İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/889 E. 2024/163 K.

T.C.

İSTANBUL

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2014/889 Esas

KARAR NO :2024/163

DAVA:Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:18/09/2014

KARAR TARİHİ:01/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, (....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından tefrik edildiği anlaşılmıştır.)

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin önceden tescilli ünvanda yer alan “...” kelimesini kullanmak suretiyle ,kendi adına tescil ettirilen “... ...” işletme adının ticaret sicilinden terkine karar verilmesi talep edildiği, davalının ... kelimesini ticaret ünvanında kullanmasının haksız rekabet teşkil ettiği ve bu ünvandaki ... kelimesinin sicilden terkini hakkında kesin hükümler bulunduğunu, mahkemenin 25/12/2008 tarihli ,... E ve... K sayılı kararında da davalının ünvandaki ... kelimesinin terkine karar verildiğini, TTK 55 maddesi işletme adının korunması hükümleri ile ilgili hükümlere madde belirtilerek atıflar yapıldığını, TTK nun 54. Madddesinde haksız olarak kullanılanı ünvanın değiştirilmesini veya sicilden terkinin istenmesi imkanı tanındığını, işletme adının haksız olarak kullanılmasında önceliğe bakılacağını, konusun da ticaret ünvanı Yüksek mahkemenin bir kararında da işletme adına tecavüzün , ticaret ünvanına tecavüzle eş değerde bulundugu ve TTK M 57/5 gereğince aynı veya benzer unvanı kullanmanın iltibas ve haksız rekabet oluşturacağına göre öncelikle bu hususun kabulunun gerekeceği, davalının işletme adını kullanarak bunun sonucu olarak davacının ticaret unvanına tecavuzde bulunduğunun kabulünün gerektiğini, açıkca belirtildiği, davacının “...” kelimesini yer aldıgı unvanını kullanmak konusunda davalıya göre öncelik hakkı konusunda kesinleşmiş ve bu dava bakımın dan kesin delil teskil eden ve mahkeme için bağlayıcı olan .... Asliye ticaret mahkemesi ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi kararları olduğunu, bu mahkeme kararında müvekkili şirket ortaklarından ... “...” kelimesini taşıyan eğitim kurumlarını ilk kez 1960 yılından itibaren işletmeye başlatıldığı, müvekkil şirketinde “...” kelimesini taşıyan ünvanını 11/03/1976 tarihinden itibaren tescil ettirilerek aralıksız bir şekilde kullandığı ve bundan dolayı da üstün hak sahibi olduğu tespit edildiğini, bu sebeple yargıtay kararlarında kabul edilen prensip uyarınca “...” kelimesini işletme adında kullanma hakkında öncelik hakkının davacıda olduğunu, davalı şirketin “...” kelimesini kullanamayacağına dair kesin hükmün varlığına rağmen müvekkil şirketin öncelikle tescilli ünvandaki “...” kelimesini kullanmak suretiyle “... ..."ni işletme adı olarak tescil ettirmesi TTK 54 ve 55. Maddelerine ve yargıtay kararları ve müvekkil lehine kazanılmış davalarda verilen kesin hükümlere aykırı olduğunu, bu nedenlerle davalı tarafından İTO tescil ettirilenn “... ...” işletme adının ticaret sicilden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "... ..." işletme adının ilk defa müvekkilinin selefi ve anılı dershanenin kurucusu olan ... tarafından 30.12.1979 tarihinde gazeteye verilen ilanla ve aynı tarihteki broşürlerle kullanılmaya başlanıldığını, yine bu yönde ilgili dershanenin kurucusunun "İstanbul ... ..." işlemde adıyla ... dershane açma isteğini 01.02.1980 tarih ve 885 sayılı talebi ile İstanbul Valiliğine bildirdiğini, bu yönde ruhsat aldığını, davacının bu tarihlerde herhangi bir işletmesinin bulunmadığını, bilahare 30.01.1986 tarih ve ... yevmiye numaralı devir senedi ile dershane kurucusu ...'in işletmeyi adı ve bütün hak ve yükümlülükleriyle birlikte müvekkili şirketin ortaklarından ...'e devrettiğini ve ortaklar adına Milli Eğitim Bakanlığınca ruhsat düzenlendiğini, bilahare ortakların 1991 yılında "... ... Eğitim ve Ticaret Ltd.Şti" ünvanlı ticaret gruplarını ve "... ... ..." işletmesini bütün hak ve yükümlülükleriyle birlikte anılı şirkete devrettiklerini, bu anlamda ... ... ... 1979 tarihinden itibaren günümüze kadar kesintisiz olarak faaliyetinin devam ettiğini, müvekkili şirketin bilahare ilgili yasal düzenlemeler sonrasında "... ..." ibaresini marka olarak tescil ettirdiğini, müvekkili şirketin ticaret ünvanının " ... ... Eğitim ve Ticaret Ltd.Şti" olarak değiştirilmesini müteakip ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasında açılan dava ile mahkememizin ...esasında açılan davalar haricinde "..." kelimesinin ticaret ünvanından terkini ve her türlü haksız rekabetin önlenmesi talebinin bu defa davacı tarafça ....Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... esas sayılı davanın açılarak ileri sürüldüğünü ve bu dava aşamasında müvekkili şirketin ticaret ünvanının "... Ltd.Şti" olarak değiştirilerek tescil edildiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın halen derdest bulunduğunu, ayrıca davacı tarafça müvekkili adına tescilli markanın terkini maksadıyla İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında dava açıldığını, gerek ticaret ünvanından terkin, gerek haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, gerekse işletme adı tabirlerinin ve müesseselerin ayrı hukuksal düzenlemeler olup birbirlerine kesin hüküm teşkil etmeyeceklerini, davanın işletme adının terkini talebine yönelik olup davacının iddia ettiği gibi ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı haksız rekabetin tespiti kararı ile mahkememizin ...esas sayılı "..." kelimesinin ticaret ünvanından terkini ve her türlü haksız rekabetin önlenmesine yönelik kararının derdest davada kesin hüküm vasıflarının bulunmadığını, müvekkilince kullanılan işletme adının ayrıca marka koruması altında olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla reddini savunmuştur.

Mahkememizce 24/11/2023 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı gereğince gelecek celsenin (09/02/2024 tarihli) sözlü yargılama olacağının ihtar edildiği, davalı vekilinin ise 08.02.2024 tarihli cevap dilekçesinin ıslahına ilişkin beyan dilekçesi sunmuş olduğu, anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Huzurdaki dava işletme adının haksız rekabet oluşturması kapsamında sicilden terkini amacıyla açılmış olduğu anlaşılmıştır.

....ATM'nin ... K sayılı 18.10.2007 tarihli kararı ile ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. (Davalı şirketin ilk ünvanı olan ... ... Eğitim ve Tic.Ltd. Ünvanını "... ... ve Tic. Ltd.Şti" olarak değiştirilmesini davacı tarafça d avalı aleyhine ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasında açılan ve bilahare bozma sonrası ... esas numarasını alan müteakip ... kelimesinin sicilden terkini ve her türlü haksız rekabetin önlenmesi istemli dava dosyası celp edilerek yapılan tetkikinde; dava dilekçesine işletme adının da davaya konu edildiği ve dosyada yer alan Yargıtay bozma ilamı ile karar düzeltme ilamı ve d avalı adına kayıtlı markalar ile anılı markaların terkinine dair ....Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin dava dosyası değerlendirildiğinde; ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, anlaşılmıştır.)

Asıl dosyanın ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas (önceki esas ...) sayılı dosyası olduğu,25/12/2008 tarihli celsede birleşen .... ATM ... Esas sayılı dosyasına ilişkin davanın tefrik edildiği ve mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Beklenilen İstanbul FSHHM'nin ... Esas ... Karar (... - Eski no ... )sayılı ilamı incelendiğinde; Davacı / Karşı Davalının ... Hizmetleri A.Ş Davalı / Karşı Davacının ... olduğu, davanın Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) olarak açıldığı, Asıl dava ve karşı davada kesinleşen konularda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Asıl davada, davalı adına tescilli ... ve ... nolu markaların hükümsüzlüğüne karar verildiği, iş bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek 20.01.2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.(Taraflar arasında ....Fikri Sinai Haklar Mahkmesi ... E,... K. sayılı dosyasında görülen davalının unvanında yer alan ... ibaresinin terkine ve kullanılmasının menine yönelik talep, mahkemece reddedilmiş, yargıtay incelemesinde bozma kararı verilmesine rağmen ilk derece mahkemesinin direnme kararı sonrasında hukuk genel kurulunda yapılan incelemede yargıtayın ilgili hukuk dairesinin kararının isabetli olduğu tespitlerinde bulunulduktan sonra davalı adına tescilli ... ... nolu markaların hükümsüzlüğüne karar verildiği, Yargıtay denetiminden geçerek 21/02/2020 tarihinde kesinleştiği, anlaşılmıştır.)

....Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/12/2008 tarihli ,... E ve... K sayılı kararında ticaret ünvanına tecavüzle ilgili davanın kabulüne ilişkin bozmanın kesinleşmiş olduğu, anlaşılmıştır.

SMMM ve Nitelikli Hesap Uzmanından oluşan 22.05.2022 tarihli rapounda özetle;1- Huzurdaki davanın işletme adının haksız rekabet oluşturması kapsamında sicilden terkini amacıyla açıldığı, taraflar arasında ....Fikri Sinai Haklar Mahkmesi ... E,... K. sayılı dosyasında görülen davalının unvanında yer alan “...” ibaresinin terkine ve kullanılmasının menine yönelik talebin, mahkemece reddedildiği ve Yargıtay incelemesinde bozma kararı verilmesine rağmen ilk derece mahkemesinin direnme kararı sonrasında hukuk genel kurulunda yapılan incelemede yargıtayın ilgili hukuk dairesinin kararının isabetli olduğu tespitlerinde bulunulduktan sonra davalı adına tescilli ... ... nolu markaların ve hükümsüzlüğüne karar verildiği, ayrıca yine mahkemenin 25/12/2008 tarihli ,... E ve... K sayılı kararında da davalının ünvandaki ... kelimesinin terkine karar verildiğinin ifade edildiği, mahkemenin marka hakkında verdiği karar da göz önünde bulundurularak, davalının kullandığı işletme adının, davacının ticaret unvanı ile benzer olduğu, her ikisinin de “...” ibaresini içerdiği, bununla birlikte, davacı tarafın ticaret unvanında yer alan “...” kelimesi ile davalının işletme adında yer alan “... ...” (ve “... ... ...”) ibaresinin karıştırılmaya müsait olmadığı, raporda zikredilen yargıtay kararında somutlaştırılan “ürünün hitap ettiği müşteri kitlesi” bakımından yapılan incelemede, dershaneye giden öğrencilerin bu iki kurumu karıştırmalarının kanımızca mümkün olamayacağı, yanılgıya düşemeyecekleri, bu nedenle de haksız rekabetin varlığından söz edilemeyeceği hususu,

06/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;Taraf itirazları doğrultusunda yapılan incelemelerde, kök raporun hazırlanması esnasında dosyada mevcut bilgi ve belgeler dışında yeni bilgi ve belgelerin sunulmadığı, yeni bilgi ve belge sunulmamış olması sebebiyle kanaatimizde bir değişiklik olmadığı, “...” ibaresinin aynı olması sebebiyle davacının ticaret unvanı ile benzerlik içerdiği, her ikisinin de ... ibaresini içerdiği ancak “ürünün hitap ettiği müşteri kitlesi”nin farklı olduğu bu nedenle raporun kendi içerisinde çelişmediği, bununla birlikte, davacı tarafın “Eğitim Sektöründe Uzman bilirkişilerin de ilave edilerek yeniden bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmekteyiz” talebi karşısında takdirin mahkemeye ait olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin itirazı Mevcut dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu gözönüne alındığında dava dosyası kapsamında Eğitim sektöründe uzman bilirkişi ile birlikte nitelikli hesap uzmanından rapor aldırılmış, 16/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davacı tarafın ticaret unvanında yer alan “...” kelimesi ile davalının işletme adında yer alan “... ...” (ve “... ... ...”) ibaresinin karıştırılmaya müsait olduğu, bu nedenle davalının sözkonusu kullanımlarının TTK hükümlerine göre haksız rekabet teşkil edeceği hususunun tespit ve rapor edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı, beklenilen ....FSHM ... esas sayılı dosya kapsamı da göz önüne alındığında ... FSHHM'nin ... esas- ... karar sayılı 29.03.2016 tarihli kararında davalı adına ... tescil nolu ... ve ... tescil nolu ... ... markalarının hükümsüzlük gerekçesi, davacının sözkonusu ... ibaresi üzerinde öncelikli üstün hak sahibi olması ve davalının markasal kullanımı en başından beri kötü niyetli olduğu tespit edildiği, açılmış olan işbu dava sonuçlanmadan, davalı taraf adına tescil edilmiş olan ... ve ... tescil nolu markaların kötüniyetli tescil nedeniyle hükümsüz kılındığı ve buna dair kararın işbu dava sonuçlanmadan kesinleşmiş olması nedenleri ile davalının işbu markaların tescilinden kaynaklanan haklarını “markanın tescil edilmiş olduğu süre içinde hukuken meşru kullanım” içinde olduğunu ileri süremeyecek ve kullanımları marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edeceği

Davacının önceki yargılamalar neticesinde ... ibaresinin davacının kullanımla ayırt edicilik kazandırmış olduğu, HGK kararına göre kesinleşen önceki kararların tescilsiz marka içinde geçerli olduğundan tescilsiz marka üzerindeki öncelik hakkı ticaret unvanı ile birlikte davacıya ait olduğu açıkça ortada olduğu, somut uyuşmazlık bakımından yapılan incelemede, mahkemenin marka hakkında verdiği karar da göz önünde bulundurularak, davalının kullandığı işletme adının, davacının ticaret unvanı ile benzer olduğu, her ikisinin de ticaret ünvanının çekirdek kısmındaki klavuz unsurunun “...” ibaresini içerdiği, Davacı ... ...'nin 11/03/1976 tarihinde ...-0 sicil no ile tescil edildiği, faaliyet alanının eğitim olduğu,

Davalı tarafın da aynı alanda faaliyet gösterdiği ve ticaret ünvanı ve işletme adına ... ibaresini kullandığı, her iki tarafın hizmet sektöründe faaliyet gösterdiği, ret ünvanı ve işletme adlarını ticari işlerinde ve özellikle tabela ve diğer yazılı ve basılı evraklarında kullanmak zorunluluğu olduğu, aynı sektörde faaliyet gösteren tarafların, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan makul düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesine hitap ettiği, bu tüketici kitlesinin “...” ibaresi ile sunulan “EĞİTİM” hizmetlerinin farklı kişilerce sunulduğunu algılayamayacağı, davacı ve davalı arasında işletmesel bağ olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan hizmetler algısı oluşabileceği, bu durumda davalı tarafın ticaret ünvanı ve işletme adında ... ibaresinin kullanılmasının TTK .55/l-a,4 hükmüne göre haksız rekabet teşkil edeceği, davacı tarafın ticaret unvanında yer alan “...” kelimesi ile davalının işletme adında yer alan “... ...” (ve “... ... ...”) ibaresinin karıştırılmaya müsait olduğu, bu nedenle davalının sözkonusu kullanımlarının TTK hükümlerine göre haksız rekabet teşkil edeceği hususunun tespit ve rapor edildiği 16/10/2023 tarihli denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere ;

1. Davacının davasının KABULÜ İLE;

Davalı tarafından İTO ya tescil ettirilen " ... ..." işletme adının ticaret sicilden terkinine

2. Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 427,60. TL harçtan peşin alınan 12,20. TL harcın mahsubu ile bakiye 415,40. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 12,20. TL başvuru harcı, 12,20. TL peşin harç, 2,10. TL vekalet harcı olmak üzere toplam 26,50. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 5.500,00. TL bilirkişi ücreti, 206,00. TL teb.tezkere gideri olmak üzere toplam 5.706,00. TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,

Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/03/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır