İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/864 E. 2024/36 K.

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/864 Esas

KARAR NO :2024/36

DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ:16/09/2014

KARAR TARİHİ:23/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı bankanın ... Bulvarı Şubesi arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında 20.000.000,00 EURO yatırım krediler kullanıldığını, sözkonusu kredilerin vadesinden önce 07.06.2013 tarihinde kapatılmak istenildiğini, bu tarihte kredinin anapara ve faiz borç bakiyesi 7.114.643,48 EURO iken, davalı banka erken kapama komisyonu adı altında 201.786,90 EURO talep ettiğini, müvekkilinin her ne kadar erken kapama komisyonun yüksek olduğunu bildirmiş ise de, davalı bankanın bunun dikkate almadığını, neticeten müvekkil krediyi kapatmak zorunda kaldığını, Davalı banka ile akdedilen GKS 34.9. TBK’nun 20-28 m. aykırı ve batıl bir düzenleme olduğunu, bu sözleşme hükmü kabul edilse bile hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, emsal faiz oranının müvekkilden gizlendiğini, bu emsal alınan faizin fiktif olduğunu, bir kısım bankaların hiç erken kapama komisyonu almadıklarını, davalı bankanın erken kapama komisyon oranın fahiş olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 EURO’nun ödendiği tarihten itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a m. uyarınca işleyecek faizi ile birlikte müvekkile ödenmesine karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil banka ve davalının tacir olduklarını, şartları ortak bir mutabakatla belirlenmiş olan kredi akdi şartlarının davalı tarafından tek taraflı olarak değiştirilmesini, banka açısından belirli bir vadeye bağlanmış ve getirisi planlanmış bir gelirden vazgeçilmesi sonucunu yarattığı gibi aktif pasif vade yapısı planlamasının bozulduğunu, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 34.9. m. ile kredinin erken kapatılması durumunda uyulması gereken kurallar açıkça belirlenmiş olduğunu, kredinin kullandırım tarihi 13.12.2010 iken TBK 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girdiğini belirtilerek gözönüne alındığında anılan sözleşme üzerinden genel işlem şartı denetimi yapmanın yasal olarak mümkün olmadığını, Müvekkil banka GKS 34.9. uyarınca 201.786,90 EURO (BSMV dahil) erken kapama komisyonu tahsil ettiğini, aynı vadede, aynı ödeme planına bağlı, aynı türde kredinin kapama tarihinde güncel maliyet ve piyasa koşulları paralelinde oluşan yeni faiz oranı yıllık %4,15 ile alternatif bir ödeme planı oluşturulduğunu ve buna göre ortaya çıkan toplam geri ödeme miktarı ile erken kapatılan kredinin ödeme planındaki toplam geri ödeme tutarı arasındaki fark erken kapama komisyonu olarak tahsil edildiğini, GKS koşullarına göre tahsil edilen erken kapama komisyonun fahiş olmadığını ve sözleşmeye uygun olduğunu, diğer yandan eğer asıl ödeme planı ile alternatif olarak oluşturulan ödeme planı arasında negatif bir fark çıkması halinde erken kapama ücretinin alınmadığını, GKS 34.9 m. her 2 tarafı eşit koşullarda koruyan bir denge özelliği içerdiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE

Dava ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, istinaf edilen karar sonrası İstanbul BAM 43. H.D. DOSYA NO : 2020/... KARAR NO : 2022/... sayılı ilamı ile, " Bu itibarla mahkemece, davalı bankanın kredi sözleşmelerinde açıklanan biçimde hesaplanacak erken kapama komisyonu alabileceğinin kabulü ile taraf iddia ve savunmaları, ibraz edilen kredi sözleşmesi hükümleri gözetilmeli, mahkemece davalı bankanın davacıdan tahsil ettiği erken kapama komisyonunun sözleşmeye uygunluğunun denetlenmesi bakımından kredinin erken kapatma tarihi olan 07 Haziran 2013 tarihini takip eden dönemde davalı bankaca genel kredi sözleşmesi kapsamında euro döviz cinsinden kullandırılan yatırım kredilerine ait faiz oranlarının tespiti için sözleşme ve eklerinin dosyaya kazandırılıp,banka kayıtları üzerinde bankacı bilirkişiye inceleme yaptırılmak suretiyle, davacıdan tahsil edilen erken kapama ücretinin taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 34.9 maddesine uygun olup olmadığının değerlendiren rapor sonucuna göre karar verilmesi gerektiği (Emsal Yargıtay 11.HD 2018/... Esas - 2019/... Karar sayılı ilamı) gözetilmeden mahkemece hüküm vermeye ve denetime elverişsiz ve yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " şeklinde verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 25/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davalı ... Bank A.Ş. ile davacı ... ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, davacıya 13.12.2010 tarihinde 7 yıl vadeli (84 Ay) 1 yıl ödemesiz, 6 ayda bir taksit ödemeli, 9.000.000,00 EURO Dövize Endeksli Kredi kullandırıldığı,Davacının talebi ile kredi vadesine yaklaşık 54 ay kala 07.06.2013 tarihinde, dava konusu kredinin Erken Kapamasının yapıldığı,davalı bankaca aynı vadede EURO döviz cinsinden kullandırılan kredilere uygulanan faiz oranı ortalamasının yıllık % 3,06 olması, ayrıca bankalarca erken kapamanın yapıldığı tarihte EURO döviz cinsinden kullandırılan kredilere uygulanan faiz oranının ağırlıklı ortalamasının yıllık % 3,75 olması göz önünde bulundurulduğunda, davalı bankaca hesaplamada esas alınan yıllık % 4,15 faiz oranının makul olduğu, Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesinin 34.9'ncu maddesinde, Erken Kapama Ücretinin nasıl hesaplanacağının düzenlendiği, söz konusu maddeye göre yapılan hesaplama sonucunda, davalı banka tarafından BSMV dahil toplam 201.641,21 EURO Erken Kapama Ücreti talep edilebileceği, davalı banka tarafından ise toplam 210.909,02 EURO tahsil edildiği, bu durumda, davalı bankaca 9.267,81 EURO (= 210.909,02 EURO - 201.641,02 EURO) fazla tahsilat yapıldığı, bu sebeple fazla tahsilat tutarının iade edilmesi gerektiği rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 34/9. maddesinde “müşteri işbu kredinin borcunu vadesinden önce kapatmak istediği takdirde erken kapama opsiyonu olmadığından bu hususun Bankanın kabulüne bağlı olduğunu, kredi borcunun vadesinden önce kapatılmasını ancak ödeme vadesinde işlemiş faiz içeren taksit ödendikten sonra kalan ana para ile birlikte, bankaca aşağıdaki şekilde hesaplanacak erken kapama ücretinin de ödenmesi ile mümkün olacağını kabul ve beyan eder. …Erken kapama ücreti mevcut kredinin erken kapanan meblağının erken kapandığı tarihe kadar tahakkuk etmiş faiz tutarı ile kredinin, mevcut kredinin kullandırım tarihinden vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarından çıkarılması ile bulunacak tutara eşittir. Bu hesaplama sonucunda negatif bir değer çıkması halinde müşteriden erken kapama ücreti alınamaz” hükmü bulunmaktadır.

Taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 34.9. maddesinde, davalı banka tarafından kullandırılan kredinin erken kapatılması halinde alınacak komisyona ilişkin sabit bir oran belirlenmemiş olup bahsi geçen komisyonun nasıl hesaplanacağı sözleşmede gösterildiğinden kural olarak bankanın bu hesaplama yöntemine göre erken kapama komisyonu alması hukuka uygundur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davalı banka ile davacı şirket arasında Genel Kredi Sözleşmeleri akdedilmiş, bu sözleşmeye istinaden davacıya 7 yıl vadeli Yatırım Kredisi kullandırılmış, İbraz edilen delilere göre DK-278 referans no.lu kredinin davacı şirket tarafından 07.06.2013 tarihinde erken ödeme yapılmak suretiyle tamamen kapatılmış olduğu, Henüz daha kredi vadelerinin bitmesine 4,5 yıl varken kredinin erken kapatılmış/ödenmiş olması nedeniyle, başta sözleşmenin 34,9. mad. 5411 sayılı Bank. Y. 144. m. yerleşik bankacılık teamülleri ve TCMB Tebliğlerineve emsal banka uygulamalarına göre davacıdan %2,91 oranında tahsil edilen erken kapama Komisyonunu tahsilinin yerinde ve kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu, buna göre yapılan hesaplama sonucunda, davalı banka tarafından BSMV dahil toplam 201.641,21 EURO Erken Kapama Ücreti talep edilebileceği, davalı banka tarafından ise toplam 210.909,02 EURO tahsil edildiği, bu durumda, davalı bankaca 9.267,81 EURO (= 210.909,02 EURO - 201.641,02 EURO) fazla tahsilat yapıldığı anlaşılmakla davanın 9.267,81-Euro üzerinden (davalı bankaca aynı vadede EURO döviz cinsinden kullandırılan kredilere uygulanan faiz oranı ortalamasının yıllık % 3,06 olması, ayrıca bankalarca erken kapamanın yapıldığı tarihte EURO döviz cinsinden kullandırılan kredilere uygulanan faiz oranının ağırlıklı ortalamasının yıllık % 3,75 olması göz önünde bulundurulduğunda, davalı bankaca hesaplamada esas alınan yıllık % 4,15 faiz oranının makul ve orantılı olduğu kanaati ile) davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile 9.267,81. Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince belirlenecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte hesaplanacak tutarın fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuruna göre belirlenecek TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.991,91. TL Harçtan peşin alınan 1.033,90. TL harcın mahsubu ile bakiye 878,01. TL harcın davalıdan tahisili ile hazineye gelir kaydına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 17.900,00. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4. Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 17.900,00. TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,

5. Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.092,90. TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 2.352,41. TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6. HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2024

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza