereken alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansızlığı şartı sağlanamadığından usulden reddi gerektiğini, ...ile ...Denizcilik Nak. Tic. Ltd. Şti arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ...gemisi ... Denizcilik'e kiralandığını, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı uyarınca feshedildiğini, 26/02/2013 tarihnide...Sale belgesi tahtında ...isimli şahsa devredildiğini, müvekkilinin TUGS'da malik gözükmesi sebebiyle kendisine geminin acentesi ... Denizcilik Hizmetleri Şti tarafından yapılan bildirimle Türk Bayraklı ...isimli geminin bayrağının ve isminin değiştirilerek... Bayraklı ... isimli gemi yapıldığından haberdar olduğunu, davacı tarafın malın ayıpsız biçimde devri ile yükümlü olan tarafın müvekkili değil ... isimli şahıs olduğunu beyanla müvekkilinin ...isimli (eski adıyla ...) gemi ile ilgisinin bulunmaması, donatan veya işleten sıfatını hiçbir zaman haiz olmaması ve sicilin aleniyeti prensibi gereğince dava konusu talepler nedeniyle sorumlu tutulamayacağından işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin ... Esasa sayılı dosyasının, asıl davaya konu gemi bakımından yapılan ödemeler ile geminin seferden men kararı neticesi oluşan zararların tahsili istemine ilişkin olduğu ve davalısının aynı olduğu değerlendirilerek, mahkememizin 04/07/2018 tarihli 2017/456 Esasa ve 2018/270 Karar sayılı kararı ile eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasına sunulan 19/10/2019 tarihli Bilirkişi Raporunda; Davacının, Çanakkale Boğazı girişinde 19.05.2014 tarihinde seferden men edilmiş olması üzerine gemideki soğan yükünün bozulmaması için 30.05.2014-04.06.2014 tarihleri arasında 17 kalemde toplam 128,964 50 TL burcu ödemesi sebebiyle davalı ...'ı sorumlu tutamayacağı, keza birleşen dosyadaki davacı ...'in ileri sürdüğü zarardan dolayı davalı ...'dan tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.

15/10/2021 havale tarihli Bilirkişi Raporunda; Asıl dava bakımından İstemlerin boçlusunun E-TTK m. 946 f. 2, TTK m. 1061 f. 2 c. 1, FKK m. 13 gereği Davalı değil dava-dışı finansal kiracı olduğu ve Davalı’nın bu istemlerin borçlu sıfatını taşımaması sebebiyle sorumlu olmadığı, Vergi Dairesi Borcunun içeriği hakkında dosyadan bilgi sahibi olunamadığı, bilgi ya da belge sunulduğu takdirde değerlendirme yapılabileceği, Birleşen dava bakımından TTK m. 1001’in koşullarının karşılanmadığı, m. 1001 f. 2’de öngörülen şekil koşuluna uyulmaması durumunda ayni sözleşmenin geçersiz olacağı, mülkiyetin ...’ya geçmediği, ...’ın önceki adı “...” olan geminin TUGS sicilinden terkin edilmediğini yahut gemiyi devralırken TUGS sicilini kontrol etmesinin gerekli olup olmadığı bakımından dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde geminin yalnızca geçici kaydı söz konusu olup kesin kaydının... Sicili’ne yapılmadığı, Birleşen dava davacısının bilmesi gereken hususları bilmekten kaçınması nedeniyle iyiniyetli sayılmayacağı, Birleşen Dava Davacısı ile ...Kiralama arasında bir sözleşme ilişkisi de bulunmadığından bu bilgiler çerçevesinde ...Kiralama bakımından haksız fiil sorumluluğu koşullarının oluşmadığı, ancak heyetimizde Borçlar Hukuku alanında uzman Bilirkişi bulunmadığı, Mahkeme’nin takdir etmesi hâlinde haksız fiil sorumluluk koşullarının oluşup oluşmadığı bakımından ek değerlendirme yapılabileceği, TUGS Yönetmeliği m. 15 f. 2 gereği, üzerinde haciz veya sair takyidat bulunan gemiler ve yatların TUGS’dan terkini için, söz konusu haciz veya takyidatların kaldırılması yahut ipotekli alacaklının terkine muvafakatı gerekli olduğu, gemi TUGS’a kayıtlı olduğu için bu hüküm öncelikle uygulama alanı bulmalı ve gemi üzerindeki takyidatlar kaldırılmadıkça geminin TUGS’dan kaydı silinemeyeceği, ...Kiralama’nın bu bakımdan yükümlülüklerini yerine getirmediği, geminin seferden men edildiği tarihten (19.05.2014) birleşen davada davacı tarafından davanın açıldığı tarihe (23.05.2016) kadar geçen sürede oluşan kazanç kaybı 580.768,95 USD olduğu kanaatine varılmıştır.

05/12/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ... tarafından dava dışı alıcı ...'ye yapılan ilk devrin, gerek malik değişikliği gerekse Türk bayrağını çekme hakkının kaybı açısından sicil müdürlüğüne bildirilmesi gerekmekte olup, davalı ..., geminin terkinine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği, satıcı ...Kiralama'nın alıcı dava dışı ...'ye karşı gemiyi üzerindeki takyidatlardan ari olarak devretme gibi bir yükümlülük üstlenmediği, gemi üzerindeki takyidatlar kaldırılmış olsa idi geminin Türk boğazlarından sorunsuz olarak geçiş yapıp selerine devam etmesinin mümkün olacağı ve dört takyidatın da gemi ...Finansal Kiralama'nın mülkiyetinde iken meydana geldiği, davalının gemi sicilindeki terkin işlemi için gecikmeksizin talepte bulunmaması fiili sebebiyle, davacı tarafın uğradığı kabul edilebilecek zarar türleri yönünden, hukuka aykırılık bağının bulunmaması veya uygun illiyet bağının kesilmiş olması sebebiyle davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı, davalının muvazaalı satış yaptığı iddiasının sübut bulup bulmadığı kusurunun mahkemenin takdirinde olduğu, iddia sübut bulmuş ise, hukuka aykırılık veya kasten ahlaka aykırı surette zarar verme sorumluluk unsurlarının gerçekleşeceği, ancak şayet davacı tarafın ağır kusurunun uygun illiyet bağını kestiği kabul edilecek olur ise, sorumluluğun kalkacağı, şayet davacı tarafın ağır kusur niteliği taşımayan birlikte kusuru mevcut kabul edilecek olur ise davalı tarafın sorumlu olacağı bununla birlikte kusurun tazminatta indirim sebebi teşkil edeceği, mahkemece davalının tazminat sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılması durumunda ise; birden fazla kişinin zarara sebebiyet verdiklerinden olayda müteselsil sorumluluk söz konusu olacağı, mahkemece sorumluluk şartları mevcut kabul edildiği takdirde, müteselsil sorumluluk kuralları gereğince zararın tamamının dış ilişki bakımından davalıdan istenebileceği kanaatine varılmıştır.

Asıl dava;...'daki ismi "..." olan “.... ” isimli, soğan yüklü geminin Mısır’ın İskenderiye limanından, Rusya’nın Novorossıyk limanına gitmek için Çanakkale Boğazı’ndan geçiş yaptığı sırada, borçlarından dolayı seferden men edilerek alıkonulmasından sonra geminin işletmecisi olan davacı ... Denizcilik tarafından seferden men kararlarının kaldırılması için Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve icra dosyalarına ödenen tutarların davalı ...den tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili özet olarak; müvekkili şirketin davaya konu “...” isimli gemiyi hariçten satın almış olan 3.şahısla anlaşma yaparak geminin sefer bazında işletmesini aldığını hem de acenteliğini üstlendiğini, dava konusu geminin seferden men edilmesinin akabinde, 14 ayrı icra dosyasına, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne, İstanbul Defterdarlığı ...Vergi Dairesine ve İdari Yaptırım Kararı gereğince...Vergi Dairesine 30.05.2014 ile 04.06.2014 tarihleri arasında 17 defa dava konusu geminin toplam 128.964,50 TL tutarındaki borcunu ödediğini, davacının işletmecisi sıfatıyla davalı şirkete ait ...isimli geminin borçlarını kapatmak için yaptığı ödemelerin tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasıyla 24.03.2015 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itirazı ile takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile takibin devamını talep etmiştir.

Birleşen dava ise; ... gemisinin maliki olduğunu ileri süren ...'in geminin Çanakkale boğazında tutuklanmasından dolayı ortaya çıkan zararlarının tahsili istemine ilişkin olup, davacı vekili, Mısır’da ikamet eden müvekkilinin 20.05.2013 tarihinde dava dışı bir kişiden söz konusu gemiyi satın aldığını, geminin 05.06.2013 tarihinde ...ismi adı altında müvekkili lehine... Siciline tescil edildiğini ve deniz ticaretinde kullanılmaya başlanıldığını, 19.05.2014 tarihinde yüklü olarak Çanakkale Boğazından geçmekte iken geminin daha önceki maliklerinden olan davalı ...Ş.’nin gemiyi Türk Uluslararası Gemi Sicilinden terkin etmemesi ve bu sicilde kayıtlı borçlar nedeni ile seferden men edilen geminin sondan tamir görmez gemi kabul edilmesi nedeni ile tam zayi olmasından kaynaklı olarak 210.000 USD gemi bedelinin, geminin seferden men edildiği tarihde üzerinde bulunan ve beklemeden dolayı zayi olan 561.825,00 USD yük bedeli ve geminin sefere devamının temin bakımından yapılan 121.553,631 TL ödemenin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Dosyaya celp delin belgeler ile taraf vekillerince ibraz edilen kayıtlardan, davaya konu geminin 1978 Gebze yapımı 82,3 metre boyunda ... numaralı bir kuru yük gemisi olduğu, 12/11/2010 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti adına düzenlenen gemi sicil tasdiknamesine göre 24/08/2007 tarihli satın alma işlemi neticesinde Türk bayraklı "..." gemisi malikinin, esas ve birleşen dosya davalısı ...Kiralama AŞ olduğu, 08/11/2010 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile, geminin 12/11/2010 ile 05/12/2017 tarihleri arasında dava dışı ...Denizcilik Nakliyat Ticaret Ltd Şti firmasına kiralandığı, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde ... firmasının finansal kiralama bedelini ödemediği gerekçesi ile finansal kiralama sözleşmesinin feshine karar verilerek 03/07/2014 tarihinde bu durumun gemi siciline işlendiği anlaşılmıştır.

26.02.2013 tarihinde alıcı dava dışı ...ile satıcı davalı ...Ş. arasında düzenlenen Satış Senedine (...) göre, Bağlama Limanı İstanbul olan dava konusu “...” gemisinin 100 USD karşılığında satıldığı, bu satış sözleşmesi ile geminin alıcıya .../Mısır limanında teslim edildiği anlaşılmaktadır.18.06.2013 tarihinde satıcı davalı ...Ş. tarafından alıcı dava dışı...adına düzenlenen ... numaralı faturanın da 100 USD bedel ile tanzim edildiği, açıklama kısmında dava konusu geminin detaylarının bulunduğu görülmektedir.

Bu satım anlaşmasına göre 03/09/2012 tarihinde alıcı ...tarafından ... Limanında geminin denetlendiği, bu denetleme zamanındaki şekilde ve yerde tüm risklerin alıcı tarafından üstlenildiği, alıcının bayrak kayıt işlemlerindeki tüm vergi, harç ve masrafları, satıcının ise sicil işlemlerindeki sorumluluğu üstlendiği dosya kapsamına sabittir. Böylelikle geminin dava dışı alıcı tarafından geminin hasarlı vaziyette ve Mısır Limanında oluşan masrafları ile birlikte 100 USD bedel ile satın alındığı belirlidir.

Ancak, esas ve birleşen dava davalısı ...Kiralama şirketi tarafından anılan satış işlemi sonrasında geminin Türk Gemi Sicilinden kaydının silinmesinin talep edilmediği, ilk defa satım sözleşmesi tarihinden 1 yıl 6 ay sonra 03/07/2014 tarihinde geminin sicilden terkini talebinde bulunulduğu dosya kapsamında sabittir.

20/05/2013 tarihinde ise dava dışı ... tarafından geminin bu kez birleşen dosya davacısı... e satışının yapıldığı, geminin ... Cumhuriyete bayrağından ...Limanı siciline geçtiği, gemi adının ... olarak değiştirildiği, geçici sicil tasdiknamesinin ilk olarak 04/12/2013 tarihine kadar olduğu sonrasında bu sürenin ise 20/06/2014 e uzatıldığı, satım sözleşmesine göre satıcının gemiyi herhangi bir takyidat, ipotek, deniz rehni, vergi, harç ve her türlü borç ve taleplerden ari olarak devretmeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır.

