İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/521 E. 2023/993 K.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/521 Esas

KARAR NO : 2023/993

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 03/08/2022

KARAR TARİHİ : 18/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalının kullanımında olan "... Mah. ... Sk. No:... /İstanbul" adresindeki ticarethane de müvekkili şirket ekiplerince yapılan kontrolde "elektriği kesik sayacı mücbir sebepler dışında açarak enerji temin etmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı" hususunun tespit edildiği, bunun üzerine Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, davalı adına 15.624,27-TL kaçak elektrik tüketim tahakkuk zaptı düzenlendiğini, davalı aleyhine tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davalı tarafça müvekkili şirket aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile tazminat davası ikame edildiğini, söz konusu dosyanın yargılama aşamasının devam ettiğini, davalı tarafça kendi hür iradesiyle kaçak elektrik kullanımını gerçekleştirdiğinin sunulan beyanlar incelendiğinde anlaşıldığını, ilgili tutanaklara ait fatura bilgilerinde herhangi bir hata bulunmadığını, tüketicinin kaçak kullanımı alışkanlık haline getirdiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğe çıkarıldığını fakat yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, usulsüz tebligatın yok sayılarak yeniden tebligat çıkarılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin davacı ile faturalar, sözleşme, kaçak elektrik bedeli ile tutanakları ve abonelik konularında hukuki ihtilafa düştüğünü ve taraflarınca bu durumların tespiti ve müvekkilinin zararlarının tespiti talebiyle dava açıldığını, ilgili davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında görüldüğünü, aynı dosyada 05/08/2022 tarihli müvekkili lehine ihtiyati tedbir kararı verildiğini, karardan sonra davacının 10/11/2021 tarihli kaçak elektrik kullanım tutanağına istinaden takip konusu faturayı bastığını, müvekkili lehine ihtiyati tedbir kararı varken müvekkilinin kaçak elektrik kullanmasının mümkün olmadığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerekildiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile takibin iptalini, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası sureti, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası sureti, davacı ... A.Ş.'den kaçak elektrik kullanımına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, dosya kapsamına alınmıştır.

İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında kaçak elektrik kullanımından doğan elektrik faturasından kaynaklanan 15.624,27-TL asıl alacak, 1.049,95-TL gecikmiş gün faizi, 188.99-TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 16.863,21-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 07/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 11/04/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Elektrik Mühendisi bilirkişinin 02/05/2023 tarihli raporunda özetle; EPDK’nin yayınladığı EPTHY yönetmeliğinin 42/1-ç maddesinin, ’’… Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması,’’ şeklinde düzenlendiği, bu hususun kaçak elektrik tüketimine girdiği bu nedenle davalının kaçak elektrik kullandığı, davacının, ... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyada, 15.624,27 TL asıl alacak ve faiz tutarı 1.049,95 TL ve KDV tutarı 188,99 TL ilavesiyle toplamda 16.863,21 TL takip işlemlerinin olduğu, kullanılan kaçak tüketim tutarının EPDK birim fiyatları ve EPTHY’nin ilgili yönetmelikleri doğrultusunda, kaçak tüketim tutarının, 15.228,50 TL, söz konusu tutara ait avans faiz tutarı 617,16 TL’ye faizin KDV tutarı 111,08 TL ilavesiyle toplamda 15.956,74 TL hesaplandığı,

davacının, davalıdan toplamda 15.956,74 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır denilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki kaçak elektrik bedeline ilişkin faturaya dayalı ilamsız icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 26/1-b maddesinin, ''.... veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,,,,...” şeklinde düzenlendiği, davalının elektriği kesik sayacı mücbir sebepler dışında açarak enerji temin etmek suretiyle kaçak elektrik tüketiminin bulunduğuna dair tutanak düzenlendiği, kaçak tespit tutanaklarının, kaçak elektrik kullanan suç failini açıkça belirtir ve doğru tespitlere yönelik düzenlenmesi, halinde bundan sonra aksinin sabit oluncaya kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.

EPDK'nin yayınladığı yönetmeliğin 42. maddesinin, ''(1)Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan arı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç)Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.'' şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı tüketiminin anılan yönetmeliğin 42/1-ç maddesi kapsamında kaçak olduğu gözetilerek müdahaleli kullanım nedeniyle tutanaktaki tespitler, EPDK birim fiyatları, daha önceki kaçak tutanağına dayalı mükerrerlik hesabı ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda asıl alacak tutarının 15.228,50-TL hesaplandığı, bu miktarın davacı tarafından gözetilmeyerek 15.624,27-TL kaçak elektrik bedeli olarak takibe konu edildiği görülmüştür.

Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş uygulamasına göre; abonelik sözleşmesinde ödemelerde gecikme olması hâlinde, 6183 sayılı kanun da belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için, gecikme zammına ilişkin şartın açık, anlaşılabilir ve oranları da belirtilmek suretiyle yazılması gerekir. Soyut olarak, salt kanun ve yönetmelik hükümlerine atıf yapılmış olması hâlinde gecikme zammı istenemez, abonenin sıfatına göre faiz istenebilir. Abonelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde; 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, borç ödenmediği takdirde, normal tüketim bedeline 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı değil, abonenin sıfatına (mesken ise yasal faiz, ticarî ise TTK’nuna tabi aboneler için ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır. (HGK’nun 22/09/2010 tarih, 2010/13-466 Esas, 2010/410 Karar, 28/11/2012 tarih,2 012/13-624 Esas, 2012/915 Karar, 3. HD’nin 27/02/2014 tarih, 2013/18346 Esas, 2014/3079 Karar sayılı ilâmlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.)

Davacı her ne kadar takipte %19,2 oranında faiz talebinde bulunmuş ise de taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, gecikme zammına dair oranın uygulanamayacağı, davalının tacir olduğu ve olayın haksız fiil niteliği, sözleşmesiz dönemde kullanımın bulunduğu gözetilerek ticari işlerde avans faizinin esas olduğu anlaşılmakla işlemiş ve işleyecek faize dair itiraz yönünden talep kısmen reddedilmiş, bilirkişi raporunda avans faizine göre temerrüt ve takip tarihi arasındaki hesaplamaya itibar edilmiştir.

Elektrik faturalarından alınması gereken katma değer vergisinin (KDV) düzenlendiği, Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; tarife tespitinde yer almayan ve elektrik enerjisi tüketiminin kWh'ı başına tahsil edilmesi gereken ve Kanunlarla belirlenmiş olan vergi (Belediye Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunun gibi) resim ve harcın, teşekkül veya şirket tarafından ayrıca faturalara ilave edilerek tahsil edileceği, düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, davacı kurum sözleşme yapmak ve böylece karşı edim borçlanmak şartıyla kamuya hizmet sunmuş bulunmaktadır. Davalı taraf ise, sözü edilen hizmetten sözleşme vasıtasıyla yararlanacağı yerde böyle bir sözleşme yapmaksızın (ve belki de bunu istemeksizin) karşılıksız ve kaçak olarak elektrik enerjisinden yararlanmış bulunmaktadır.

O halde, taraflar arasında dürüstlük ilkesine uygun olarak kaçak kullanım halinde “sözleşme benzeri" bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmeli ve davacı idarenin bu gibi durumlara ilişkin olarak belirlediği kurallara uygun bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekir. Bu sonuç için sunulan edimden davalının sadece yararlanmış olması gerekli ve yeterli görülmelidir.

Konuya ilişkin yasal mevzuat uyarınca kaçak kullanım bedeline KDV eklenmesi yasal bir zorunluluk olduğuna ve taraflar arasında sözleşme benzeri bir ilişki kurulduğuna göre, davacının kaçak kullanımından, bu çerçevede de sorumlu olduğu açıktır. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2014/ 5967 Esas 2014/12840 Karar sayılı emsal ilamı) dolayısıyla faturaya dahil edilen KDV ile işlemiş faiz yönünden de istenen KDV miktarı belirlenerek, işlemişi faize ilişkin değişen miktar gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı yan her ne kadar .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/...E. sayılı dava dosyasından bahsederek mükerrer ve yanlış tutanak tutulduğunu, buradaki iddiaların da değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüş ve 18/08/2023 tarihli ara karar ile davalının itirazları mezkur dosyadaki rapor kapsamındaki kurum işlemleri arasındaki ilinti durumu ve mükerrerlik iddiası için itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ise de davalı yana yüklenen delil avansı süresinde ve sonrasında mazerete dayalı olmaksızın yatırılmadığından bu yönüyle dosyamız kapsamından anlaşıldığı kadarıyla değerlendirme yapmak gerekmiştir. Celp edilen mezkur dosya ve içerisindeki bilirkişi raporunda ... nolu ve 31/01/2020 tarihli tutanak dava konusu iken dosyamızdaki ... nolu ve 10/11/2021 tarihli tahakkuk döneminden öncesine ilişkin uyuşmazlık bulunduğu, yine 20/02/2020 tarihli aboneliğin yanında 12/03/2021 tarihli yeni aboneliğin bulunduğu, ilk abonelik tarihinden sonrasında da birden fazla kaçak tutanağının bulunduğu, bu tutanakların ödemelerin zamanında yapılmamasından ve kesik sayaçtan kullanım nedeniyle ortaya çıktığı, mezkur dosyadaki ana uyuşmazlığın haksız kesintiden kaynaklı zarar iddiasına ilişkin olduğu, dolayısıyla dosyamız kapsamındaki tutanak merkezli uyuşmazlık ile anılan dosyadaki tutanak ve dava sebebinin ortak ve ilintili olmadığı, bunun yanında anılan dosyadan da davanın reddine karar verildiği, bu dosyada kesinleşme beklenmesinin dosyamıza yenilik katmayacağı, netice olarak davalının dosyamız kapsamında düzenlenen rapora karşı itirazlarının yerinde olmadığı, sair bilirkişi incelemesi gerektiren itirazlarından ise süresinde delil avansı yatırmayarak vazgeçmiş sayıldığı anlaşılmakla itirazlarına itibar edilmemiş, davacının da rapora karşı itirazı bulunmadığından ayrıca ek rapor alınmasına gerek görülmeden karar verilmiştir.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği, alacağın haksız fiile dayalı olduğu, tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kötü Niyet Tazminatı yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK 67/2 maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının fazlaya ilişkin talebinde kötü niyetli olduğu hususunda tespit veya ispat bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen Kabulü ile; ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın kısmen iptaline, takibin 15.228,50 TL asıl alacak, 617,16 TL işlemiş faiz, 111,08 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 15.956,74 TL üzerinden ve takipten sonra asıl alacağa takip talebindeki %19,20 oranı aşmamak kaydıyla avans faizi ile faizin %18 KDV'si uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya dair talebin Reddine,

2. Alacağın haksız fiili niteliği nazara alınarak davacının icra inkar tazminatı talebinin Reddine,

3. Davalının yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin Reddine,

4. Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.090,00. TL harçtan, peşin alınan 287,99. TL harç mahsup edilerek kalan 802,01. TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafça yatırılan 287,99. TL peşin harç, 80,70. TL başvuru harcı olmak üzere toplam 368,69. TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.956,74. TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.133,00. TL yargılama giderinin davanın kabul oranı %94,62 gözetilerek 1.072,04. TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8. 6325 sayılı Kanunun 18/A. 13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00. TL'nin davanın kabul oranı %94,62 gözetilerek 1.476,07. TL'sinin davalıdan, 83,93. TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

9. Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, kabul ve reddedilen miktarlar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/12/2023

Katip ... Hakim ...

e-imzalıdır e-imzalıdır