İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/404 E. 2024/441 K.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/404 Esas

KARAR NO : 2024/441

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 24/06/2024

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Limited Şirketi 02.06.2021 tarihli ... Gazetesindeki ilan ile tür değişikliğine giderek ... A.Ş. Olduğunu, ... A.Ş. ise 04.01.2023 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki ilandan görüleceği üzere devralan ... A.Ş. ile birleşerek infisah olduğunu, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinde ... numaralı hesaba bağlı olan aşağıda çek numaraları verilen toplamda 185 adet çek kayıp olduğu, ... numaralı çeklerin kayıp olup, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinde ... numaralı hesaba bağlı olan ... numaralı çekler toplamda üç (3) adet çek kayıp olduğunu, izah edildiği üzere toplamda yüz seksen sekiz (188) adet çekin çalınma/kaybolma tarihi net olarak bilinmediğini, çeklerin kimin elinde olduğu ve kullanılıp kullanılmadığı konusunda hiçbir bilgi olmayıp sadece çek yaprağı çalındığı/kaybolduğu zaman koçanın boş olduğunu, çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla ivedilikle ödeme yasağı konulmasını,

kararın muhatap bankaya bildirilmesine,

dava sonunda yukarıda izah edilen ve işbu dilekçe ekinde sunulan listedeki söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, 188 adet boş çekin kaybolduğu iddiasına dayalı iptal davasıdır.

İptal davası açma hakkı, TTK'nın 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Y.11.H.D. 2014/1464E-2018/7019K emsal kararı)

Kıymetli evrak iptali davasının kanunda düzenlenen şartları ve amacı değerlendirildiğinde, davacının keşideci konumunda bulunacağı çek yapraklarının iptali için dava açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacının ileride karşılaşabileceği ihtimali dava ve takipler, bu davayı açmasında hukuki yarar olarak görülemez. Zira bu davada verilebilecek iptal kararı üçüncü kişiler yönünden kesin hükmün sonuçlarını doğurmaz.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 23/01/2015 tarih, 2014/... esas ve 2015/... karar sayılı ilamı; 15/04/2015 tarih, 2015/... Esas ve 2015/... Karar sayılı ilamı; 03/06/2015 tarih, 2015/... Esas ve 2015/... Karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Boş çek yaprağı, kambiyo evrakı niteliğinde bulunmadığından çek iptali davasına konu edilemez. Çekin kaybolduğu ve çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası açılması gerekmektedir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 17/04/2013 tarih, 2012/... Esas ve 2013/... Karar sayılı ilamı; 26/06/2012 tarih, 2011/... Esas 2012/... Karar sayılı ilamı; 17/12/2013 tarih, 2013/... Esas 2013/... Karar sayılı ilamı; 18/11/2013 tarih, 2013/... Esas 2013/... Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere bu davanın açılabilmesi için davacının keşideci değil, hukuki hamil olması gerekir, keşidecinin doğrudan doğruya çek iptali davası açma hakkı bulunmayıp keşidecinin keşide ettiği çekin bedelini hamile ödeyerek çeki geri alması da kendisine hamil sıfatı kazandırmaz. HMK 114/1.h.bendinde, hukuki yarar dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir. Bu hukuki gerekçelerle, çek iptali davalarında dava dilekçesi üzerinden duruşma açılmadan davanın reddine karar verilebilecektir. (İstanbul 14.H.D. 2017/1052 E- 2018/65K)

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı 188 adet boş çekin kaybolduğu iddiası ile çek iptali talep etmektedir. Boş çek yaprağı, kambiyo evrakı niteliğinde bulunmadığından çek iptali davasına konu edilemeyecek olup, yukarıda ayrıntılı açıklanan gerekçeler ile somut olayda çek iptali davası açılamayacaktır.

Tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi.25/06/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır

Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”