04/05/2014 tarihinde dava konusu geminin ... Limanından 1.266,666 ton soğan yükünü... Limanı'na 5 ayrı konşimento tahtında taşımak üzere sefere başladığı, yükün toplam fatura bedelinin 561.825,00 USD olduğu, 19/05/2014 tarihinde geminin Çanakkale Boğazı varışında Kıyı Emniyeti Genele Müdürlüğü'ne bağlı Gemi Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından Çanakkale Liman Başkanlığı ile gemi acentesi olduğu belirtilen dava dışı...firması ile dava dışı... Acente Çanakkale firmasına bildirim yapılarak gemi sabıka kaydında bulunan kayıtlar nedeni ile seferden men kararı verildiği dosyada mübrez evraklardan anlaşılmıştır. Bu tarih itibarı ile geminin halen Türk Uluslararası Gemi Sicili nin 144. Sırasında ... adı ile kayıtlı bulunduğu, esas ve birleşen dosya davalısı ...Kiralama firması tarafından ancak 03/07/2014 tarihinde geminin sicilden terkini talebinde bulunulduğu, 17/07/2014 tarihinde İstanbul Liman Başkanlığı tarafından bu talebin, ...Cumhuriyet Başsavcılığı 10/05/2008 tarihli El Koyma kararı, Kadıköy ...İcra Müdürlüğü'nün ...tarihli haciz kararı, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün 13/06/2014 tarihli satışa arz kararı ve izinsiz bayrak değişimi/satış yapılması, geminin yüklü olması ve geminin aynından doğan vergi borçları nedeni ile sicilden terkin talebinin uygun bulunmadığı tespit edilmiştir.

26/09/2014 tarihinde İstanbul ... İdare Mahkemesinde ... Esas sayılı dosyasında konu geminin TUGS'daki kaydının terkin istemi ile dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde 18/11/2015 tarihinde 2015/2362 Karar sayılı ilam ile süre aşımından davanın reddine karar verildiği, 28/02/2017 tarihinde ...Liman Başkanlığı tarafından yapılan inceleme sonucu davaya konu geminin TTK 933 maddesi gereğince Tamir Kabul Etmez Gemi olarak değerlendirildiği, 24/01/2018 tarihinde İstanbul Liman Başkanlığı yazısı ile TTK 933 maddesi gereğince Tamir Kabul Etmez Gemi olarak geminin sicilden terkin edildiği anlaşılmıştır. Tüm bu süreç yaşanırken gemi üzerinde bulunun soğan yükünün 17/03/2015 tarihli Tarım İl Müdürlüğü raporu ile yükün bozulmuş ve kokuşmuş olduğu tespiti ile yükün imhasında sakınca olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır. Birleşen dava konusu taleplerden bir diğeri ise yükün bozulması nedeni ile yük bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta Davalı ... şirketinin Birleşen Davacıya karşı sorumlu olup olmaması bakımından önem taşıyan husus Birleşen Davacı ...’ın “...” gemisinin TUGS kaydının kapanıp kapanmadığı yahut gemi üzerinde takyidat bulunup bulunmadığını bilmemekte iyi niyetli olup olmadığıdır. Bu noktada önemli olan husus...’ın önceki adı “...” olan geminin TUGS sicilinden terkin edilmediğini yahut gemiyi devralırken ... sicilini kontrol etmesinin gerekli olup olmadığıdır. Dolayısıyla Davalı ... şirketinin bu noktadaki sorumluluğu değerlendirilirken, birleşen dosya davacısının “...” gemisinin TUGS kaydının kapanıp kapanmadığı yahut gemi üzerinde takyidat bulunup bulunmadığını bilmemekte iyi niyetli olup olmadığına bakılmalıdır.

Türk hukuku uygulandığı takdirde sicil kayıtlarına güvenerek hak iktisap eden iyi niyetli üçüncü kişinin edimi korunacaktır. Ancak, MÖHUK m. 22 gereği uygulanması gereken “...” hukukuna göre aynı sonuca varılıp varılmayacağı önemlidir. Teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede; “... Cumhuriyeti Denizcilik İdaresinin resmi internet sitesinde yer aldığı üzere (https://www. ... .com/en/web-.../...-registration-procedure/1) gemi sicil kaydı için ilk aşamada diğer bazı evrakların yanında, geminin tüm ipotek, haciz ve rehinlerden muaf olduğunun kanıtlanması zorunluluğu olup, tüm formaliteler sonucunda 6 ay süreyle geçici gemi sicil belgesi düzenlenmektedir. Sonrasında 6 ay içerisinde, diğer bazı evrakların yanında, geminin önceki bayrağından orijinal terkin belgesinin sunulması gerektiği ve bunun neticesinde 5 yıl süreli kalıcı gemi sicil belgesinin düzenleneceği kurala alınmıştır. Gemi için geçici olmayan gemi tasdiknamesi alması için geminin önceki sicilinden terkin edildiğine dair bir belge sunulması gerekmektedir. Aksi takdirde verilen gemi tasdiknamesi geçicidir sonucuna varılmaktadır. Bu bilginin önemi, Birleşen Dava Davacısının geminin önceki sicil kaydının kapanmadığı ve bir kişiden gemi alırken önceki sicilini inceleme imkanına sahip olduğu anlamına gelecektir.

15.10.2021 Tarihli bilirkişi raporunda Hukukçu Bilirkişisi tarafından mevzuat çerçevesinde yapılan araştırmada “..., ...an ...” Kanuna ulaşılmış olup bu Kanun ...Siciline Gemilerin Kaydedilmesine İlişkin 1965 tarihli Kanun’dur. Söz konusu ülke kanunununa göre bir gemi hakkında geçici sicil tasdiknamesi düzenlenmesi için önceki sicilinden terkin edildiğine yönelik bir belgenin zorunlu olarak sunulması gerekliliğinin aranmadığı, ancak geminin... Cumhuriyeti gemi sicil kaydı için ilk aşamada diğer bazı evrakların yanında, geminin tüm ipotek, haciz ve rehinlerden muaf olduğunun kanıtlanması zorunluluğu bulunduğu, tüm bu formaliteler sonunda 6 ay süreli geçici gemi sicil belgisi düzenlendiği, sonraki 6 ay içerisinde diğer bazı evrakların yanında geminin önceki bayrağından orjinal terkin belgesinin sunulması gerektiği ve bunun neticesinde 5 yıl süreli kalıcı gemi sicil belgesinin düzenleneceği açıklanmış olup bu uygulamanın diğer benzer bayrak ülkeleri ile uyumlu olduğu belirtilmiştir.

Dava dosyasına...Cumhuriyeti tarafından düzenlenen 05/06/2013 başlangıç 04/12/2013 bitiş tarihli ve 09/05/2014 başlangıç 20/06/2014 bitiş tarihli 2 ayrı geçici sicil belgeleri sunulmuş olup, bunlardan son sicil belgesi süresinin 20/06/2014 tarihinde sona erdiği anlaşılmaktadır. Buradan “...” gemisi için kalıcı gemi sicil belgesinin hiç düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır. Bilirkişiler tarafından 20/06/2014 tarihi sonrası geçici ya da kalıcı sicil belgesi düzenlenmediği takdirde geminin sefere devamının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, geminin yalnızca geçici kaydı söz konusu olup kesin kaydının ...Sicili’ne yapılmadığı, bilirkişi raporunda da değinildiği üzere bunun geminin TUGS’dan kaydının terkin edildiğine ilişkin belgenin sunulamamış olmasından kaynaklandığı anlaşıldığından...’ın sicil kaydına güvenerek gemiyi satın aldığını ve geminin kaydının ...’dan silinmediği konusunda iyi niyetli olduğunu söylemek mümkün değildir.

Diğer yandan Asıl davada davalının sorumluluğunu haksız fiil hükümlerine dayandırmış olup 09.12.2022 tarihli Bilirkişi raporunda bu konuya ilişkin olarak, davacıların iddia ettiği fiili zararlar ile yoksun kalınan kâr bakımından, davalının, geçersiz bir sözleşme yapması ve gemiyi sicilden terkin ettirmeyi sağlayamaması şeklindeki fiillerinin, davacıların zarara uğramasına yol açması bakımından bir sebep sonuç ilişkisi mevcut olsa bile, her türlü illiyet değil; ancak uygun illiyet bağının bulunması halinin haksız fiil sorumluluğunu doğuracağı, davalının geçersiz işlem yapması ve terkin talebinde geç bulunması ya da terkinin mümkün olmadığı bir vaziyette gemiyi geçersiz surette satmış olması, hayatın olağan akışına göre davacıların iddia ettiği zararları meydana getirmek açısından davalının sorumluluğunu gerektirecek uygunluk bağı içinde olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. Bunun aksi kabul edilse dahi, bu kere, zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurunun ya da zararın meydana gelmesindeki kendisine isnadı mümkün davranışlarının ya da hareketsizliğinin, zararın doğmasına yol açan temel sebep oluşturup oluşturmadığının incelenmesi gerekir. Eğer ağır kusur ya da zararı meydana getirmeye elverişlilik hali, davalı açısından uygun illiyet bağını kesen bir düzeye ulaşmış ise, bu durumda da uygun illiyet bağının kesilmiş olduğu kabul edilecek ve haksız fiil sorumluluğu doğmamış olacaktır. Somut olayda, davacı tarafın geminin tabi olduğu sicili araştırması kendisinden beklenen bir harekettir. Nitekim bilirkişi raporlarında davacı tarafın geminin Türk sicilinde kayıtlı olduğu ve yabancı ülkeden geçici tescil belgesi aldığı yönünde belgeler bulunmasına istinaden, davacı larafın durumdan haberdar olduğu ifade edilmiştir. Gemi satın alan bir kimsenin bu araşlırmayı yapmaması ağır ihmal teşkil eder ya da bilerek bu şekilde davranmış olması ise kast veya duruma göre olası kast düzeyinde bir durum teşkil eder. Hal böyle olunca da davacı tarafın, satın aldığı geminin sicilinin satıcı dışında başka bir kişiye (davalıya) ait olduğunu ve sicilinin de Türkiye olduğunu öngörmesi, böyle bir durumda gemi üzerinde değişik ticari ya da idari ilişkiler sebebiyle olası takyidatların bulunabileceğini düşünmesi ve buna göre tedbirli hareket etmesi gerekirken bu yönde üzerine düşeni yerine getirmemekle ağır kusurlu olduğu değerlendirilmiştir. Bu durumda zarar gören davacının saptanan ağır kusuru illiyet bağını kestiğinden, neticede davalı ...Ş.'nin davacı ...'e karşı haksız fiil sorumluluğunun doğmamış olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Dosyaya celp edilen, gemi borçları için ödendiği beyan edilen 15 adet icra dosyası örneği ve davacının dosyaya ibraz ettiği banka dekontlarının tetkikinden; borçlarından dolayı seferden men edilen gemi için Asıl dosya davacısı ... tarafından icra dosyalarına, Kıyı Emniyet Müdürlüğüne ve davalı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine 127.241,82 TL ödemenin gerçekleştirildiği, buna karşın Birleşen dosya davacısı ... tarafından ise; icra dosyalarına yapılan herhangi bir ödeme belgesine rastlanılmadığı, ayrıca davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgelerin dosyaya ibraz edilmediği tespit edilmiştir.

Her ne kadar birleşen dosya davacısı tarafından dava dilekçesi ile, dava konusu geminin sefere devamının temini bakımından icra dosyalarına 121.553,631 TL ödeme yapıldığı belirtilerek, bu hususta asıl dosya davacısı ... firmasına 29/05/2014 tarihinde 150.000 TL karşılığı 71.275,84 USD ödeme yapıldığı ileri sürülerek, bu bedelin davalı ... firmasından tahsili talep edilmiş ise de, ... firmasına ödeme yapıldığını teyit eder bir herhangi bir ödeme belgesi dosyaya sunulmamıştır. Kaldı ki, böyle bir ödeme yapıldığı ortaya konulmuş olsa dahi bu kapsamdaki zararını aralarındaki iç ilişkileri uyarınca ... Denizcilik şirketinden talep edilebileceği kanaati ile birleşen dosyadaki bu talebin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Esas dosya davacısı ... Denizcilik Hizmetleri San ve Tic. Ltd Şti ile birleşen dosya davacısı... arasında imzalanan 24/04/2014 tarihli Sefer İşletmesi ve Acentelik Anlaşması gereğince, ... isimli dava konusu geminin 2014 Mayıs- Haziran tarihlerindeki 2 ayrı sefer bakımından ticari işletmesi yapılmak üzere kiralandığı, esas dosya davacısı ... firmasının aynı zamanda geminin Türkiye acentesi olarak görevlendirildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda 19/05/2014 tarihinde geminin Çanakkale Boğazı varışında Kıyı Emniyeti Genele Müdürlüğü'ne bağlı Gemi Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bildirilen seferden men kararının kaldırılması ve geminin sefere devam edebilmesinin temini bakımından gemi sicil kaydında görünen 15 ayrı icra dosyasına ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ile... ve... Vergi Daireleri'ne bir kısım ödemelerin yapıldığı, yapılan bu ödemelerin rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır. Esas dosya davacısı tarafından yapılan ödemelere ilişkin icra dosyaları ile ödemeye ilişkin ödeme evrakları HMK 119 maddesi gereğince usule uygun hali ile 24/10/2023 tarihli dilekçe ekinde dosyaya ibraz edilmiş olup; söz konusu dosya örnekleri incelendiğinde;

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 4.735,70 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ve 02/06/204 tarihinde 2 seferde,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 2.541,87 TL olarak 30/05/2014 tarihinde 02/06/204 tarihinde 2 seferde,

-İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 1.722,76 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 1.910,00 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 10,938,48 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 4.999,54TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 771,38 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 3.185,69 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 1.537,21 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 24.173,68 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 1.244,91 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 6.063,00 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ,

-İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 516,60TL olarak 03/06/2014 tarihinde 2 ayrı seferde,

-İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapak hesabının 25.000,00 TL olarak 30/05/2014 tarihinde ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yine davacı...firmasının ... gemisi için Kıyı Emniyeti Genele Müdürlüğü tarafından düzenlenen Telsiz Kullanım ve Telsiz Haberleşme ücreti toplamı olan 30.200 TL'yi bedelin 04/06/2014 tarihinde,...Vergi Dairesi tarafından gemi hakkında düzenlenen vergi idari para cezası olduğu anlaşılan 3.600,0 TL'yi 04/06/2014 tarihinde, ... Vergi Dairesi tarafından tahakkuk ettirilen 4.101,0 TL vergi cezasının 04/06/2014 tarihinde asıl dosya davacısı ... firması tarafından ödendiği tespit edilmiştir.

Anılan icra dosyaları ile kurumlara yapılan tüm ödemelere ilişkin borçların, ... gemisinin 05/12/2012 tarihli satıştan önceki davalı ... Şirketinin malikliliği dönemine ilişkindir. TBK'nın 202. Maddesine göre yeni malik gemiyi borçları ile birlikte satın almış sayılır ise de, ...Kiralama Şirketinden Hussein Khavaji'ye yapılan satış geçerli değildir. Zira satış için sadece ... düzenlenmiştir. Ancak söz konusu belge noter önünde düzenlenmediğinden imzaların tastikine ilişkin resmî şekil şartı gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla TTK m. 1001 de öngörülen koşullar karşılanmamıştır. Bunun yanında geminin seferden men edildiği tarihteki sicil malikide ...Kiralama şirketidir. Bu tespitler karşısında ... gemisinin borçlarından dolayı asıl dosya davacısı ... firmasının geminin borçlarından dolayı icra dosyalarına ve kurumlara yaptığı ödemelerden davalı ... sorumlu olduğu, davacının ödediği tutarları davalıya rücu edebileceği kabul edilmiştir.

Yapılan tüm bu değerlendirmelerin sonucunda asıl davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine kısmen iptali ile 127.241,82 TL'nin takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacak belirli ve likit olduğundan takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 25.448,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, birleşen davanın ise yukarda açıklanan nedenlerle reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile davalının İstanbul..İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takibine kısmen İPTALİ ile 127.241,82 TL'nin takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA

-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

-Takdiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 25.448,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,

2. Birleşen davanın REDDİNE,

3. Asıl davanın; Karar harcı olan 8.691,88 TL'den, peşin alınan 1.557,89 TL'nin mahsubu ile 7.133,99 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

Davacının peşin olarak yatırdığı 1.557,89 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Asıl davanın; Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 20.358,69 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Asıl davanın; Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi gereğince tayin olunan 1.722,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Asıl davanın; Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 31,40 TL başvurma harcı, 165,00TL posta gideri, 17.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.396,40 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 17.164,02 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7. Asıl davanın; Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 163,80 TL posta giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2,18 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

8. Birleşen davanın; Peşin alınan 50.793,61 TL harçtan, karar harcı olan 427,60 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 50.366,01 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

9. Birleşen davanın; Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 286.715,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Birleşen davanın; Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır