İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/188 E. 2024/428 K.

T.C.

İSTANBUL

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/188 Esas

KARAR NO :2024/428

DAVA:İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:27/03/2024

KARAR TARİHİ:07/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın borçlu ... Tic A.ş.'den yatırım amacı ile kıymetli maden satın aldığını, müvekkili ...'ın borçlu şirketten; ... nolu kasa ile 14.032,7043 gr gümüş, 68.4727 gr altın, 43.7810 gr platin 56,9939 gr palladium 07.04.2023 tarihli güncel TCMB kur verilerine göre 382.082,51 TL lik kıymetli maden satın aldığını, ... nolu kasa ile 3.517,5703 gr gümüş, 17.2916 gr altın, 10.9507 gr platin 14,1649 gr palladium 07.04.2023 tarihli güncel TCMB kur verilerine göre 95.313,05 TL lik kıymetli maden satın aldığını, borçlu ... Tic A.Ş'nin borcunu birçok defa talep etmelerine karşın ödemediğini, buna karşın 477.341,56 TL Toplam alacak üzerinden borçlu taraf hakkında ....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, borçlu taraf 20.04.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen miktarı faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davanın; 477.341,56 TL alacağa ilişkin (yatırım amaçlı kıymetli maden satın aldığı iddiasına dayalı olarak) .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı açılan işbu menfi tespit davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili davada; .... İcra Dairesi ... E dosyası, arabuluculuk Dosyası,banka dekontları, faturalar, ticari defter ve belgeler vs her türlü yasal delile dayanmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, ilamsız takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... borçlu ... olduğu, 477.341,56 TL alacak için 11/04/2023 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacının gerçek kişi tacir kaydı olup olmadığı ile ilgili ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabı incelendiğinde davacının aktif herhangi bir kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

Davacının esnaf kaydı olup olmadığı ile ilgili ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabı incelendiğinde davacının oda kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

Davacı bakımından ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, gelen müzekkere cevabı incelendiğinde, hekimlik ve kira gelirinden kaynaklı mükellefiyet kaydının olduğu bildirilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen nazara alınır.

Somut olayda, uyuşmazlığın dayanağı yatırım amacı ile kıymetli maden satın almaktan kaynaklı ilamsız takip sebebi ile açılan itirazın iptali davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır. TTK'nun 4. Maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na atıfla mutlak ticari dava konusu kabul ettiği sözleşmelerden de değildir.

Davacı gerçek kişi tacir kaydı olup olmadığı ile ilgili ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı, gelen müzekkere cevaplarında gerçek kişi tacir olmadığı, davacı ve davalının hangi esasa göre defter tuttuğu, ikinci sınıf tacir(esnaf) olup olmadığı, eğer ikinci sınıf tacir(esnaf) ise ve işletme defteri tutuyor ise; VUK'un 177/2 fıkrasında düzenlenen hadlere göre, davalı faaliyetinin esnaf faaliyet sınırını aşıp aşmadığı ilgili vergi dairesinden sorulduğu, gelen müzekkere cevapları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, taraflar arasında gerçekleşen işlem bu dava mutlak ve gerekse nispi ticari nitelikte bir dava değildir. Bu nedenle davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden iş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1. )İş bu davayı görmeye Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dava dilekçesinin HMK 114/(1). c 115/(2) Maddeler uyarınca GÖREVSİZLİK nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2. HMK 20 madde uyarınca dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde yetkili ve görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE ,

3. H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,

4. Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine,

Dair Davacı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/06/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır