İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/275 E. 2024/547 K.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/275 Esas

KARAR NO : 2024/547

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/07/2022

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Sigorta A.Ş. (eski unvanı ... Sigorta A.Ş) arasında Genel Sigorta Sorumluluk Poliçesi düzenlendiğini, 17/08/2014 tarihinde ...'de meydana gelen maddi hasar ve yaralanma ile sonuçlanan kaza nedeniyle ... ... tarafından ... Belediyesi Başkanlığı ve müvekkili şirkete karşı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/... esas sayılı dosyası ile maddi tazminat talebinde bulunulduğunu, davanın kabulü üzerine davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve müvekkili şirketin 37.086,76 TL tutarında ödeme yaptığını, 24/11/2014 tarihinde davalı sigorta şirketinin ihbar edildiğini ve davalı sigortacı tarafından hasar dosyası oluşturulduğunu, poliçede 10.000 Amerikan Doları/USD muafiyet hükmü düzenlendiğini, poliçede aksi hüküm bulunmadıkça dövize endeksli olarak düzenlenen poliçelerde genel uygulamanın, hasarın meydana geldiği tarihteki kurun esas alınması şeklinde olduğunu, hasar tarihindeki efektif satış kuruna göre 17.144,40 USD ödenmesi için müvekkili şirketçe davalıya ödeme yapılması yönünde ... Noterliğine ihtarname düzenlendiği ve davalıya tebliği edildiğini beyanla her türlü karşı dava ve sair talepleri saklı kalmak kaydıyla, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyası üzerinde ... ... tarafından açılan dava neticesinde; müvekkili şirket tarafından ödenen toplam 7.144,40 USD sigorta tazminatı alacağının, müvekkili şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin karşı tarafa bildirildiği tarihten itibaren işlemiş yasal gecikme faiziyle davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava dosyasına konu edilen hususun zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin dava öncesinde eksik evrak nedeni ile temerrüde düşmediğini, davacı yanın açmış olduğu dava tarihi 06/07/2022 tarihi olup yapmış olduğu ödeminin de 37.086,76 TL olduğu sabit olmakla bu miktar için 06/07/2022 tarihiden itibaren yasal faiz isteyebileceği hususunun açık olduğunu, davacının ödediği miktardan fazlasını talep edemeyeceğini beyanla iş bu davanın zamanaşımı nedeni ile aksi halde esastan reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra; 6100 sayılı Yasanın 114/1-a maddesi ve 115/2.maddesi gereğince Türk Mahkemelerinin yargı yetkisi bulunmadığından davanın usulden REDDİNE, karar verilmiştir.

Bu karar davacı vekilince süresi içerisinde istinaf edilmiştir.

... Mahkemesinin ... Hukuk Dairesinin 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı 21/03/2024 tarihli ilamı ile kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamında özetle; Davacı tarafından iddiasına dayanak olarak dosyaya ibraz edilen Genel Sigorta Sorumluluk Poliçesi Slibi'nde 14.6 ve 14.7 maddelerinin bulunmadığı, sigorta poliçesinin davanın tarafları arasında akdedildiği, yargılama yetkisinin karşısında "Türkiye yargı ve mahkemeleri" açıklamasının olduğu, Mahkemece bahsedilen 14.6 ve 14.7 maddelerinin Kamu Ürün ve Sorumluluk Sigortası Sözleşmesinde olduğu, davacının iddiasını bu sözleşmeye dayandırmadığı, davalı tarafın da taraflar arasındaki uyuşmazlığa bu sözleşmenin uygulanması gerektiğine dair bir savunma sebebi ileri sürmediği, bu noktada esasen davalı tarafça dosyaya başka bir poliçe ibraz edilmiş olduğu ve davacı tarafından bu poliçenin kabul edilmemiş olması karşısında Mahkemece öncelikle taraflar arasındaki bu ihtilaf yönünden bir değerlendirme yapılması gerekirse de, davalı tarafından ibraz edilen Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi'nin Yargı Klozu başlıklı kısmında; "... İş bu sigorta Türk Mahkemelerinde yapılacak tazminat talepleri bakımından teminat sağlar." şeklinde bir açıklamanın bulunduğu, dolayısıyla her ne kadar Mahkemece davalı tarafından sunulan poliçenin geçerli olup olmadığı değerlendirilmemiş ise de, uyuşmazlığa tarafların sundukları poliçelerden hangisinin uygulanacağı kabul edilirse edilsin uyuşmazlıkta Türk Mahkemelerinin yetkili olduğunun açık olduğu, bu minvalde Mahkemece davanın esasına girilerek yargılama yapılması gerekirken, uyuşmazlık ile ilgisi bulunmayan sözleşme maddelerine dayanılarak davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a4 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup "Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a4 maddesi uyarınca kaldırılması" gerekçesi ile mahkememiz hükmünü kaldırmıştır.

Mahkememizce kaldırma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin uğradığı zarar nedeniyle ödenen tazminatın Genel Sigorta Sorumluluk Poliçesi kapsamında olduğundan bahisle poliçenin tarafı olan davalı sigorta şirketinden tahsili talebine ilişkindir.

Bilirkişi ...'in düzenlediği 16/02/2023 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/... E. Sayılı dosyası kapsamında davanın 13.10.2014 tarihinde açılmış olduğu ve davalının ihbarını olduğuna dair dosyada delil olmadığı ve davacının davalıya ihbarının ... Noterliğinin 03.01.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarının davalıya 6.01 2020 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu ve davaya konu alacağın temerrüt tarihinin 6.01 2020 tarihi olacağı ve sözleşmenin Dövizli Poliçe Klozu başlıklı Bu sigorta poliçesi, döviz karşılığı TL olarak tanzim edilmiş olup, Bir hasar vukuunda tazminat; hasar ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası satış kuru baz alınarak, karşılığı TL olarak ödenecektir. Şeklinde olduğu ve davacını maddi tazminat hars ödeme tarihinin 10.07.2017 tarihinde dava dışı ... ...'a 37.086,76 TL olarak ödeme yapıldığı görülmüş olup 10.07.2017 tarihinde döviz satışı kurunun 3.6159 TL olduğu ve 37.086,76TL/3.6159TL=10.256,57 usd olarak hesap edilmiş olduğu, Dövizli Poliçe Klozu kapsamında 1-Bu sigorta poliçesi, döviz karşılığı TL olarak tanzim edilmiş olup, Bir hasar vukuunda tazminat; hasar ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası satış kuru baz alınarak, karşılığı TL olarak ödenecektir. Denilmiş olduğu nedeni ve yine sözleşmenin Muafiyetler Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk hasarlarında her bir hasarda 10.000,00 USD'den az olmamak kaydı ile Hasar Üzerinden % 10 oranında Tenzili muafiyet uygulanır. Denilmiş olduğu ve Muafiyet Klozu başlıklı maddesinde ; Sigortacı, bu poliçenin kapsamına giren beher ve her bir taleple ilgili olarak, talebin (ki bu kozun amacı bakımından, talebin araştırılması ve savunulması için Sigortacı tarafından yapılan bütün masraf ve giderleri içerdiği kabul edilecektir) yalnızca poliçede belirtilen Sigortalının muafiyetini aşan kısmından sorumludur; Sigortacı tarafından yapılan bir masrafın bu kloz nedeniyle Sigortalının sorumluluğunda olması durumunda masrafın tutarının Sigortalı tarafından talep üzerine derhal Sigortacıya iade edileceği anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Şeklinde olduğu ve bu kapsamdan olmak üzere; her bir hasarda 10.000,00 USD muafiyet indirim sonrasında 256,58 USD miktarın talep edilebileceği ve 2-Prim, poliçe üzerinde yazılı T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru Baz alınarak karşılığı TL olarak ödenecektir. Şeklinde olduğu 927,76 TL olarak sözleşme kapsamında hesap edilmiş olduğu, Sözleşme kapsamında Riziko Adresi Sigorta konusu işyerinin sınırları haricinde meydana gelen olaylardan kaynaklanan sorumluluklar, olarak kapsam dışında olduğu görülmektedir. Sonuç ve kanaatinde rapor sunmuştur.

Bilirkişi Suat ...'in düzenlendiği 04/05/2023 tarihli 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Kök rapor ve iş bu ek raporun tüm delilerinin hukuki değerlendirmesi ve takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere; Sözleşme kapsamında Riziko Adresi Sigorta konusu işyerinin sınırları dahlinde olduğu ve meydana gelen kazanın ... sigorta ile akdedilen ... ... poliçe 30.04.2013-30.04.2015 dönemlerini kapsamış olduğu ve yerel, ulusal ve uluslararası telekomünikasyon ve İnternetürünlerini, servis sağlayıcıları kapsar nitelikte olduğu ve 1-GENEL SORUMLULUK başlıklı Üçüncü kişilerin mallarına ve üçüncü şahıslara gelebilecek bedeni zararlar (hastalık, sakatlanma) teminat altına alınmış olduğu ve Her bir hasarda minimum muafiyetin 10.000 USD olduğu ve teminat limitinin her bir hasarda 100.000 USD olarak akdedilmiş olduğu ve davacının ödemesinin 7.144,40 USD olduğu ve davalının temerrüt tarihinin 24.11.2014 tarihi olduğunu görüş ve kanaatinde raporunu sunmuştur.

