İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/491 E. 2024/11 K.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/491 Esas

KARAR NO : 2024/11

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 25/07/2022

KARAR TARİHİ : 08/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalının kullanımında olan tesisatta Kurum tarafından yapılan kontrolde sözleşmesiz sayaçtan enerji temin etmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... tarih ve ...seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden 32.456,73-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, borçlu aleyhine kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek ... 14. İcra Müdürlüğü....E. sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, borçlunun borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, borçlu tarafından müvekkili şirketi aleyhine ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini, mahkemenin 31.05.2022 tarihli gerekçeli kararı ile davanın reddine karar verildiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan tahkikat aşamasında dilekçeler, sair deliller ve bilirkişi raporu çerçevesinde borcun var olduğu kanısına varılmış olduğunu, davacı tarafça müvekkili şirkete yöneltilen haksız ve mesnetsiz menfi tespit davasının reddine karar verildiğini, borçlu tarafça ... 14. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına karşı bulunulan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, bu itirazın kaldırılması için talepte bulunduğunu, borçlunun ödemekle yükümlü olduğu borca itirazın yerinde olmadığını, bu nedenle davanın kabulü ile itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu faturanın tahakkuk ettirildiği adreste çorap imalatı ile uğraştığını ve fason olarak çalıştığını, müvekkilinin ... tarafından kendisine tahakkuk ettirilen elektrik fatura bedellerini düzenli olarak ödediğini, Covid-19 salgını nedeniyle müvekkilinin işleri azaldığını ve iş yerinde çalışmasının daha az olduğunu ve bunun yanında müvekkilinin fason olarak çalıştığından dolayı yaptığı işin durumu aylık ve mevsimlik periyotlarda farklılık gösterdiğini, davacı şirketin müvekkili aleyhine dava konusu faturayı usul ve yasalara aykırı olarak tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin tarafından kaçak elektrik kullanılmadığını ve kaçak elektrik enerjisi kullanımını zımnen kabul anlamına gelmediğini, işbu fatura bedeli hesaplanırken mükerrer hesaplama yapıldığını ve buna ilişkin dava konusu faturaya şirket nezdinde itiraz edildiğini ancak itirazının kabul edilmediğini, faturanın son ödeme tarihi 26/04/2021 tarihinden önce davacı şirkete faturanın düzeltilmesi için itiraz edildiğini, davacı şirketin faturanın son ödeme tarihi olan 26/04/2021 tarihinden önce müvekkilinin iş yerinde kullandığı elektriğin kesildiğini, davayı zımnen kabul anlamına gelmeksizin müvekkilinin iş yerinde on sekiz günlük 32.456,73-TL'lik elektrik kullanımının mümkün olmadığını, müvekkili aleyhine başlatılan ... 14. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı icra takip dosyasına müvekkili tarafından kaçak elektrik kullanılmadığını ve işbu icra takibinin haksız olması nedeniyle itiraz edildiğini, müvekkili aleyhine tahakkuk ettirilen faturaya ilişkin borçlu olmadığının tespiti ve faturanın iptali talepli .. 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... E. Sayılı menfi tespit davası açıldığını, davacı şirketin dava dilekçesinde belirtmiş olduğunun aksine dava konusu faturaya ilişkin kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve istinaf aşamasında olduğunu, bu hususun bekletici mesele yapılmasını talep ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile dava vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

... 14. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası sureti, davacı ...A.Ş.'den dava konusu vakıaya ilişkin kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve fatura celp edilmiş ve dosya kapsamına alınmıştır.

İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... 14. İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasında faturadan kaynaklanan 32.456,73-TL kaçak elektrik bedeli, 158,91-TL faizin KDV'si, 882,82-TL gecikmiş gün faizi olmak üzere toplam 33.498,46-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 28/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 29/06/2021 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 30/01/2023 tarihli duruşmasında tanık ...'un dinlenildiği, tanık beyanında; "Ben 2013 yılından beri ...'ta elektrik teknisyeni olarak çalışırım, bana göstermiş olduğunuz tutanak ben ve diğer tanık ... tarafından tutulmuştur, tutanak içeriği doğrudur, üzerinden zaman geçtiği için detayını hatırlamıyorum, sayaçta sözleşmesiz ve kayıtlı yazdığına göre kullanıcı usulüne uygun sayaç almış ancak abonelik yapılmamıştır, bizde ilgili yönetmelik kapsamında kaçak elektriğe ilişkin tutanağı düzenledik, iş yeri niteliğini hatırlamıyorum, şahitlik ücreti talebim vardır." beyanında bulunmuştur.

Mahkememizin 30/01/2023 tarihli duruşmasında tanık ...'ın dinlenildiği, tanık beyanında; "Ben 2015 yılından beri ...'ta elektrik tekniker olarak çalışırım, bana göstermiş olduğunuz tutanak ben ve diğer tanık ... tarafından tutulmuştur, tutanak içeriği doğrudur, üzerinden zaman geçtiği için detayını hatırlamıyorum, sayaçta sözleşmesiz ve kayıtlı yazdığına göre kullanıcı usulüne uygun sayaç almış ancak abonelik yapılmamıştır, bizde ilgili yönetmelik kapsamında kaçak elektriğe ilişkin tutanağı düzenledik, iş yeri niteliğini hatırlamıyorum, şahitlik ücreti talebim vardır, abonelik olmadığı için kullanım miktarları kuruma yansımaz, tutanağı göre işlem yapılır." beyanında bulunmuştur.

Mahkememizin 12/06/2023 tarihli duruşmasında tanık ...'ün dinlenildiği, tanık beyanında; ''Ben davalı ... ile aynı yerde çalışmamdan dolayı kendisini tanırım, ... ile komşu idik, ikimizde çorap imalatı yapardık, ben 2008 yılında ..'a komşu olduğum yerde işe başladım, ... benden sonra aynı yerde çorap imalatına başladı, ... yaklaşık 1-1,5 yıl önce işyerini kapattı, ben çalışmaya devam ettim, .. ile ben ...'tan elektrik tedarik ediyorduk ancak şirketi değiştirerek ...'e geçmek istedik, bildiğim kadarıyla dava konusu olay bu geçiş aşamasında yaşandı. Bildiğim kadarıyla ...'un enerjisi ... feshinden sonra gecikti. Davacı şirket bu süreçte kaçak elektrik işlemi yaptı. Ben şirketten kaçak elektrik için geldiklerinde orda yoktum. Davalı dükkanını pandemi dönemi olmasından ve sezonluk iş yapmasından dolayı kapatmıştı. Bildiğim kadarıyla bu süreçte kaçak işlemi yapıldı. Benim ... 'e geçişim tam süresinde olduğu için herhangi bir işlem yapılmadı. Davalıya yapılan işlemlerde ben orda olmadığım için detayını bilmiyorum. Bu süreçte gelen fatura önceki süreçten çok fazlaydı. Faturalar geldiğinde ... ile karşılaştırırdık. Kaçak işlemi öncesinde aylık 12.000 - 13.000 TL fatura gelmesine rağmen kaçak işleminde zannedersem 32.000-TL kadar fatura gelmişti.'' beyanında bulunmuştur.

Mahkememizin 12/06/2023 tarihli duruşmasında tanık ...'ın dinlenildiği, tanık beyanında; ''Davalı benim oğlum olur, çorap imalathanesini birlikte işletiriz, bir kaç ay ödemenin gecikmesinden dolayı ayın 20 sinde aboneliğin sona erdiğine dair mesaj geldi ancak elektrik kesilmedi. Biz de diğer tanık olan komşumuz ... ile birlikte ... elektriğe geçtiğimizi düşündük. Bizde geçiş için başvurmuştuk elektrik kesilmeyince ordan devam ediyor diye düşündük. Ancak sonrasında kaçak işlemi yapıldı. Fatura ile bunu öğrendik. ...aş elemanlarının geldiğini ben görmedim. Daha önceden 14.000-TL fatura gelmesine rağmen kaçak işlemiyle 32.000,00-TL fatura geldi. Ücret talebim yoktur.'' beyanında bulunmuştur.

Mali Müşavir bilirkişinin 24/04/2023 tarihli raporunda özetle;

EPDK’nın yayınladığı EPTHY yönetmeliğinin 42/1-a maddesinin, ’’…

Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi…’’ şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği bu nedenle davalının kaçak tüketim kullandığı, kaçak kullanım iddiası kapsamında tespit tarihleri itibariyle davalının sözleşmesinin olmadığı, ... 4. ASTM ...E sayılı menfi tespit dosyasına konu tahakkukun dosyamız ile aynı fatura olduğu, 4. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, asıl alacak toplamının 32.456,73 TL hesaplandığı, ancak faiz hesabının yapılmadığı, tarafından yapılan hesaplamada asıl alacak tutarının 31.656,07 TL hesaplandığı aradaki 800,66 TL tutarındaki farkın enerji fonu, ... payı ve ... hesaplamasından kaynaklandığı, davacının, ... 14 İcra Müdürlüğü .. Esas sayılı dosyada, 32.456,73 TL asıl alacak, 882,82 TL faiz ve 158,91 TL faizin KDV ilavesiyle toplam 33.498,46 TL takip işlemlerinin olduğu, kullanılan kaçak tüketim tutarının EPDK birim fiyatları ve EPTHY’nin ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim tutarının, 31.656,07 TL, söz konusu tutara ait avans faiz tutarı 805,92 TL’ye faizin KDV tutarı 145,06 TL ilavesiyle toplamda 32.607,05 TL hesaplandığı, davacının, davalıdan toplamda 32.607,05 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki kaçak elektrik bedeline ilişkin faturaya dayalı ilamsız icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 26/1-b maddesinin, ''...... veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,,,,...” şeklinde düzenlendiği, davalının elektriği kesik sayacı mücbir sebepler dışında açarak enerji temin etmek suretiyle kaçak elektrik tüketiminin bulunduğuna dair tutanak düzenlendiği, kaçak tespit tutanaklarının, kaçak elektrik kullanan suç failini açıkça belirtir ve doğru tespitlere yönelik düzenlenmesi, halinde bundan sonra aksinin sabit oluncaya kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.

EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42. maddesinin, ''(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan arı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç)Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.'' şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş uygulamasına göre; abonelik sözleşmesinde ödemelerde gecikme olması hâlinde, 6183 sayılı kanun da belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için, gecikme zammına ilişkin şartın açık, anlaşılabilir ve oranları da belirtilmek suretiyle yazılması gerekir. Soyut olarak, salt kanun ve yönetmelik hükümlerine atıf yapılmış olması hâlinde gecikme zammı istenemez, abonenin sıfatına göre faiz istenebilir. Abonelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde; 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, borç ödenmediği takdirde, normal tüketim bedeline 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı değil, abonenin sıfatına (mesken ise yasal faiz, ticarî ise TTK’nuna tabi aboneler için ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır. (HGK’nun 22/09/2010 tarih, 2010/13-466 Esas, 2010/410 Karar, 28/11/2012 tarih,2 012/13-624 Esas, 2012/915 Karar, 3. HD’nin 27/02/2014 tarih, 2013/18346 Esas, 2014/3079 Karar sayılı ilâmlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.)

Elektrik faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (KDV) düzenlendiği, Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin kWh'ı başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (Belediye Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunun gibi) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, davacı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belki de bunu istemeksizin) karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.

O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak kaçak kullanım halinde “sözleşme benzeri" bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davacı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.

Konuya ilişkin yasal mevzuat uyarınca kaçak kullanım bedeline KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna ve taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulduğuna göre, davacının kaçak kullanımından, bu çerçevede de sorumlu olduğu açıktır. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2014/ 5967 Esas 2014/12840 Karar sayılı emsal ilamı)

Davalının aynı dava konusunu içerir şekilde ... 4. ATM ..E. sayılı dava dosyasında menfi tespit istemli dava açtığı, usulünce kesilen elektrik enerjisini mücbir sebep halleri dışında açma nedeniyle kaçak kullanımın varlığı tespit edilerek tahakkukların yerinde olduğu gerekçesiyle davasının reddedildiği ve istinaf kanun yolundan geçerek hükmün kesinleştiği görülmüştür. Bu dosya kapsamından alınan bilirkişi raporu ile dosyamız kapsamında alınan bilirkişi raporunun temel manada ve mükerrer kaçaklı kullanım miktarı kapsamında örtüştüğü, her iki rapor ile de kaçak kullanımın tespit edildiği, raporlar arasındaki farklılığın TRT payı ve BTV hesaplamasından kaçak kullanım hesabından önce veya sonra oranlama yapılmasına dayalı sıralama farklığından doğduğu, ilgili yönetmeliğe göre bu oranlamanın kaçak kullanım eklenmeksizin dosyamız kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre yapılması gerektiği anlaşılmakla hükme esas alınan dosyamız bilirkişi raporuna göre hüküm tesis edilmiştir.

Davacı her ne kadar takipte %19,2 oranında faiz talebinde bulunmuş ise de taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, gecikme zammına dair oranın uygulanamayacağı, davalının tacir olduğu ve olayın haksız fiil niteliği, sözleşmesiz dönemde kullanımın bulunduğu gözetilerek ticari işlerde avans faizinin esas olduğu anlaşılmakla işlemiş ve işleyecek faize dair itiraz yönünden talep kısmen reddedilmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki işlemiş faiz hesabında takip tarihinin yanlış girildiği, 26/04/2021 ödeme ve 16/06/2021 takip tarihine göre 31.656,07 TL'lik asıl alacağa 51 gün üzerinden %15,75 avans faiz oranı ve 36500 gün hesabıyla 696,65 TL hesap yapılması ve bu miktarın %18 KDV'si 125,39 TL üzerinden takipteki haklılık miktarları ek rapora gerek duyulmaksızın resen belirlenmiş, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı, haksız fiile dayalı olduğu gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 31.656,07. TL asıl alacak 696,65. TL işlemiş faiz 125,39. TL işlemiş faiz kdv'si olmak üzere toplam 32.478,11. TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren (takipte talep edilen faiz oranını geçmemek kaydıyla) avans faizi ve faizin %18 KDV'sinin işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,

2. Haksız fiile dayalı davanın niteliği ve alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin Reddine,

3. Karar tarihi itibari ile alınması gereken 2.218,58. TL harçtan, peşin alınan 404,58. TL harç mahsup edilerek kalan 1.814,00. TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafça yatırılan 404,58. TL peşin harç, 80,70. TL başvuru harcı olmak üzere toplam 485,28. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00. TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.020,35. TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.866,75. TL yargılama giderinin davanın kabul oranı %96,95 gözetilerek 1.809,89. TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8. 6325 sayılı Kanunun 18/A. 13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00. TL'nin davanın kabul oranı %96,95 gözetilerek 1.512,42. TL'nin davalıdan, 47,58. TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

9. Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair reddedilen miktar itibariyle kesin; kabul edilen miktar itibariyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/01/2024

Katip Hakim

e-imzalıdır e-imzalıdır