İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/797 E. 2023/816 K.

T.C.

İSTANBUL

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/797 Esas

KARAR NO:2023/816

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ:29/11/2022

KARAR TARİHİ:22/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.10.2017 tarihinde ... A.Ş., ... İş Makinaları A.Ş. Ve ... İnşaat A.Ş. ... Adi Ortaklığı ile ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. Firmalarının işletme sahasında bulunan ... işletme Ruhsat Numaralı IV. Grup maden sahası olan ... İli Merkez ... ... ... Madeninde sekiz kişinin vefat ettiği göçük kazası meydana geldiğini, meydana gelen göçük kazasında ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. Bünyesinde olarak çalışan ...'un vefat ettiğini, bu kazanın oluşumunda ... A.Ş. , ... İş Makinaları A.Ş. Ve ... İnşaat A.Ş. ... Adi Ortaklığı adına yetkili bulunan ...'nin ve ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ...'un asli ve tam kusurlu olduunun tespit edildiğini, müteveffa ... 30.12.1988 doğumlu olup, kaza tarihinde 29 yaşında olduğunu, meydana gelen kazada ...’un vefat etmesi nedeniyle davacı çocuk ..., muris ...'un yasal mirasçısı olmakla maddi tazminat talebinde bulunduklarını, kazaya neden olan ... AŞ , ... İş Makinaları A.Ş. Ve ... İnşaat A.Ş. ... Adi Ortaklığı ve ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. Şirketlerinin 17.10.2017 tarihinde geçerli bir Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasının olmaması nedeniyle ... Hesabı İdaresinden müvekkili için maddi tazminat ve temerrüt tarihinden işletilmek üzere faiz istendiğini, ...'un vefatı dolayısıyla davacı müvekkil adına tazminat talebinin karşılanabilmesi amacıyla 21.03.2022 tarihinde ... Hesabı İdaresine başvuru yapılarak maddi tazminat ve temerrüt tarihinden işletilmek üzere faiz istendiğini ancak ... Hesabı İdaresinin 28.03.2022 tarihli red yazısı ile talebimizi reddettiğini belirterek, 17.10.2017 tarihinde meydana gelen maden kazasında ...'un vefat etmesi nedeniyle, yasal mirasçı ... için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 100 TL maddi tazminatın (Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza sigortasından kaynaklanan) temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş yerinin kaza tarihini kapsar maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigorta poliçesinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, sigorta poliçesi olmaması durumunda dahi müvekkil kurumun sorumluluğu bulunmadığını, zira, dava konusu iş yeri açık işletme kapsamında bulunduğunu, bu nedenle maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortasına tabi bulunmadıklarını, Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Hakkında Karar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 13 üncü maddesi kapsamında Bakanlar Kurulu’nun ... sayılı kararıyla kararlaştırılmış olup, 6 Şubat 2015 tarihli ve 29259 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Kararın 7 inci maddesinde yürürlük tarihi, kararın yayım tarihinden itibaren üç ay sonra (6 Mayıs 2015) olarak belirlendiğini, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararına göre, yer altı ve yer üstü kömür madenciliği, kömürden gayri yer altı madenciliği faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin, söz konusu faaliyetlerin icrası esnasında meydana gelebilecek kazalar sonucu tesislerinde istihdam ettikleri, üretim ve üretim hazırlığı faaliyetinde bulunan personeli için "Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası" yaptırmaları zorunlu tutulduğunu, karar gereği, Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası poliçelerinin, Türkiye'de genel sorumluluk sigortası branşında ruhsatı bulunan bütün sigorta şirketleri tarafından yapılması zorunlu olduğunu, mahkemece davacının iş yerinin kaza tarihini kapsar maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigorta poliçesinin olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte ilgili iş yerinin Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinin bulunması durumunda Müvekkil Kurumun sorumluluğuna gidilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu sebeple davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kesinlikle k abul anlamına gelmemekle birlikte ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numaralı dosyada yer alan 29.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda da müvekkil kurumun sorumluluğu bulunmadığının açıkça ifade edildiğini, Sigorta Poliçesinin olması durumunda dahi müvekkil kurumun sorumluluğu bulunmadığını, zira, ... Ticaret San. Tic. Ltd.Şti. firmasına ait açık maden ocağı, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen yer altı veya yer üstü kömür madenciliği kapsamında olmayıp, açık işletme kapsamında bulunmadığını, bu nedenle Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasına tabi bulunmadığını, dolayısıyla müvekkili kurumun sorumluluğunun bulunmadığından husumet yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiğini, dava konusu kazanın tarihi göz önüne alındığında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunun tartışmasız oludğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle de reddi gerektiğini, KTK 97.maddesi uyarınca müvekkili kuruma kanunda belirtilen evraklar ile birlikte müracaat edilmediğini, dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesinin imkanı bulunmadığını, davacı dava niteliği itibari ile “belirsiz alacak” davası olarak dava ikame ettiğini, ancak söz konusu davanın “belirsiz alacak” davası şeklinde açılabilmesi mümkün olmadığını, Şöyle ki; talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğini davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda “belirsiz alacak davası” söz konusudur. Davacının alacağının miktar olarak tespiti, mahkeme tarafından yapılacak delil tespitine veya hesap verme ve bilgi vermeye yönelik müstakil bir davanın açılmasına gerek olduğu durumlarda, HMK. m 107 anlamında “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği” bir durum söz konusu olduğunda mümkündür. Ancak söz konusu başvuruda bu husus gerçekleşmediğini, sigorta bir meblağ sigortası olmasından dolayı davacı vekilinin HMK'nın 107.maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gerektiğini, belirleyememe hali davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanması gerektiğini, dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse alacak belirsiz kabul edilmesi gerektiğini, oysa başvurunun kendisinde görüleceği üzere meblağ sigortası olması sebebi ile Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasının sigorta ettiren yararına ve onun hukuki sorumluluğunu üstlenen bir sorumluluk ve zarar sigortası değil ferdi kaza sigortaları arasında yer alan bir can sigortası türü olup sigorda bedelinin hesaplanacak zarar tutarına göre değil sigorta poliçesinde belirtilen miktar üzerinden ödendiğini, meblağ sigortasında amacın belirli bir zararın giderilmesi değil önceden poliçede belirlenmiş bir paranın ödenmesi olduğunu, bedensel zararlarda sakatlık oranı ve zararın derecesine göre ödeme yapıldığını, kişinin kendi kusuruyla ölüme neden olması halinde müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu olayda 17.10.2017 tarihinde ... A.S. , ... A.S. Ve ... A.S. Kömür isletmeleri Adi Ortaklıgı ile ... ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. Firmalarının isletme sahasında bulunan ... isletme Ruhsat Numaralı IV. Grup maden sahası olan ... Ili Merkez ... ... ... Madeninde göcük meydana gelmiş ve meydana gelen göçük kazasında ... Madencilik inşaat Nakliyat ... San.Ve Tic. Ltd. Sti. Bünyesinde olarak çalısan ...un vefat ettiğini, müteveffa gerekli ve yeterli önlemleri almadığını, güvenlik tedbirlerine uymadığını, dava konusu kazada da meydana gelen göçük sonucunda şirket bünyesi çalışanı dava dışı ...'un vefat ettiğini kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan müteveffanın desteğinden yoksun kalan yakınları tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiğini, kişinin kendi kusuruna denk gelen taleplerin 3.kişinin zarara uğramış sayılamayacağından reddini talep ettiklerini, meydana gelen kazanın bir iş kazası olduğundan SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının, aylık bağlanıp bağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMM Genel Şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, müterafik kusur durumunun gözönünde bulundurulması gerektiğini, müvekkili kurum temerrüde d üşmediğinden faiz talebinin reddi gerektiğini, müvekkilinin tacir niteliği taşımadığı gibi ticari işletme de olmadığından avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek, müvekkil kurumun sorumluluğu bulunmaması nedeniyle davanın Kazaya neden olan 1- ... A.S. , 2- ... A.S. Ve ... A.S. Kömür isletmeleri Adi Ortaklıgı ve 3- ... ... San.Ve Tic. Ltd. Sti. Sirketleri'ne ihbarına, davacının ... Hesabı’na yapmış olduğu huzurdaki haksız, usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddine, aksi takdirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddine, müvekkili kurumun sorumluluğu; kusur oranında olduğundan kusur tespiti için dosyanın kusur bilirkişisine gönderilmesini,SGK’dan aylık bağlanıp bağlanmadığına ilişkin araştırma yapılmasına, hesaplama yoluna gidilmesi halinde hesaplamaya TRH-2010 mortalite tablosu ve 1,65 tekniz faizin esas alınmasına, müvekkili kurum usulüne uygun temerrüde düşürülmediğinden faiz talebinin reddine, aksi takdirde dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Davacının murisi ...'un 17/10/2017 tarihinde ... ili Merkez ... ... 1 nolu Kömür madeninde meydana gelen göçük neticesinde vefatı nedeniyle kısı ...'un Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası kapsamında 100,00-TL alacağının tahsili talebine ilişkindir.

Davacı vekili 13/07/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; davacı ... için dava dilekçemizde talep etmiş olduğumuz 100,00 TL'yi fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah yoluyla 112.400,00 TL daha arttırarak, arttırdığımız mikktarla birlikte toplam 112.500,00 TL nin, (Fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Mahkememizce celp edilen ceza dosyası incelendiğinde; ... 3. Ağır Ceza Mankemesince alınan 24/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda olayın iş kazası olduğu ve davacının murisinin madende gerçekleşen göçük nedeniyle hayatını kaybettiği ve 15/03/2023 tarihli celse 3 nolu ara kararı gereği SBM'ye yazılan müzekkerenin cevabından davacının murisi hakkında zorunlu ferdi kaza sigorta poliçesi bulunmadığı belirlendiğinden davacının 06/05/2015 tarihli 29347 sayılı Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Tebliği kapsamında tazminat talep etme hakkı bulunduğu değerlendirilmiştir.

Davalının teminat limitinin yönünden Mahkememizce resen tespit edilen;

Güvencehesabi.org adresinde de yer alan 06/05/2015 tarihli 29347 sayılı Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Tebliğinde ölüm halinde teminat limitinin 150.000,00-TL olduğu belirlenmiş, dava dilekçesi ekinde sunulan mirasçılık belgesinden vefat eden ...'un kızı olan davacı ...'un miras payının 3/4 olduğu anlaşılmış, bu durumda davacının 150.000,00-TL teminat limitinin 3/4 miras payına göre 112.500,00-TL talep edebileceği anlaşılmış olup, davacı vekili 13/07/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 112.400,00-TL artırarak davasını 112.500,00-TL olmak üzere ıslah etmiş, dava kısmi dava olarak açıldığından ve dava tarihinden evvel davalıya yapılan başvuruya davalı tarafça 28/03/2022 tarihinde ret cevabı verildiğinden davalının temerrüdünün 28/03/2022 tarihinde oluştuğu ve davalının sorumluluğu kanun gereği olduğundan talep edilebilecek faiz türü yasal faiz olduğundan davanın kabulü ile 112.500,00-TL'nin tazminatın temerrüt tarihi olan 28/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1. Davanın kabulüne,

112.500,00-TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 28/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken 7.684,87. TL harçtan peşin alınan 80,70. TL harç ile 385,00. TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 7.219,17 . TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan 80,70. TL başvurma harcı, 80,70. TL peşin harç, 11,50. TL vekalet harcı, 385,00. TL ıslah harcı, 76,25. TL tebligat/ posta gideri olmak üzere toplam 634,15. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 18.000,00. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/11/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır