İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/576 E. 2023/652 K.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/576 Esas

KARAR NO : 2023/652

DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ : 05/09/2022

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde, : müvekkilinin Katar ülkesinde mukim Katar vatandaşı olup, yukarıda Unvanı ve VKN'si yazılı şirketin %45 nispetindeki pay sahibi olduğunu, şirket sermaye paylarının kalan %55'lik nispetinin ise halihazırda Şirket Genel Müdürlüğünü yürüten ... ...'a ait olduğunu, ancak müvekkilinin, bir müddetten beri ortağı olduğu şirket ile alakalı istediği malumata ulaşmakta zorluk çekmekte, şirketin işleyişi, mevcut durumu, karlılığı ve diğer konular ile alakalı olarak karanlıkta bırakılmakta olduğunu, dahası, şirket müdürünce şirket olağan genel kurullarının da düzenlenmemekte, çağrılarda bulunulmamakta olduğunu, bu sebeplerden ötürü 26.04.2022 tarihinde müvekkili adına vekaleten keşide ettikleri ihtarnameler ile TTK 437. Maddesine uygun olarak şirket defter ve kayıtlarının incelemeye sunulmasını, bu kayıtların örneklerinin taraflarına gönderilmesini veya inceleme için şirket merkezinde hazır edilmesini, ayrıca şirketin olağan genel kurulunun yapılması için çağrıda bulunulmasını talep ettiklerini, işbu ihtarnamelerin 28.04.2022 tarihinde Genel Müdür ... ...'a tebliğ edilmiş olmasına rağmen süresi içerisinde genel kurul yapılacağına dair olumlu bir cevabın taraflarına iletilmemiş olması hasebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdindeki 2022/...E. Sayılı dosyanın ikame edildiğini, bu dosya kapsamında Şirket Genel Kurulunun gerçekleştirilmesi için taraflarına yetki verilmesinin talep edildiğini, ancak dosya ikame edildikten sonra Genel Müdür'ün çağrısı üzerine 06.06.2022 genel kurul yapılması ile söz konusu davanın konusuz kaldığını, müvekkili adına vekaleten katılım sağladıkları bu genel kurul toplantısında şirkete ait defter ve diğer belgelerin e-posta yoluyla elektronik ortamda taraflarına iletilmesinin oy birliği ile karara bağlandığını, toplantı akabinde imzalanan ikinci bir tutanak ile de taraflarına ait e-posta adresinin karşı tarafa bildirildiği ve imza altına alındığını, yine toplantıyı müteakip, bildirmiş oldukları e-posta adresinden talep ettikleri belgeleri bildirir bir e-posta gönderdiğini, ancak toplantının üzerinden neredeyse üç aylık bir sürenin geçmiş olmasına ve karşı taraf vekilinin sözlü telkinlerine rağmen taraflarına herhangi belge veya bilgi gönderiminde bulunulmadığını, şirket defter ve kayıtlarının ihtilafsız olarak elde edilmesine yönelik iyi niyetli tüm girişimlerinin akamete uğramış olması neticesiyle huzurdaki davayı ikame etme zaruretinin hasıl olduğunu, söz konusu davanın bedeli para ile ölçülebilen bir dava olmaması, dahası müvekkilinin davalı şirketin %45 nispetinde hissedarı olması sebebiyle mahkemece Yabancılık Teminatı yatırmalarına hacet olmadığı yönünde karar vermesini, talep yerinde görülmez ise taraflarınca yatırılması gerekli görülen teminat miktarının belirlenmesi ve taraflarına bildirilmesini talep ettiklerini, TTK'nin 437. Maddesinden ötürü bilgi alma hakları çerçevesinde şirket defter ve kayıtlarının incelemeye sunulmasına ve lehlerine ücret-i vekalet takdirine karar verilmesini, duruşmasız olarak, dosya üzerinden karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde : davacı tarafın iddialarının asılsız, mesnetsiz ve hukuki dayanaklardan yoksun olup, haksız davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın her ne kadar şirket ve şirkete ilişkin bilgilerinin inceleme hakkına engel olunduğuna ilişkin iddiaların ileri sürse de, bu iddialar gerçeği yansıtmamakta olup, soyut ibarelerden oluşmakta olduğunu, nitekim müvekkili şirketin %55 ortağı olduğunu ve diğer ortağı olan davacı tarafın şirkete ilişkin bilgilerinin inceleme hakkına engel olduğuna ilişkin somut bir delil bulunmadığını, müvekkilinin ortağı olan davacı tarafa şirkete ilişkin istemiş olduğu tüm bilgileri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davacı tarafın elinde somut deliller mevcut değil iken, müvekkilinin halihazırda davacıya karşı çekmiş olduğu ihtarların söz konusu olduğunu, nitekim müvekkili ile davacı taraf arasında... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... e. sayılı dosyasının cevap dilekçesinde de belirttikleri üzere, müvekkilinin halihazırda .... Noterliği, ... yevmiye numaralı, 29/04/2022 tarihli ihtarname ile, 45 gün içinde genel kurul toplantısı yapılmasıyla ilgili bilgi vereceğini bildirdiğini, akabinde de müvekkilinin .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, 23/05/2022 tarihli ihtarnamesi ile "06/06/2022 tarihinde şirket merkezimizde saat: 10-11 arası genel kurul toplantısı yapılacağını" ihtaren bildirdiğini, göndermiş oldukları ihtarnamede; genel kurul toplantı tarihi, mizan, kurumlar vergisi beyannamesi, vergi levhası belgelerinin bildirildiğini, dolayısıyla müvekkilinin zaten mizan, kurumlar vergisi beyannamesi gibi belgeler ile davacı tarafa yeterli bilgileri ihtar ile ibraz ettiğini, müvekkilinin ortağı davacı tarafa, şirkete ilişkin verilebilecek olan tüm bilgileri (mizan, kurumlar vergisi beyannamesi, vergi levhası ve sair hususlar) verdiğini, eğer davacının iddia ettiği üzere eksik hususlar söz konusuysa, diğer bilgilerin şirket merkezinde olduğunu, her ne kadar e-mail atılsa da; bazı evraklar "taşınabilir" olmadığını, bu yüzden şirket merkezinde bilhassa inceleme yapılmasının daha doğru olup, şirket faaliyetlerine engel teşkil etmemek kaydıyla, şirket merkezinde "inceleme" yapılmasına müsait bir zaman içerisinde izin verilmesini ve bu doğrultuda eksiklerin giderilmesini talep etmekte olduklarını, tüm bu hususlar doğrultusunda; davacı tarafın müvekkili şirkete ilişkin bilgi edinme hakkı konusunda bir ihtarının mevcut olmadığını, dolayısıyla temerrüt oluşmadığını, davacı tarafın bildirdiğine ilişkin atmış olduğu e-mailin yeterli olmadığını, hatta, davacı tarafın iş bu haksız ve mesnetsiz davaya ilişkin iddialarının soyut ifadelerden ibaret olduğunu, müvekkilinin genel kurul toplantısını gerçekleştirmiş ve şirkete ilişkin genel bilgileri ihtar ile zaten bildirmiş olduğunu, dolayısıyla iş bu davanın konusu mevcut olmayıp , reddinin gerektiğini, mahkemenin re'sen gözeteceği hususlar ile haksız ve mesnetsiz iş bu davanın reddine ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu dava; davacının TTK 437.maddesi anlamında davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını incelemesini, bilgi alma ve inceleme istemine ilişkindir.

Mahkememizce dosya kapsamına Bilirkişi ... 'dan rapor aldırılmış, işbu raporda özetle;

"- Limited şirketlerde rekabet yasağını düzenleyen TTK m. 614 uyarınca ortağın öncelikle şirket müdürüne bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak için müracaat etmesi gerektiği, müracaatın herhangi bir şekil şartına tabi tutulmadığı, 23.05.2022 tarihli ihtarname içeriği dikkate alındığında davacının 06.06.2022 tarihli genel kurul toplantısından önce bilgi alma ve inceleme talebini şirket müdürlerine ilettiği,

• TTK m. 614 uyarınca ortağın bilgi alma ve inceleme hakkının ancak elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa engellenebileceği, gerek 23.05.2022 tarihli ihtarnamede, gerek 06.06.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı'nda bu tür bir tehlikenin varlığından bahsedilmediği, aksine 06.06.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı'nın 5. Maddesinde bilgi edinme ve inceleme hakkının kapsamı ile ilgili çok geniş bir karar alındığı tespit edilmiş, dosya kapsamında da bu tür bir tehlikeye işaret eden somut bir bilgi ya da belgeye rastlanamamış,

• Tüm bu hususlar karşısında, nihai takdir muhterem Mahkemeye ait olmak üzere, davacının bilgi edinme ve inceleme hakkını kullanması için gerekli şartların mevcut olduğu neticesine ulaşılmıştır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

TTK 392 maddesi; " (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır. (2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz. (3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir. (4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir. (5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir. (6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir. (7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir." şeklinde bilgi alma ve inceleme hakkı düzenlenmiştir.

TTK 614 maddesi ; " (1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. (2) Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir. (3) Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir. " şeklinde bilgi alma ve inceleme hakkı düzenlenmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin incelenmesinde, davalı şirket ortaklarının 550 adet payın sahibi ... ... ile 450 adet payın sahibi davacı ... olduğu, TTK 614 maddesi uyarınca limited şirket ortağının öncelikle şirket müdürüne bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak için müracaat etmesi gerektiğini, bu müracaat herhangi bir şekil şartına tabi tutulmadığı, dosya kapsamında bulunan .... Noterliğinin ...yevmiye numaralı 29.04.2022 tarihli ihtarnamesinin dava dışı ... ve davalı şirket tarafından davacı tarafa gönderildiği, genel kurul yapılması ile ilgili olarak 45 gün içinde davacıya bilgi verileceğinin ihtar edildiğini, yine .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 23.05.2022 tarihli ihtarnamesinin dava dışı ... ... ve davalı tarafından davacı tarafa gönderildiği, 06.06.2022 tarihinde genel kurul yapılacağının bildirildiği, davacının talep ettiği genel kurul defterleri ve banka ekstrelerinin yapılacak olan genel kurul toplantısında davacının bilgisine sunulacağı 2020-2021 yıllarına ait Mizan Kurumlar Vergisi Beyannamesi , Vergi levhası belgelerinin ihtarname ekinde olduğunun bildirildiği, 23.05.2022 tarihli ihtarname içeriği de dikkate alındığında , davacının 06.06.2022 tarihli genel kurul toplantısından önce bilgi alma ve inceleme talebini şirket müdürlerine ilettiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre yapılan incelemede; 06.06.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında bir kısım kararlar alındığı, 23.05.2022 tarihli ihtarname ve 06.06.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağında davacının bilgi edinme ve inceleme hakkını kullanması durumunda elde edecği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesinin varlığından bahsedilmediği, aksine 06.06.2022 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağının 5.maddesinde; "şirket hesap ve defterlerinin, alış faturalarının, şirket tarafından imzalanan sözleşmelerin ve diğer tüm muhasebe kayıtlarının örneklerinin Av. ... talebi üzerine kendisine e-posta ortamında gönderilmesine karar verilmiştir."şeklinde bilgi edinme ve inceleme hakkının kapsamı ile ilgili çok geniş bir karar alındığı anlaşılmış olmakla, dosya kapsamındaki deliller, dilekçe ve beyanlar dikkate alınarak; elde edilecek bilgilerin davacı tarafça şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi ile ilgili somut bir bilgi yada belgeye rastlanmamış olup, davacının bilgi edinme ve inceleme hakkını kullanması için gerekli şartların dava konusu uyuşmazlıkta mevcut olduğu neticesine ulaşılmış olmakla, davacı pay sahibi ... 'nın davalı ... aleyhine açtığı bilgi alma ve inceleme hakkının TTK'nın 392 maddesi gereğince kabulü ile; Bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ; yevmiye/kebir defterleri, mal,hizmet ve demirbaş alış faturaları, alıcı ve satıcı muavin hesapları, araç alım/ satımlarına ilişkin noterlik sözleşmeleri ve (varsa) alınan ve düzenlenen faturalar, personele dışarıdan yapılan ödemelerin özetleri, yazarkasa Z raporu günden güne dökümler ( bütün raporlar değil, her güne ilişkin günlük ciro + kesilen fiş sayısı + para çekmecesi açılış / kapanışları ) , tüm banka hesap hareketleri dökümü, (varsa) imzalanmış sözleşmeler, mevcut işyeri kira sözleşmesi ve varsa stopaj tahakkukları, alınmış ruhsatlar (işyeri ruhsatı, tadilat ruhsatı vs.) , varsa devam eden icra takipleri ve mahkeme süreçlerine ilişkin bilgiler, varsa kullanılmış kredilere ilişkin bilgiler, varsa tedavüldeki çek-bonoları gösterir ayrıntılı kayıtları davacının tayin edeceği bir SMMM ile birlikte incelenmesine izin verilmesine kesin olarak karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı pay sahibi ... 'nın davalı ... aleyhine açtığı bilgi alma ve inceleme hakkının TTK'nın 392 maddesi gereğince KABULÜ İLE;

Bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ; yevmiye/kebir defterleri, mal,hizmet ve demirbaş alış faturaları, alıcı ve satıcı muavin hesapları, araç alım/ satımlarına ilişkin noterlik sözleşmeleri ve (varsa) alınan ve düzenlenen faturalar, personele dışarıdan yapılan ödemelerin özetleri, yazarkasa Z raporu günden güne dökümler ( bütün raporlar değil, her güne ilişkin günlük ciro + kesilen fiş sayısı + para çekmecesi açılış / kapanışları ) , tüm banka hesap hareketleri dökümü, (varsa) imzalanmış sözleşmeler, mevcut işyeri kira sözleşmesi ve varsa stopaj tahakkukları, alınmış ruhsatlar (işyeri ruhsatı, tadilat ruhsatı vs.) , varsa devam eden icra takipleri ve mahkeme süreçlerine ilişkin bilgiler, varsa kullanılmış kredilere ilişkin bilgiler, varsa tedavüldeki çek-bonoları gösterir ayrıntılı kayıtları davacının tayin edeceği bir SMMM ile birlikte İNCELENMESİNE İZİN VERİLMESİNE,

2. Alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL nin düşümü sonucu kalan 189,15 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir KAYDINA,

3. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan 3.121,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

5. Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından İADESİNE,

6. Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ile 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 161,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2023

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır