İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/579 E. 2024/73 K.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/579 Esas

KARAR NO : 2024/73

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 06/09/2022

KARAR TARİHİ : 07/02/2024

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 14/09/202 tarihinde ... yabancı plakalı aracın müvekkile ait... plaka sayılı araca trafik akışı içerisinde şerit ihlali yaparak çarpması neticesinde trafik kazası gerçekleştiğini, kazada davalı taraf sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, aracın yabancı plakalı olması nedeniyle Türkiye de olan yabancı araçların herhangi bir kazaya karşı mağduriyetinin giderilmesinde ...Bürosunun sorumlu olması nedeniyle 29/10/2021 tarihinde ... Bürosuna aracın kaza sonucu uğradığı değer kaybı talebi olan 10.000 TL üzerinden mail yoluyla başvuru yapıldığını, başvuruya istinaden 02/11/2021 tarihinde 1.491,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin mağduriyetlerini karşılamadığını, davalı aleyhine ... 20. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu değer kaybının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini beyanla davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekilinin usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER:

Dosyanın delillerini icra dosyası örneği, SBGM'ne, Türkiye Noterler Birliğine, ... Bürosuna yazılan müzekkere cevabı, bilirkişi kök ve ek raporları oluşturmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar tazminatının tahsili amacıyla 2918 sayılı KTK 'nun 97 maddesine ve 6098 sayılı TBK 'nun 54. maddesine göre açılmış ve yeşil kart sorumluluğuna dayalı başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67. maddesine göre iptali talebi isteminden ibarettir.

Mahkememizce celp edilen ... 20. İcra Dairesi'nin ...takip sayılı icra dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 8.823,72 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yaşanan kazada tarafların kusur durumunun ve davacı ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun olup olmadığının ayrıntılı, gerekçeli şekilde tetkik edilmesi,davacı tarafça talep edilen değer kaybına ilişkin (Anayasa Mahkemesinin 09/10/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 17/07/2020 tarihli 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı iptal kararı ile 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesinin 1. cümlesinde yer alan ''ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda'' ibaresinin anayasaya aykırı olduğundan bahisle iptal edilmesi durumu da gözetilerek genel şartlar tablosuna göre hesaplama yapılması sureti ile aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre hesaplanması hususunda dosya Makine Mühendisi bilirkişiler ...,..., ...ve mali müşavir ...'a tevdi edilmiş ve konuya ilişkin 03/03/2023 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı kök raporlarında özetle;

"Dosyada mevcut ifade, yazışma ve diğer belgeler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede: T.K.T.T.'na istinaden davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının: 14/09/2021 günü, saat 17.20 sıralarında, ... ili, .... ilçesinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı, ... marka,... tip, 2014 model çekicinin ...devlet karayolu ... mevkiinde trafiğin yoğun olduğu sırada, sağ şeride geçmek için manevra yaptığı esnada, sağ ön kısımları ile kendi şeridinde seyir halinde bulunan sürücü ...sevk ve idaresindeki...plaka numaralı taşıta sol arka köşe ve yan kısımlarına çarpması neticesi vuku bulduğu, ...plaka numaralı çekici sürücüsü ...'un, kendi ifadesinde de açıkça belirttiği üzere; çarpışmanın şerit değiştirme manevrası sırasında meydana geldiği, fotoğraflarda görülen çarpma noktaları, hasar durumu göz önüne alındığında, 2918 sayılı K.T.K.'nun asli kusurlara ilişkin 84/d ve f maddelerinde belirtilen "arkadan çarpma ve doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" fillileri işlemesi nedeni ile kazanın meydana gelmesinde %100 oranında, tam ve asli kusurlu olduğu, ...plaka numaralı taşıt sürücüsü ...'e ise; kendi şeridinde nizami seyir halinde olduğu sırada taşıtına arkadan çarpılmasına mani olma imkanı bulunmadığı, alabileceği ek tedbir olmadığı, kural ihlali tespit edilemediği değerlendirildiğinde kaza nedeni ile atfı kabil kusuru bulunmadığı, dosyaya .... tarafından sunulmuş olan geçmiş kaza ve hasar evrakından: taşıtın 2016 yılında bir çarpışma ve 2018 tarihinde bir adet hayvana çarpma kaydının bulunduğu, eksper ... tarafından 16/08/2016 tarihi ile hazırlanmış ekspertiz raporunda jant ve kapağı değiştirilerek, sol arka çamurluk ve arka tamponu tamir edilerek yapılacak onarımın bedelinin iskontolu, KDV hariç 1.57,30TL olduğunun belirtildiği, 2018 tarihli kazaya ilişkin dosyada yalnızca tramer kaydı bulunduğu ve diğer taşıta %100 kusur verilerek arkadan çarpma işlendiği, hasar ve onarıma ilişkin evrak sunulmadığı, davaya konu kaza neticesi hasar ile ilgili olarak ise dosyada yalnızca ... tarafından hazırlanmış, ücret içermeyen onarım evrakı ile ... evrakına istinaden uzaktan ekspertize ilişikin eksper ... tarafından 21/10/2021 tarihli hazırlanmış raporlarda: 104.270km'deki...plaka sayılı, ... marka, ... tip, 2012 model taşıtın sola arka kapı ve çamurluğu, arka tamponu tamir edilerek boyanacak taşıttaki onarım bedelinin KDV hariç 2.680,-TL olacağı, onarımın 5 gün içinde tamamlanabileceği kanaati sunulan Z.M.M.S. Kesin Ekspertiz Raporu yanında, ağır hasar kaydı bulunmayan fakat 2 adet, toplam 5.100,-TL tutarında kaza sonrası onarım kaydı bulunan otomobilin piyasa değerinin 157.000,-TL olduğu, genel şartlara istinaden değer kaybının 1.491,-TL şeklinde hesaplandığının belirtildiği raporun da yer aldığı, fotoğraflardan da görüldüğü şekli ile kaza ile de uyumlu şekilde;... plaka sayılı, ... marka, ... tip, 2012 model taşıtın taşıyıcı, sola arka kapı ve çamurluğu, arka tamponu tamir edilerek onarımın gerçekleştirilmesi gerektiği, taşıtın olay sonrası dosyada onarıma ait faturanın yer almadığı, davacıya ait ... plaka sayılı, ... marka, ... tip, 2012 model taşıt olup kazanın meydana geldiği tarihte geçerli TSB MTV’ne esas listesine göre değerinin 141.976,-TL olarak tayin edildiği, davaya konu taşıtın davacı maliki öncesindeki kazalarında oluşan hasarlar da değerlendirilerek kaza tarihinde ikinci el piyasada mevcut benzer hafif hasarlı muadillerinin, pazarlık payı da düşülerek, 150.000,-TL mertebesinde müşteriye sunulduğu, dosyada mevcut fotoğraflar ve ekspertiz raporlarının mukayeseli olarak incelenmesinden: ... plaka numaralı otomobilin onarımı öngörülen kaportaya ait parçaların genel olarak kaza ile uyumlu oldukları, yine genel olarak tayin edilen eksper tarafından belirlenen bedellerin sistem üzerinden çekilmeleri gerekirken ve iskonto uygulanmadığı belirtilmesine rağmen yetkili servis bedellerinden düşük oldukları fakat yetkili servis onarım faturası ibraz edilmediğinden tamirhane bedelleri üzerinden hasar ve piyasa rayiçleri ile uyumlu olan raporda belirlenen 2.680,-TL tutarındaki işçilik toplamının esas alınmasının uygun göründüğü, dolayısı ile hasar sonrası onarım kaynaklı toplam zararın KDV hariç (2.680x1,18=) 3.162,40TL olarak kabulü gerektiği, sigortalısının %100 kusur oranına istinaden davalı sorumluluğunun toplam için olduğu, KDV hususu hukuki mütalaa gerektirdiğinden Sayın Mahkemenin uhdesinde bulunduğundan yapılan ödemeye ek bakiye KDV bedeli bulunup bulunmadığına karar verilmesi gerekeceği, hasarın, esasen taşıtın sol arka kısımlarında gerçekleşmiş olduğu, bir kısmı değer kaybına esas olmamakla birlikte, arka tamponu, sol arka çamurluğu ve kapısı tamir edilerek boyanan taşıt üzerinde yapılan işlemlerin parçalarda onarım ve montaj, boya onarımı işçilikleri uygulanarak fonksiyon ve estetik açıdan giderilebilir ölçüde olmasına rağmen, özelikle onarılan ciddi sayıdaki kaporta kısımlarına uygulanan boya, çekiçleme, düzeltme, ısıl işlem sonucunda asla fabrikasyon mukavemet özellikleri, korozyon dirençleri, boya kalınlık değerleri, ton ve işçilik kalitesi yakalanamayacağından, öncesinde hasarı bulunsa da mevcut kazadaki hasarının arka kapı gibi başka kısımlarda da gerçekleştiği, ülke şartlarında ekonomik değere haiz otomobil üzerinde ek değer kaybı oluşturacağı, kayıtlara giren onarımında kaliteli işçilik uygulansa dahi ikinci el piyasada satılacağı zaman pazarlık konusu edilerek ticari değerini düşük hasarlı emsallerine göre ekonomik açıdan kaybedeceği, dolayısıyla daha düşük fiyata satılması ve rağbet görmesinin beklenen bir durum olduğu, bu neden ile değerin daha az hasarlı bir taşıtta oluşacak seviyede olduğu kabulünün mümkün olamayacağı, olay anından öncesinde kazaya ve dolayısı ile değer kaybına uğramış haldeki taşıtın ikinci el piyasada rağbet göreceği ortalama rayiç değeri 150.000,-TL civarında belirlenmiş olup, kaza nedeniyle üzerinde meydana gelen toplam değer kaybı, taşıt genel görünümünü etkileyen parçaların onarımı yetkili servis tarafından spektler dahilinde gerçekleştirilmiş olsa dahi taşıtın beklenen ömrüne göre kaza tarihinde kat ettiği yolun da değerlendirilmesi ve taşıttaki hasarın rağbet görmesini etkileyecek olması nedeni ile ikinci el piyasada 4.500,-TL mertebesinde olduğu, bu nedenle; davalı sorumluluğundaki taşıt nedeni ile başvuru sahibine ait taşıtta meydana gelen, %100 olarak kabul edilmiş olan kusur oranı kapsamında ve 4.500,-TL olarak hesaplanan değer kaybından 1.491,-TL ödeme tenzil edilerek bakiye 3.009,-TL'ndan sorumlu görünmekte" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosyanın raporu sunan mali müşavir bilirkişiye tevdii ile, işlemiş faiz yönünden değerlendirme yapılarak ek rapor hazırlaması istenilmiş ve konuya ilişkin 14/08/2023 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı ek raporunda özetle;

"Davacı ...'ün davalı ...'ndan takip tarihi 11.02.2022 itibariyle 3.009,00 TL asıl alacak, 76,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.085,42 TL alacaklı olduğu,

Davalı ...'nun ... 20. İcra Müdürlüğü ... E. dosyasına yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 3.085,42 TL toplam alacak üzerinden devam etmesi" şeklinde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizde görülmekte olan davaya kona somut olayın incelenmesinde ; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait ...plakalı araçta meydana gelen hasardan kaynaklanan değer kaybı alacağının, kazaya sebebiyet veren aracın dava dışı 3. Kişiye ait olan ... yabancı plakalı araç olması nedeniyle davalı ...'sundan tazmini istemine ilişkin olup kazaya sebebiyet veren aracın yabancı plakalı ve yeşil kart sigortalısı olması nedeniyle talebin davalıya yöneltilebileceği ve davalı tarafından 1.491 TL değer kaybı bedeline ilişkin ödeme yapıldığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar sonrasında yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde değer kaybı istemi yönünden yapılan teknik ve hukuki değerlendirme neticesinde; 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı Anayasa Mahkemesinin iptal kararı kapsamında genel şartlar ifadesi iptal edilmekle (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.07.2011 tarihli ve 2011/1-421 esas, 2011/524 karar sayılı kararında; “Eldeki dava sonuçlanıp kesinleşmeden o davaya uygulanabilecek olan yasa metni Anayasa Mahkemesince iptal edilip, yürürlüğün durdurulmasına karar verildiğine göre, iptal kararı sonucu oluşan durumun 05/09/1960 tarihli, 21/9 sayılı YİBK'da belirtildiği üzere maddi anlamda kesinleşmemiş olup, derdest olan eldeki davaya da uygulanması zorunludur.” denilmiş, aynı yöndeki içtihat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/03/2012 tarihli ve 2012/20-12 esas, 2012/232 karar sayılı kararında da oy birliği ile kabul edilmiştir. Keza 21/01/2004 tarihli ve 2004/10-44 esas, 2004/19 karar sayılı ve 03/02/2010 tarihli ve 2010/4-40 esas, 2010/54 karar sayılı kararlarında da; “Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulî kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir.” yönünde değerlendirme ve açıklama yapılmıştır.) derdest dava yönünden bağlayıcı olup 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarına göre belirlenen değer kaybı hesaplama yöntemine göre değerlendirme yapılamayacağı sonucuna varılmıştır. Kabul edilen hukuksal durum gereğince, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk ve 4. Hukuk Dairesinin istikrar kazanan içtihatları doğrultusunda; aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış hâldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekmiş olup bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, davacı yanın talep edebileceği değer kaybına dayalı maddi tazminat miktarının ödenen bedelin tenzili sonrası 3009 TL olduğu tespit edilmiştir. Tarafların kusur durumu için alınan rapor hükme elverişli olmakla birlikte dava dışı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu anlaşıldığından kusur oranında davalı sorumlu tutulmuş olup belirlenen bedelin poliçe limitini aşmadığı görülmekle anılı kanuni düzenlemeler kapsamında davalının Yeşil Kart Sigorta Poliçesi kapsamında davacının işbu maddi zararını tazminle yükümlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Temerrüt yönünden yapılan değerlendirmede; bilindiği üzere 6098 sayılı TBK'nın 117/2. maddesine göre haksız fiil sahipleri, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte temerrüde düşmüş sayılırlar fakat davalı burada haksız fiil sahibi olmayıp, sorumluluğu kanun gereğidir. O halde davalının temerrüdünü 2918 sayılı KTK'nın davalıya müracaat tarihinde yürürlükte bulunan 97. maddesine göre tayin etmek gerekir. Yani davacının davalı kuruma müracaat ettiği tarihten itibaren 8 iş günü geçmesi ile davalının ödeme yapıp yapmadığına bakmak icap etmektedir. Celp edilen hasar dosyasından davacının davalıya 15/10/2021 tarihinde müracaat ettiği anlaşılmakla temerrüt tarihi sehven 31/10/2021 olarak hesaplama yapılmış ve tarafların itiraz etmemesi üzerine bu miktar üzerinden hesaplanan faiz esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile,

... 20. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davacının 3.009 TL değer kaybı alacağı ve 76,42 TL olmak üzere toplam 3.085,42 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlar altında aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile,

... 20. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davacının 3.009 TL değer kaybı alacağı ve 76,42 TL olmak üzere toplam 3.085,42 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki İTİRAZIN İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlar altında aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2. Alınması gerekli 210,76 TL karar harcından 101,20 TL peşin harcın mahsubu ile 109,56 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 101,20 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 181,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.085,42 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 5.423,58 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 4.145 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 1.503 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.560,00. TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 565,67 TL'sinin davalıdan, 994,33 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2024

Katip

e-imza

Hakim

e-imza