İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/831 E. 2024/46 K.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/831 Esas

KARAR NO : 2024/46

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 15/12/2023

KARAR TARİHİ : 22/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı...Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...A.Ş.'nin kiracı olarak faaliyet gösterdiğini, ...Alışveriş Merkezinde bulunan işyerinde, 27.01.2022 tarihinde davalının kiralayanı ve işletmecisi olduğu alışveriş merkezinin teras kısmında biriken buz ve kar kütlelerinin restoranın cam tavanına düşerek, cam tavanı kırması sonucunda, açılır kapanır çatı sistemine ve duvara asılı bulunan led televizyona zarar vermesi sonucunda maddi hasar meydana geldiğini, olay sonucunda müvekkili şirket tarafından tavan camlarının kırılması nedeniyle 12.010,94-TL, açılır kapanır çatı sisteminin hasarlanması nedeniyle 17.750,00TL ve led televizyonun hasarlanması nedeniyle muafiyet tenzili uygulandıktan sonra 2.479,21TL tazminat ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatların rücuen tazmini için İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... E. (televizyon hasarı), İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (cam hasarı) ve İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas (açılır kapanır çatı sistemi hasarı) sayılı dosyaları ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve ferilerine itiraz edildiğini, davalının, basiretli olması gereken bir tacir olarak işlettiği alışveriş merkezinde gerçekleşebilcek tüm riskleri düşünmesi, faaliyetlerini ve sunduğu hizmetleri kiracılara ve 3.kişilere zarar vermeyecek şekilde ihtimamla kontrol ve bakım altında tutması gerektiğini, gerekli önlemleri almadığını, bu nedenle davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, sigortalının iş yerinde meydana gelen hasarın varlığı ve miktarı ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, taraflar arasında arabuluculuk başvurusu yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, davalının her bir icra takibi yönünden %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmemesini, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın meydana gelmesi mecuru kiracı sıfatı ile kullanmakta olan ...A.Ş.'nin eksik ve imalatı nedeni ile gerçekleştiğini, dava konusu olayın meydana gelmesi mecuru kiracı sıfatı ile kullanmakta olan ... Gıda İşletmeleri San. Ve Tic. A.Ş.'nin eksik ve imalatı nedeni ile gerçekleştiğini, kira sözleşmesi gereği tüm mecurlar kiracılara kaba teslim olarak teslim edildiğini yapılan tüm teknik ve dekorasyona yönelik işlemler kiracı tarafından gerçekleştirildiğini, kiracıya sözleşme gereği teslim edilen teras alanı buna ait tüm çalışmalarda kendi ihtiyarlarında olduğunu, asıl projede açık alan olarak kiralanan alanı kiracı lüzum görmesi ile kapatmatı tercih edildiğini, davaya ihbar talebi olan kiracı ...A.Ş. veya alt kiracı ... Anonim Şirketi kapatma kimin tarafından organize ve finanse edildi ise kendi üzerine düşen sorumlulukları eksiksiz ve ilgili teras kapatma işini TS Şartnamesine uygun yerine getirseydi huzurdaki davanın açılmasına gerek olmayacağını, üst kapatma işleminin hangi kiracı tarafından gerçekleştirildiğinin tespiti gerektiğini, kiracı veya alt kiracı teras kapama işini yaparken TSE uyarınca uyulması gereken kurallara uymadığını, temperli cam kullanmak yerine maliyeti düşürmek amacıyla yük kaldırma kapasitesi oldukça düşük olan lamine cam kullanmayı tercih ettiğini, 27/01/2022 tarihinde yaşanan kar yağışı sebebiyle avm bünyesinde bulunan bütün işyerlerinin çatısına veya cam tavan kapasına kar yağdığını, söz konusu olaya benzer başka bir olay yaşanmadığını, diğer işyerlerinin yönetmeliğe uygun olarak temperli cam kullanmasından kaynaklandığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun huzurda açılan davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davaya konu takip dosyalarının UYAP üzerinden celp edildiği, kira sözleşmesi ve hasar dosyasının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.

6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, uyuşmazlığın taraflar arasındaki kira sözleşmesi kapsamında 27.01.2022 tarihinde davalının kiralayanı ve işletmecisi olduğu alışveriş merkezinin teras kısmında biriken buz ve kar kütlelerinin restoranın cam tavanına düşerek, cam tavanı kırması sonucunda, açılır kapanır çatı sistemine ve duvara asılı bulunan led televizyona zarar vermesi sonucunda maddi hasardan kaynaklandığı, işbu zarara ilişkin olarak davacı tarafça başlatılan takiplere davalının itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğu, davalının itirazının iptali ile takibin devamına ilişkin işbu davanın ikame edildiği, kiralanana yönelik zarardan kimin ne kadar sorumlu olacağının tespiti gerektiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 4. maddesinde sulh hukuk mahkemeleri'nin görevi belirlenmiş olup buna göre "kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara" bakma görevi sulh hukuk mahkemesine aittir. Kira ilişkisi söz konusu olduğunda tarafların tacir olup olmadıklarının da önemi yoktur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2021/194 Esas, 2021/189 Karar sayılı emsal ilamı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi 2018/1521 Esas 2019/363 Karar emsal ilamı)

Dava dışı sigortalı taşınmaz maliki ...A.Ş, davacı ...A.Ş'ye... Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan kirac... A.Ş. arasında kira ilişkisi olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin dosyaya sunulduğu görülmüştür. Somut olayda, davacı sigorta şirketi tarafından meydana gelen hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya olay sonucunda müvekkili şirket tarafından tavan camlarının kırılması nedeniyle 12.010,94-TL, açılır kapanır çatı sisteminin hasarlanması nedeniyle 17.750,00-TL ve led televizyonun hasarlanması nedeniyle muafiyet tenzili uygulandıktan sonra 2.479,21-TL tazminat ödendiğini, bu ödeme nedeniyle davacı sigorta şirketinin halef olduğu, hasarın meydana geldiği tarihte kira ilişkisinin devam ettiği anlaşılması durumunda davacı sigorta şirketinin, sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettiren ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu ve uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı kabulü gerekecektir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin emsal kararlarında sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira ilişkisi olması halinde, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna işaret edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 30/01/2017 tarihli, 201/17930 E. 2017/720 K. sayılı ilamı) Yine sigorta şirketi tarafından, sigortalının halefi olarak açılan davada da, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, RG. 03/07/1944 sayılı kararı ve TTK'nun 1472. maddesi uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. (İstanbul BAM 45. HUK. Dairesinin 2023/590 Esas, 2023/1137 Karar ve 12/07/2023 sayılı ilamı)

Bu nedenle eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a. maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından, davanın görev şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;

1. Davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1. c maddesi ve 115/2. maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,

2. 6100 sayılı Yasanın 20/1 maddesi delaletiyle kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesi gerektiği, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile birlikte ihtarına,

3. 6100 sayılı Yasanın 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, davaya devam olunmaması halinde Mahkememizce dosya üzerinden durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi.22/01/2024

Katip. Hakim .

e-imza e-imza