Bilirkişi ... 'nün düzenlediği 19/10/2023 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; Meydana gelen kaza sonucunda (aracın ... rögarına çarpması) esas hasar tutarı 13/10/2014 tarihi itibari ile (20.500 TL + 1.200 TL) OLARAK ... Mahkemeliri tarafından tespit edilmiştir. Davacı tarafa maddi yaptırım mahkeme kararı ile 10/07/2017 tarihinde 37.773,30 TL olarak yansımıştır. İş bu tutar 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası tanımındaki "kendisen yöneltilebilecek tazminat talepleri " olarak değerlendirildiğinden, döviz alış kuruna göre 37.733,30 TL -10.480,94 USD' a eşittir. Poliçe muafiyeti olana 10.000-USD'ın tenzili sonrası davalı sorumluğundaki hasar tazminatı tutarında 480,94 USD karşı TL olduğu, TL açısından taktirin Sayın Mahkemeye bırakıldığı, sonuç ve kanaatinde raporunu sunmuştur.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı tarafından davalı sigorta nezdinde Genel Sigorta Sorumluluk Poliçesi imzalandığı, bu poliçe ile üçüncü şahısların malları, zararları ve bedeni zararlarının teminat altına alındığını, 17/08/2014 tarihinde ...'de meydana gelen kaza nedeniyle ....İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı dosyasına 07/07/2017 tarihinde 37.086,76 TL ödeme yapıldığı, poliçe'de 10.000 Amerikan Doları/ USD muafiyet hükmü düzenlendiği, poliçede aksi bir hüküm bulunmadıkça dövize endeksli olarak düzenlenen poliçelerde genel uygulama, hasarın meydana geldiği tarihteki kuru esas alındığı, buna göre 17.08.2014 hasar tarihindeki efektif satış kuruna (1 USD — 2,1632 TL) göre 37.086,76 TL bedelin USD karşılığı 17.144.440 USD olup, davalı tarafça 7.144,40 USD'nin ödenmesinin talep edildiği, her ne kadar davalı zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de TTK 1482. Maddesi gereği zarar sigortalarında sigortacıya yöneltilecek taleplerin zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu anlaşıldığından davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmış, davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiş yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı tarafından, zarar gören dava dışı ... ...'a .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/... Esas, 2016/... Karar sayılı ilamı gereği, .... İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı takip dosyasında 07/07/2017 tarihinde 37.086,76 TL ödeme yaptığı, ödemenin yapıldığı tarihte TCMB USD efektif satış kurunun 3,6365 TL olduğu, buna göre davacı tarafından 10.198,47 USD ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki Genel Sigorta Sorumluluk Poliçesine göre her bir hasarda 10.000 USD muafiyet limitinin olduğu, buna göre davalı sigortanın davacıya muafiyet limitini aşan 198,47 USD ödeme yapması gerektiği sonucuna varılmıştır. Her ne kadar davacı tarafından zararın meydana geldiği tarihteki USD kuru üzerinden hesaplama yapılması talep edilmiş ise de davacı tarafından dava dışı ... ...'a ödeme yapıldığı tarihte davalı sigortacıdan muafiyet limitini aşan kısmın talep edebileceğinden ödeme tarihindeki USD kuruna göre hesaplama yapılmış kaldı ki davacı tarafından dava dışı ...'e yapılan ödeme miktarının faiziyle birlikte hesaplandığı bu surette 37.086,76 TL ödeme yapıldığı nazara alındığında hasar tarihine göre USD kuru hesaplamasının yapılamayacağı kanaatine varılarak davanın 198,47 USD yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen kabulü ile 198,47 USD’nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 427,60. TL ilam harcından peşin alınan 2.073,27. TL'nin mahsubu ile bakiye 1.645,67. TL ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yatırılan 427,60. TL peşin harç ve 80,70. TL başvuru harcı olmak üzere toplam 508,30. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A. 10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00. TL'nin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 1.516,00. TL nin davacıdan, red edilen miktar oranlanarak takdiren 44,00. TL nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

5. Davacı tarafından yapılan 5.174,50. TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 145,80. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 3.421,34. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 19.158,10. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır