İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/590 E. 2023/521 K.

T.C.

İSTANBUL

17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2015/590 Esas

KARAR NO :2023/521

DAVA :Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ :06/11/2015

KARAR TARİHİ :14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkmenistan'ın ... bölgesinde tarıma açılacak bölgelere sulama tesisi ekipmanı tedariki işini üstlenerek bu projede kullanılacak cam fiber polyester boru ve yan ürünlerinin alımı hususunda davalı ile 02/09/2014 tarihli satış sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkilinin sözleşme ve kendisine bildirilen sevkiyat programına uygun şekilde ödemeyi yaptığını, davalının nakliyeyi ucuza getirmek için küçük ve uğraklı gemileri tercih etmesi nedeniyle malların varım limanına bu gemilerle teslim edilmesinin mümkün olamadığını, hava koşullarının ağırlaşması sebebiyle malların yüklü olduğu gemilerin malları varım limanına teslim edemeyeceklerini bildirilmesine rağmen davalının eylemsiz kalması kalıp, müvekkilini oyalamaktan başka birşey yapmadığını, bu nedenle müvekkilinin kendi imkanlarıyla malları vagonlarla Türkmenbaşı' na nakliyesini sağladığını, bu durumdan kusurlu davranışları nedeniyle davalının sorumlu olduğunu müvekkilinin bu nedenle ödemek zorunda kaldığı ceza ile ek nakliye giderlerinin davalıdan tahsili için iş bu davayı açtıklarını ve müvekkili tarafından ödenen toplamda 199.904,61 USD'nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 05/08/2015 gününden itibaren kamu bankalarınca USD mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirdiğini, sözleşme konusu ürünlerin öngörülenden farklı tarihlerde yüklenmesi ve ... Kanal Geçişinin kapanması neticesi varış limanına ulaşamasının davacının satış bedelini sözleşmeye aykırı olarak geç ödemesinden kaynaklandığını, sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle zarara sebep olanın davacının kendisi olduğunu ve kendi kusurundan menfaat elde etmeye çalıştığını, davacı tarafın ödemeleri geç yapması nedeniyle daha önce belirlenen gemi ile malların naklinin mümkün olmadığını, daha sonra müvekkilinin bütün iyi niyetiyle iki gemi bularak malların nakliyesini sağlamaya çalıştığını ancak ... Kanal geçişinin kapanmasından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Taraflar arasında davacının müşterisi olan dava dışı ... firması tarafından üretilen boru malzemelerinin ... Limanından Türkmenistan'a gemi ile nakliyesi hususunda taşıma ilişkisi bulunduğu, taşıma ilişkisi kapsamında taşınan emtiaların bir kısmının tesliminde gecikmeler yaşandığından bahisle, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyası ile dava dışı ... firması tarafından eldeki dosya davacısı aleyhine tazminat davası açıldığı, eldeki davanın ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyasında eldeki dosya davacısı aleyhine karar verilmesi durumunda zararın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/ ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talip edilmiş olup, mahkememizce görünen davada karar verilebilmesi anılan mahkeme kararına bağlı olduğundan HMK 165 maddesi gereğince, 27/02/2020 tarihli celse ara kararı ile anılan mahkeme kararının bekletici mesele yapılmasına karar verilmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyasının yargılaması neticesinde, 06/10/2016 tarihinde 2016/... Karar sayılı ilam ile görevsizlik kararı verildiği akabinde dosyanın ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 29/05/2017 tarih 2017/... Esas 2017/... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verildiğinden, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esasına kayıt edildiği tespit olunmuştur.

Gelinen aşamada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında devam eden yargılama neticesinde davacı aleyhine açılan davanın reddine dair 22/11/2018 tarihli 2018/... Karar sayılı kararının, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 18/01/2023 tarihli 2021/... Esas 20213/... Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği bu haliyle kararın 18/01/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, eldeki yargılama anılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasındaki yargılama neticesinde davacı aleyhine sonuçlanması ihtimaline binaen açılmış olmakla, davanın reddi kararın kesinleşmesi ile birlikte eldeki davanın konusuz kaldığı mahkemece kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle dava bakımından konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmişse de, HMK 331/1 maddesi ile esastan sonuçlanmayan davalarda yargılama gideri başlığı altında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder düzenlemesi gereğince, dava tarihi itibarı ile tarafların haklılık durumlarının değerlendirilmesi gerekmiştir. Bu kapsamda, davacının dava dışı ... firmasına karşı üstlenmiş olduğu taşımanın fiilen eldeki dosya davalısı tarafından yerine getirildiği sabit olmakla, davacı aleyhine açılan dava nedeni ile olası aleyhe karar çıkması ihtimaline istinaden, fiili taşıyan konumunda bulunan davalıya rücuen tahsil istemli eldeki davanın açılmasına davacının sebebiyet vermediği, dava tarihinde dava açılması bakımından davacının hukuki menfaatinin bulunduğu ve dava açmakta haklı bulunduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte TTK 1188/3. maddesinde, sorumlu tutulan kişinin rücu davasının 1. fıkrada öngörülen 1 yıllık sürenin sona ermesinden sonra da açılabileceği belirtilmiş, rücu davası açma hakkının bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren 90 gün içinde kallanmadıkça düşeceği düzenlenmiştir. Bu hali ile dava tarihi olan 06/11/2015 tarihinde her ne kadar davacının dava açmakta haklı sebebi bulunmaktaysa da, yasa gereği istenen tazminat bedelini ödediği tarihten itibaren 90 gün içerisinde açma imkanı da bulunmaktayken TTK 1188/3. maddesinde öngörülen, aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren 90 günlük süre içerisinde davanın açıldığı düşünüldüğünde esasen davanın açılmasına davalının da sebebiyet vermediği değerlendirilmiş olup, ayrıca davacı aleyhine açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2017/... Karar sayılı mahkeme kararı ile de, eldeki dosya davacısının vekalet ücretine hak kazandığı dikkate alındığında, aynı uyuşmazlığa ilişkin olarak bu dosya nezdinde de vekalet ücretine takdir edilmesi hakkaniyete uygun bulunmadığından takdiren taraflar lehine yargılama masrafı ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:

1. Dava konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına,

2. Karar harcı olan 269,85 TL'den peşin alınan 244,21 TL'nin mahsubu ile bakiye 25,64 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Taraflar lehine yargılama masrafı ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4. Yapılan yargılama masrafının davacının kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Davacının yatırdığı gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır