İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/938 E. 2024/438 K.

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/938 Esas

KARAR NO : 2024/438

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili firma ile davalı şirket arasında kot pantolon satışına ilişkin sözleşme görüşmeleri yapıldığını, 09.02.2021 tarihinde davalı tarafından müvekkiline teklif mahiyetinde bir proforma fatura sunulduğunu,tarafların bunun içeriği konusunda mutabık kaldıklarını ve fatura içeriğine uygun bir şekilde 19.02.2021 tarihinde ekte sunulan satış sözleşmesi imzalandığını, Satış sözleşmesi uyarınca toplam 120.000 adet kot pantolon birim fiyatı 4 USD karşılığında satıcı tarafından müvekkil alıcıya teslim edileceğini,

Müvekkili firma, sözleşmenin 5.maddesi uyarınca 120.000 adet ürünün adet başına 4 USD den toplam 480.000 USD tutarlı sözleşme bedelinin %30 oranını kaparo olarak 144.000 USD yi satıcıya belirli aralıklarla ödediğini, Hatta kaparoyu aşan ödemeler yaptığını, ödemelerin 165.000 USD banka havalesi, 2 farklı tarihte ayn ayrı davalı şirket yetkilinin imzasını taşıyan 50.000 USD tediye-tahsilat makbuzları ile elden olmak üzere toplam 100.000 USD olduğunu,

Davalıya 165.000 USD nin bankadan, 100.000 USD nin elden olmak üzere 265.000 USD ödeme yapıldığını, buna karşılılık davalının 14.04.2021 tarihli fatura ile sözleşmeye de aykırı biçimde birim fiyatı 5 USD'den 7.880 adet pantolon gönderdiğini, Davalının müvekkiline 7.880 adet pantolon teslimini vergiler dahil 42.552 USD karşılığı yaptığı durumda 265.000 - 42.552= 222.448 USD lik ürün teslimi yapılmadığını

Davalı şirket hakkında ... 2.İcra Müdürlüğünde ...E. Numarası ile takip yapıldığını ancak davalının itirazı sonucu takibin durduğunu, davalıya ... 4.Noterliğinden...tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarname davalıya 26.12.2022 tarihinde tebliğ edildiğini ,ödeme yapması için 29.12.2022 tarihi saat 16.00'ya kadar davalıya süre verilmesine rağmen ödeme yapılmadığını,

Müvekkilinin davalının hesabına 144.000 USD'yi aşarak 165.000 USD gönderdiği tarih 22.04.2021 olduğuna göre davalının bu tarihten itibaren 8 hafta sonra yani belirlenebilir vade olan 13 Mayıs 2021 tarihine kadar 25.000 ürün teslimini tamamlaması gerekirken teslim etmediği, 13.05.2021 tarihinde bu sebeple TTK 1530 ve ilgili hükümler uyarınca temerrüde düştüğünü

... 2.İcra Müdürlüğünde ... E. Sayılı dosya üzerinden ihtiyati haciz talebinin kabulüne ve yine müspet zarardan dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının yaptığı itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekaiet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

Davacının broker bir firma olup, firma kurucusunun ... olduğunu, görüşmeler neticesinde davacı firma, sözleşme konusu pantolonları antrepodan teslim alacağını yükleme işlemlerini kendisi yapacağını fakat asıl alıcı olan müşterisi olduğu firmalara faturaların tanzim edilmesi talep ettiğini, Müvekkili firmanın da davacı firmanın talimatına uygun davranarak 116.253 adet kot pantolonu Antrepoda davacıya teslim ettiğini ve faturaları davacının talimat verdiği firmalara tanzim ettiğini,

09.04.2021 tarihinde 16.564 adet kot pantolon ... Antrepodan davacı firmaya teslim edildiğini, 14.04.2021 tarihinde 7.880 adet kot pantolon ... Antrepodan davacı firmaya teslim edildiğini, Davacı firma dava dilekçesiyle bu ürünleri teslim aldığını kabul ettiğini, 10.05.2021 tarihinde 22.047 adet kot pantolon ... Antrepodan davacı firmaya teslim edildiğini, 11.05.2021 tarihinde 23.472 adet kot pantolon ... Antrepodan davacı firmaya teslim edildiğini, 25.08.2021 tarihinde 46.560 adet kot pantolon ... Antrepodan davacı firmaya teslim edildiğini,

Taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulduktan sonra alınan ön ödeme ile müvekkilinin üretime başladığını ve sözleşme sürelerine uygun hareket ederek davacıya kot pantolonları teslim ettiğini, her ne kadar davacı firma bir kısım ödeme yapmış olsa da devamında ödeme yapmaktan kaçındığını, sözleşmeye istinaden 4 dolar birim fiyatı üzerinden hesaplama yapıldığında müvekkilinin toplamda 116.523 adet kot pantolon teslim ettiğini, davacı firma tarafından yapılan ödemelere bakılırsa ödemeleri eksik yaptığının ortada olduğunu, Davacı firma hem ödemeleri yapmamış hemde haksız ve mesnetsiz iddialarda bulunarak kötüniyetli hareket ettiğini,

... , ..., ... konteyner numaralı yüklemenin ( aktarmalı yapılan ) rezervasyonunun kim tarafından yapıldığı, yükleme talimatının kim tarafından verildiği, yüklemenin nerden gerçekleştiği, yükleme ile ilgili organizasyon mailleri. konşimento talimatının kim tarafından verildiği, konşimento aslının kime teslim edildiği, yüklenen ürünlerin adet ve cinsi , yüklenen ürünlerin varış limanı ile kime teslim edildiği, konşimento suretini. navlun faturasını kime tanzim ettikleri ile navlun ödemesinin kim tarafından gerçekleştiğinin bilgisini dosyaya celbi için müzekkere yazılmasını,

10.05.2021 , 11.05.2021 ve 25.08.2021 tarihli yüklemelerin lojistiğini yapan... A.Ş ' ye müzekkere yazılarak ... , ... ve ... konteyner numaralı yüklemelerin rezervasyonunun kim tarafından yapıldığı, yükleme talimatının kim tarafından verildiği. yüklemenin nerden gerçekleştiği, yükleme ile ilgili organizasyon mailleri, konşimento talimatının kim tarafından verildiği, konşimento aslının kime teslim edildiği. yüklenen ürünlerin adet ve cinsi .yüklenen ürünlerin varış limanı ile kime teslim edildiği, konşimento suretini. navlun faturasını kime tanzim ettikleri ile navlun ödemesinin kim tarafından gerçekleştiğinin bilgisini dosyaya celbi için müzekkere yazılmasını,

Davacı tarafça başlatılan ... 2. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı durdurulan icranın kesin olan kaldırılmasına, davacı tarafca haksız yere başlatılan icra takibinde takip miktarının %20 ' si oranında Kötüniyet tazminatının, tarafımıza ödenmesine, yargılama giderleri ile velcilet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık;" ... 2 icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında 4.190.558,17 TL üzerinden itirazın iptali takibin devamı ve karşılıklı %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı istemi konusunda olduğu, davacı alacağının dayanağının taraflar arasında imzalanan 19/02/2021 tarihli satış sözleşmesi ve proforma fatura olduğu " tespit edilmiştir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Gümrük idaresinden gelen ... sayılı yazıları ile eki gümrük beyannameleri ,taraflar arasında imzalanan satış sözleşmesi, taraflar hakkında vergi dairelerine yazılan müzekkere cevabı, banka yazı cevapları , icra dairesi dosyası ve taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları getirtilmiştir.

... 2.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası incelenmiş; davacı tarafın davalı hakkında toplam 223.398,74 USD toplam alacağın ( 223.398,74 USD x 13,5272TL = 3.021.959,44 TL icra takip TL karşılığı ) 01/01/2022 tarihinde ödetilmesi istemiyle ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunduğu

Davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazda bulunulduğu,icra takibinin İİK.nun 62 maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.

Dosya içine alınan ve taraflar arasında imzalanan 12/02/2020 tarihli sözleşmeden, uyuşmazlık durumunda, ihtilafların çözümü için İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davacı alacağının varlığı ve miktarı bakımından tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş,14/11/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ile 10/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1-4.2 ve 5.2 maddeleri ve bu maddelerdeki %8 fire oranı da dikkate alınarak; teslim edilmesi gereken 120.000 adet ( 27.000 adet bayan denim pantalon ve 93.000 adet erkek denim pantalon) ürünün bedeli,taraf defterlerine göre davacı tarafından bu satış için yapılan ödeme miktarı, davalı tarafça alınan ödeme miktarı, bilirkişi raporunda sözleşme kapsamında davacıya teslim edildiği belirtilen 7.880 adet pantalon bedeli 34.041,60 USD ye göre davacı alacağı miktarı, uyuşmazlık konusu olan 92.079 adet ürün miktarı üzerinden ürün bedeli ve bu ürün bedeline göre davacı alacağı miktarının hesaplanması için 03/06/2024 tarihli 2.bilirkişi ek raporu alınmıştır .

Tüm dosya kapsamına göre;

Dava taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden sözleşme konusu emtianın teslim edilmediği iddiasına dayalı ödenen bedelin iadesi istemli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözülebilmesi için karşılıklı borç yükleyen taraflar arasındaki sözleşmede hangi tarafın temerrüde düştüğü birinci sorun olup, ikinci sorun ise davalı taraf temerrüde düşmüş ise davacının, doğrudan icra takibi yapmış olmasının mümkün olup olmadığı, süre verilmeden sözleşmenin feshi ve yerine getirilmeyen edimin karşılığı davalıda kalan paranın istenip istenemeyeceğidir.

6098 sayılı TBK'nın 123. Maddesine göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hakimden isteyebilir.

6098 sayılı TBK'nın 124. Maddesindeki şartlar gerçekleşmiş ise süre verilmesine gerek yoktur.

6098 sayılı TBK'nın 125. Maddesine göre de temerrüde düşen borçlu verilen süre içinde borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebi ile tazminat isteme hakkına sahiptir.

Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.

Sözleşmeden dönme halinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebi ile uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.

Dava, genel bir alacak davası olmayıp, nihayetinde itirazın iptali davasıdır. Bu davalarda da alacağın varlığının belirlenmesi esas olmakla birlikte özü itibari ile icra takibinde talep edilen alacağın yerinde olup olmadığı hususu belirlenmek durumundadır.(Emsal Yargıtay 19 HD nin 2017/3173-2018/3684 sy ve 28/06/2018 trh karar)

Somut olayda;

Taraflar arasında 12/02/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığı,

Sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince; "Pro Forma faturada belirtilen nitelik ve nicelikte 120.000 adet ürünün .."

Sözleşmenin 5.2 maddesi gereğince “Ürünlerin teslimi ve vade- Taraflarca karşılıklı yapılan anlaşmaya göre 120.000 adet üründen 27.000 adet bayan denim pantolon 93.000 adet bay denim pantolon teslim edilecektir.Ürün adetlerinde +/- %8 fire olması durumunda da ürünler tam ve eksiksiz teslim edilmiş kabul edilecektir.” şeklinde davalı ediminin belirlendiği

Sözleşmenin 4.2 maddesi gereğince; "...her bir kot pantolon için 4,00 USD ödeyeceği" şeklinde davacının ediminin belirlendiği

Dosya eki proforma fatura içeriğine göre, fatura içeriğinde açıklanan nitelikte 93.000 adet bay pantolon ve 27.000 adet bayan pantolon olmak üzere toplam 120.000 adet ürün için 4,00 USD birim fiyat üzerinden toplam 480.000 USD ödeyeceği , bu bedelin %30 unu kapora olarak peşin vereceğinin belirlendiği

Davacı nın banka havalesi yoluyla 165.000 USD yi davalıya ödediği, bu ödemenin davacının ve davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu¸

Davalı tarafça 14.04.2021 tarihli fatura ile 7.880 adet pantolon tesliminin gerçekleştirildiği ve fatura birim fiyatı 5,00 USD/adet kabul edilerek vergiler dahil 42.552 USD lik fatura düzenlendiği, faturanın her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ... tarih/nolu ihracat beyannamesi muhteviyatında eşyaların birim fiyatlarının 6,20 USD, eşya cinsinin bay/bayan pantolon olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirketin ticari defterlerine göre; davalıya makbuz karşılığında 03.11.2021 tarihinde 50.000 USD, 24.11.2021 tarihinde 50.000 USD olmak üzere toplam 100.000 USD ödeme yaptığı, bu ödemelerin davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı sabittir.

Davacı taraf davalının malları teslim etmemesini gerekçe göstererek ... 2.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden 01/01/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatmıştır.

Ancak davacı icra takip tarihinde; cari ilişkiyi sona erdirmemiş, yasaya uygun bir fesih ve dönme iradesini karşı tarafa bildirmemiştir. Alacaklı olduğu malın bedelini tahsil etmek amacıyla doğrudan ilamsız icra takibi başlatmıştır. İcra takip tarihinde davacının davalıdan takip yaptığı tutar kadar malı isteyebileceği, takip tarihinde muaccel bir para alacağının bulunmadığı sabittir. (emsal Yargıtay 19 HD nin 2017/3173-2018/3684 sy ve 28/06/2018 trh kararı)

Davacı taraf icra takibinden sonra ... 4.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini davalıya göndermiş, ihtarname davalıya 26.12.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.İhtarnamede davacı temerrüt bildirimi, mehil tayini ve seçimlik

hakkını para alacağına çevirdiğini açıkça belirtmiştir.Davalıya ödeme yapması için 29.12.2022 tarihi saat 16.00'ya kadar süre vermiş, ancak davalı herhangi bir ödeme yapmamıştır.Davacı bu fesih ve seçimlik hak kullanımından sonra 29/12/2022 tarihinde, ... 2.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Davacının icra takip tarihinde muaccel hale gelmiş bir para alacağı bulunmamaktadır. Bu nedenle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir. Davacı mal alacağı nedeniyle para ödenmesini istediğinden takipte kötü niyetli sayılamayacaktır. Davalı tarafın kötü niyet tazminatına hükmedilmesi yönündeki talebi reddedilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

H Ü K Ü M /

1. Davanın REDDİNE ,

Davalının kötüniyet tazminat talebinin de reddine

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 56.431,79 TL den 427,60 . TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 56.004,19 . TL harcın talep halinde davacıya iadesine,

3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00. TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

4. Davalı lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 327.716,75. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan 498,25 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

6. HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,

Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı .11/07/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır