İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/661 E. 2023/902 K.

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/661 Esas

KARAR NO : 2023/902

DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 26/09/2022

KARAR TARİHİ : 28/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 25.06.2020 tarihli “Elektrik Abonelik Sözleşmesi ("İşyeri") (“Sözleşme”) (Ek-1) madde 6.1. uyarınca usulüne uygun olarak 01.06.2022 tarihli fesih bildirimi ile sonlandırıldığını, söz konusu fesih işlemi üzerine davalı tarafından müvekkili şirkete, 21.07.2021 tarihli ve ..., numaralı faturalar kapsamında toplam 295.339,17-TL cayma bedeli yansıtıldığını, söz konusu cayma bedeli toplamıyla birlikte alacak takibine konu edilen 22.08.2022 tarih ve ... sayılı reaktif kullanım faturasına ilişkin 2.598,75-TL bakiye tutarın müvekkili şirketin kabulünde olduğunu, icra dosyasındaki bu alacak kaleminin dava dışı olduğunu, müvekkili şirketin bu gelişme üzerine söz konusu faturalara yönelik itiraz beyanını içerecek şekilde iade faturalar düzenlediğini ve davalıya gönderdiğini, müvekkili şirketin bununla da yetinmeyip, akabinde ... Noterliği üzerinden keşide edilen 02.08.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalının, müvekkili şirket aleyhine düzenlediği cezai şarta dayalı faturaların geçersizliğine yönelik gerekçeleri ve açıklamaları belirterek, iade faturaların işleme alınmasını ihtar ettiğini, davalının bu ihtarnameye müspet veya menfi yönde cevap vermediğini, iade faturaları işleme koymadığını ve itiraz edilen faturalar hakkında icra dosyası üzerinden cayma bedeli tutarı toplamına yönelik alacak takibi başlattığını, söz konusu icra takibine yönelik ... ödeme emri bildiriminin fiziken tebliğ edildiğini ancak müvekkili şirketin hasat zamanı tüm personeliyle birlikte arazide olması nedeniyle icra takibine yönelik itirazın yapılamadığını ve takibin kesinleştiğini belirterek talebin kabulü ile müvekkili şirketin davalıya sözleşmeden kaynaklı cayma bedeli toplamına karşılık gelen 295.339,17-TL borcunun bulunmadığının tespitine, mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine, ... İcra Dairesi 2022/... E. sayılı haksız icra takibinin durdurulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğramış oldukları zararların yasa gereği icra takibine konu 295.339,17-TL alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesine, vekalet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının müvekkili şirkete noter aracılığı ile göndermiş olduğu ihtarnamelere müvekkili şirket tarafından herhangi bir cevap verilmediğinin tamamıyla gerçek dışı olduğunu, ... Noterliği'nin 09/08/2022 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname cevabının davacıya cevaben gönderildiğini, cevap ihbarnamesinde davacının ödemesi gereken fatura bedeli olduğunun ve bu bedelin ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağının bildirilmesine rağmen ödeme gerçekleştirmeyen davacıya karşı icra takibi başlatmanın normal olduğunu, davacının gerek müvekkili şirkete göndermiş olduğu ihtarnamelerde gerekse işbu dava dilekçesinde bahsedilenin aksine 01/03/2020 tarihinde müvekkili şirketin portföyüne giriş gerçekleştirdiğini ve her sayaç için farklı tarihlerde yürürlüğe giren sözleşmeler imzalandığını, yenilenen taahhütlere dayanılarak devam eden sözleşmenin sona ermesi için 05/05/2022 tarihinde davacı tarafından herhangi bir nedene dayanmaksızın portföyden çıkış talebinin şirkete iletildiğini, portföyden giriş çıkışlar için abone tarafından en geç her ayın 5'inden önceki iş gününe kadar talep göndermesi gerektiğinden dolayı 05/05/2022 tarihinde gönderilen talep gereği olarak portföy çıkışının mayı ayı içerisinde gerçekleştirilemediğini, bu durumun şirketten kaynaklanan bir sorun veya ihmal olmayıp, ilgili mevzuat ve yönetmelik gereği olduğunu, davacının 01/06/2022 tarihinde gönderilen talebinin ise ayın 5'i öncesine denk geldiğinden ötürü ay sonunda davacının talebi doğrultusunda portföyden çıkış işlemlerinin gerçekleştirildiğini,davacının haklı bir sebep olmaksızın müvekkili şirkete ilettiği talebine istinaden portföyden çıkarılması ve taahhüt süresi dolmadan sözleşmenin sona ermesinden ötürü oluşturulan cayma bedellerine ilişkin düzenlenen faturalara karşı işbu dava kapsamında sunulan iddiaların hiçbirini kabul etmediklerini, hukuka ve akdedilen sözleşmeye uygun şekilde oluşturulmuş cayma bedellerine ilişkin faturalardan ötürü davacının müvekkili şirkete karşı borçlu konumunda olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz açılmış olan işbu davanın reddine, 27/09/2022 tarihli ara karar gereği verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davacının açılmasında tamamen kötü niyerli olan davacının İİK md.72/4 uyarınca zararına karşılık dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminat ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabı yazılar dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirilerek davaya konu icra takibindeki kalemler itibariyle davacının her bir kalem yönünden borcu olup olmadığı, varsa alacak ve faiz miktarlarının tespiti için alınan 19/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında;

''1. Değerlendirme ve görüşlerim kısmında dosyadaki belgeler ve bilgiler ışığında işyerinin (tarımsal sulama) elektrik enerjisi kullanımı nedeniyle 2022 yılı dönemine ait tek tarifeli aktif enerji tarifesi dikkate alınarak ticarethane abone grubundan (vergiler dahil, faiz ve cezası hariç) Toplam sözleşme bedeli tek taraflı fesih ve/veya cayma bedeli; 111.607,28 TL (Yüzonbirbinliraaltıyüzyedilirayirmisekizkuruş) tespit edilmiştir. Abone tarımsal sulama orta gerilim elektrik kullanmıştır ve cayma bedeli (tek taraflı fesih) tespit edilmiştir.

2. Taraflar arasında imzalanan yeni sözleşme kapsamında davacının indirim hakkı elde ettiği, aynı içerikte farklı taahhüt süresi içeren yeni bir sözleşme akdedilmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak nitelendirilemeyeceği,

3. Yeni sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihinin yazılmadığı, bu durumun sözleşmenin geçerliliğine etkisinin Sayın Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında olduğu'' mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda kalem kalem inceleme yapılarak itirazların değerlendirilmesi için alınan 30/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında;

''1. Değerlendirme ve görüşlerim kısmında dosyadaki belgeler ve bilgiler ışığında işyerinin (tarımsal sulama) elektrik enerjisi kullanımı nedeniyle 2022 yılı dönemine ait tek tarifeli aktif enerji tarifesi dikkate alınarak ticarethane abone grubundan (vergiler dahil, faiz ve cezası hariç) Toplam sözleşme bedeli tek taraflı fesih ve/veya cayma bedeli; 111.607,28 TL (Yüzonbirbinliraaltıyüzyedilirayirmisekizkuruş) tespit edilmiştir. Abone tarımsal sulama orta gerilim elektrik kullanmıştır ve cayma bedeli (tek taraflı fesih) tespit edilmiştir.

2. Taraflar arasında imzalanan yeni sözleşme kapsamında davacının indirim hakkı elde ettiği, aynı içerikte farklı taahhüt süresi içeren yeni bir sözleşme akdedilmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak nitelendirilemeyeceği,

3. Yeni sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihinin yazılmadığı, bu durumun sözleşmenin geçerliliğine etkisinin Sayın Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında olduğu'' bildirilmiştir.

GEREKÇE:

Davanın; abonelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davası olduğu anlaşıldı.

Taraflar arasında elektrik aboneliğine ilişkin belirsiz süreli sözleşmelerin akdedildiği, sözleşmeler belirsiz süreli olmakla beraber davacı tarafından aboneliğin iptal edilemeyeceğine yönelik 1 yıllık taahhütlerde bulunulduğu, taahhüt kapsamında davacıya belirli miktarda indirim hakkı tanındığı, taahhüt süresinin bitmesinin ardından sözleşmeler yenilenerek taahhüt süresinin uzatıldığı, davacı taraf aynı içerikte yeni bir sözleşme yapılmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu ileri sürmüş ise de akdedilen yeni sözleşmelerle taahhüt süresi uzatılarak davacının indirimlerden faydalanmasının sağlanması hakkın kötüye kullanılması olarak nitelendirilmemiştir. Davacı yeni bir sözleşme imzalayarak indirim hakkı kazanmıştır. Yeni bir sözleşme imzalayıp indirimsiz hizmetten yararlanmayı tercih edip etmemek davacının iradesine bağlıdır. Bu yüzden davacının hakkın kötüye kullanılması iddiasına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya içeriği, toplanan deliller, bilirkişi heyetinden alınan rapor, ek rapor değerlendirilerek davacı iş yerinin tarımsal sulama işinde elektrik enerjisi kullanımı nedeniyle 2022 yılı dönemine ait tek tarifeli aktif enerji tarifesi dikkate alınarak, ticarethane abone grubundan (vergiler dahil, faiz ve cezası hariç) toplam sözleşme bedeli tek taraflı fesih ve/ veya cayma bedeli 111.607,18-TL olarak hesaplanmış, taraflar arasında imzalanan yeni sözleşme kapsamında davacının indirim hakkı elde ettiği hususları da değerlendirilerek davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 183.731,89. TL borçlu olmadığının tespitine, ...İcra Dairesinin 2022/ ... E sayılı takip dosyasında icra takibinin 183.731,89. TL'lik kısmının kararın kesinleşmesi ile birlikte iptali ile takibin 111.607,28. TL üzerinden devamına,

2. 183.731,89. TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 12.550,73. TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 5.043,66. TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 7.507,07. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 29.397,10. TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 17.900. TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 5.124,36. TL ilk gider, 91,50. TL tebligat ve müzekkere gideri, 7.500. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.715,86. TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 9.947,07. TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7. HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,

8. Davacı tarafça yatırılan teminatın kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra ve talep halinde davacıya iade edilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.