Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ

(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2024/439 Esas

KARAR NO : 2024/370

DAVA : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/10/2023

KARAR TARİHİ : 04/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin toplam 307.460,00 USD mal bedeli ödeyerek satın aldığı 25.000 kilogram kabuklu fıstık emtiasının ... numaralı konteyner içinde ... Limanı'nda ... ... gemisine yüklendiğini, yüklerin yüklendiği geminin ... Limanı'na 17/09/2022 tarihinde yanaştığını, yükleme/boşaltma operasyonu sırasında tumba olup stabilitesini kaybetmesi sonucu 18/09/2022 tarihinde battığını, müvekkiline ait emtianın tamamının zayi olduğunu, ... IMO numaralı ... ... gemisi donatanının ... Ltd. olduğunu, ... 'nin zaman çarteri sözleşmesi uyarınca geminin time-charterer'i (zaman esaslı kiracısı) olduğunu, ... 'in dava konusu geminin işleteni (manager'i) olduğunu, ... ... gemisinin olay tarihinde mali mesuliyet (Koruma Tazmin Kulübü) ... sigortacısının o tarihteki unvanının ... Limited olduğunu, ... 'nin yalnızca marka olarak kullanıldığını, ... şirketinin kayıtlı yeni ticari unvanının ... ... ... unvanı ile devam ettiğini, ... ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.'nin dava konusu olay sırasında geminin yanaşık olduğu ve yükleme boşlatma işlemlerinin yapıldığı ... Limanı'nın işletmecisi ve idarecisi olduğunu, liman dahilinde rıhtıma yanaşan gemilere yük tahliye veya yükleme ve benzeri hizmetlerin ... tarafından verildiğini, dava konusu olay akabinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Değişik İş sayılı dosyası tahtında yapılan tespit sonrasında bilirkişi raporu düzenlendiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas sayılı deniz raporu alındığını, fiili taşıyanının yüke gelen zararlardan akdi taşıyanın yanında onunla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, TTK. 1062. maddesi uyarınca donatan/işleten/zaman çartereri (manager) kendi fiil ve ihmallerinden ve şahsi kusurlarından dolayı genel hükümlere göre de sorumlu olduklarını, TTK 1061/2. maddesi uyarınca zaman çartereri olan kiracının da donatan sayıldığını, 24/08/2023 tarihinde taraflarınca ... Arabuluculuk Bürosu'nu başvurulduğunu, yapılan görüşme sonucunda herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, 05/10/2023 tarihli son tutanak düzenlendiğini, alacaklarında rehin dahil hiçbir teminat bulunmadığını, bu nedenle TTK 1352. madde uyarınca davalılar veya davalılar tarafından işletilen gemiler için ihtiyaten haciz ve seferden men talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 307.460,00 ABD Doları tazminatın 18/09/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre işleyecek değişen oranlardaki yıllık ABD Doları faizi oranı uygulanmak sureti ile yargılama masrafları, avukatlık ücreti, arabuluculuk ücreti ile birlikte tahsil edilerek taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku hakkında kanunun 46. maddesi uyarınca Mahkememizin işbu davayı görmede yetkili mahkeme olmadığını, müvekkili bakımından yetkili mahkemenin Brüksel/Belçika Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin Brüksel şehrinde mukim bir sigorta şirketi olduğunu, dava konusu ... Sözleşmesi'nin iki yabancı tüzel kişi arasında, yurtdışında, yabancı bayraklı bir gemiye ilişkin akdedildiğini, işbu ... Sigorta Sözleşmesi'nin bizzat müvekkili tarafından akdedildiğini, ... Sigorta Sözleşmesi'nin akdedilmesi aşamasında herhangi bir acentenin aracılıkta bulunmadığını, müvekkilinin Türkiye’de herhangi bir şubesi ya da acentesi de bulunmadığını, gemiye ait sigorta sözleşmesi kapsamında müvekkilinin sigortacı konumuna haiz olduğunu, MÖHUK 46. maddesi 2. cümlesinde bahsi geçen sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar olma şartlarından hiçbirini karşılamadığını, söz konusu sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda kendisi aleyhine ikame edilecek herhangi bir davada yetkili mahkemenin Türk Mahkemeleri olmayacağından davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, ... ... isimli geminin tumba olmasının ... Limanı ve liman işçilerinin kusurlu planlama ve hatalı işlemleri neticesinde gerçekleştiğini, donatanın sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... IMO numaralı ... ... isimli geminin ... ... Uluslararası Liman İşletmeciliği Anonim Şirketi’ne ait ... isimli limanda bir takım konteynerlerin tahliyesini gerçekleştirirken bir takım konteynerlerin ise bir sonraki varış limanına taşınmalarına ilişkin operasyonların devam ettiği sırada denge kaybetmesi sonucunda tumba olduğunu, gemide bulunan konteynerlerin tahliyesi ve yükleme işlemlerinin ifasınının ... tarafından üstlenildiğini, anılı işlere ilişkin tüm planlamalar ve operasyonel sürecin kontrolünde tek yetkili konumunda bulunan ... çalışanlarının operasyonel faaliyetleri aşamasında ortaya çıkan teknik hatalar ve aksaklıklar nedeni ile geminin dengesini kaybederek huzurdaki uyuşmazlığa konu olayın gerçekleşmesine neden olduğunu, ... ... gemisinin tumba olmasında bir an için gemi kaptanı ve mürettebatının kusurunun olduğunun düşünülmesi ihtimalinde dahi işbu kusurun doğrudan geminin sevki ve teknik yönetimi kapsamına girdiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 1180. maddesi uyarınca donatanın ve bu bağlamda müvekkili şirketin de sorumluluğu bulunmadığını, hiçbir şekilde sorumluluğun veya zararın kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla Mahkememizin aksi kanaatte olması halinde müvekkillinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, geminin yabancı bayraklı olması sebebiyle deniz ticaretinden kaynaklanan uyuşmazlıkları görmekle görevli ve yer bakımından yetkili olan Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyası tahtında ... ... gemisi donatanı ve müvekkili sigorta şirketi dahil olmak üzere tüm sigortacılarının sorumluluklarının 1,448,000 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlanmak üzere fon tesisi talepli dava ikame edildiğini, tüm savunmaları ve hakları saklı kalmak kaydıyla her halükarda Mahkememizce tesis edilecek hükümde tazminata hükmedilmesi halinde yine Mahkememizin 2022/515 Esas sayılı dosyası tahtında verilecek kararın beklenmesi gerektiğini, işbu dava konusu olay tahtında davacı tarafından talep edilen her türlü alacak kalemine ilişkin bütün ayni ve şahsi teminatların sona erdirilerek alacaklının tazminat talebinin kurulacak fon üzerinden karşılanması gerektiğini, Mahkememizin 2022/515 Esas sayılı dosyası tahtında ikame edilen fon tesisi davasında verilecek kararın dikkate alınmasını talep ettiklerini belirterek Mahkememizin davayı görmeye milletlerarası yetkisi bulunmadığından yetkisizlik kararı ittihaz edilerek müvekkilinin mukim bulunduğu Brüksel/Belçika Mahkemelerinin yetkili olduğuna, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemesi kaydıyla Mahkememizin aksi kanaatte olması halinde dava konusu hadiseye ilişkin fon tesisi davasında verilecek kararın Mahkememizce verilecek hükümde dikkate alınmasına, Mahkememizin aksi kanaatte olması halinde ve hiçbir şekilde sorumluluğun kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla müvekkilinin sorumluluğunun 1,448,000 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğunun kabulü ile alacağın her halükarda ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tesis edilecek fondan tahsiline karar verilmesine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı şirkete ait olan eşyanın, ... Limanı'nda ... ... gemisine yüklendikten sonra, yükleme operasyonunun devam ettiği sırada geminin batması sonucu zayi olması nedeniyle ortaya çıkan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, davalı ... ... gemisi ... kulüp sigortacısı ... ... ... hakkındaki dava tefrik edilerek mahkememizin 2024/... esasına kaydı yapılmıştır.

Davalı ... ... gemisi ... kulüp sigortacısı ... ... ... vekili cevap dilekcesinde, Belçika'da mukim müvekkili şirket ile ... arasındaki uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığını, ... ... gemisi ile ilgili ... Sigorta sözleşmesinin bizzat müvekkili tarafından akdedildiğini, ... Sigorta Sözleşmesi'nin akdedilmesi aşamasında herhangi bir acentenin aracılık etmediğini, müvekkilinin Türkiye’de herhangi bir şubesi ya da acentesinin de bulunmadığını, gemiye ait sigorta sözleşmesi kapsamında müvekkilinin sigortacı konumuna haiz olduğunu, MÖHUK 46. maddesi 2. cümlesinde bahsi geçen sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar olma şartlarından hiçbirini karşılamadığını, söz konusu sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar bakımından MÖHUK m. 46'ya göre Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığından bahisle yetki itirazında bulunarak, müvekkili sigorta şirketi hakkındaki davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

5718 sayılı MÖHUK 46. maddesinde "Bir davada ileri sürülen alacak talebi sigorta sözleşmesinden kaynaklanıyor ise davaya bakmaya yetkili olan mahkemenin sigortacının esas iş yeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubenin yada acentesinin Türkiye'de bulunduğu yer mahkemesi" olduğu kabul edilmiştir. Davacı taraf davalıya karşı ileri sürdüğü tazminat talebini davalı ile donatan arasındaki sorumluluk sigortasına dayandırmış olduğundan yetkili mahkeme MÖHUK 46. maddesine göre belirlenmelidir.

Eldeki dosyada, davalı, ... ... ...'nin ... ... gemisi ile ilgili... Sigorta poliçesi düzenleyen Belçika merkezli bir şirket olduğu anlaşılmaktadır. MÖHUK 46.maddesine göre, bu davalı ile ilgili uyuşmazlık bakımından mahkememizin yetkili hale gelmesi, sigorta poliçesinin sigortacının Türkiye'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmiş olması koşuluna bağlıdır. Davalı vekilinin 21/02/2024 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu sigorta poliçesi örneği ile tercümesi incelendiğinde, ... ... gemisinin davalı ... ... ... tarafından sigortalandığı, sigorta poliçesinin 28/03/2022 tarihinde davalı şirket merkezinde düzenlendiği görülmüştür. Bu itibarla, MÖHUK 46.maddesinde düzenlenen yetki kuralına göre davalı ... ... ... aleyhine açılan dava bakımından Belçika Mahkemeleri yetkili olduğundan, davalının yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle ... ... ... hakkındaki davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,

2. Dosya tefrik edildiğinden 427,60 .. TL Başvurma harcı, 427,60. TL Peşin harç olmak üzere toplam 855,20. TL nin davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,

3. Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 30.000,00.. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/10/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır