İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/888 E. 2023/801 K.

T.C.

İSTANBUL

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:... Esas

KARAR NO:2023/801

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/08/2016

BİRLEŞEN:İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas

DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ:20/05/2015

KARAR TARİHİ:16/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; ..., Acıyapam ilçesinde davalı sigorta tarafından sigortalanan 2 nolu davalıya ait ... plakalı ...'ın kullandığı araç ile ... plaka sayılı ...'ın kullandığı aracın karıştığı bir trafik kazası meydana geldiğini, kazada...'ın ağır şekilde yaralandığını, kazada davalı araç sürücüsü karşı şeride geçmek suretiyle kazaya sebebiyet vermiş olduğundan tamamen kusurlu bulunduğunu, davalı sigortadan hem ZMM sigorta hem de ...sigorta poliçesi mevcut olduğunu, kazada malul kalan ... eski işini yapamamasından dolayı iş göremezlik bedeli ve masraflar kendisine ya da tedavi gördüğü sağlık birimlerine ödendiğini, müvekkilinin sigortalısına yaptığı ödemeler davalılar tarafından çeşitli gerekçeler ile reddedildiğini, sigorta tarafından 6111 sayılı yasa ile meydana gelen değişiklik gerekçe gösterildiğini, oysa ... Genel Müdürlüğü'nün ... sayılı genelgenin 5. Maddesinde yabancı uyruklu kişilerin yurtdışı tedavi giderlerinin ... tarafından ödenmeyeceği belirtildiğini, davalı sigortanın hem ZMMS ve hemde İMM sigortası olması sebebi ile bu sigortalardan dolayı yükümlülüklerinin ödenmesi için bu davaya dahil edildiğini, sigorta limitleri ve sorumlu olduğu poliçelerin teminat altına aldığı giderler ile ilgili olduğunu, işleten diğer davalı için ise işleten olması sıfatı ile 3. Şahıs konumundaki kazazedenin uğradığı tüm zararlar için sorumluluk söz konusu olduğunu, kaza sebebi ile sigortalısının uğradığı zararları davalılardan sigortalısına halef olması sebebi ve sıfatı ile TKK ilgili halefiyet hükümleri gereği rücuen müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... ... ... Hizmetleri Tur. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi "motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." şeklinde olduğunu, davaya konu kaza 28.08.2008 tarihinde meydana gelmiş olup iş bu dava 26.08.2016 tarihinde ikame edildiğini, bu haliyle 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olup davanın usulden reddi gerektiğini, her ne kadar davanın zamanaşımı yönünden reddini savunsak da, bir an için Sayın Mahkemenin aksi kanaat taşıdığını varsaysak dahi, müvekkilin bu davada taraf sıfatı bulunmadığı için pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddi gerektiğini şöyle ki; Müvekkil şirket araç kiralama işi yaptığını, davaya konu kazaya sebebiyet veren ve ... plakalı aracı kullanan ... isimli şahış da bu aracı 08.08.2008 tarihinde müvekkil şirketten 23 günlüğüne kiraladığını, araç ...’a teslim edildiğini, müvekkilim, söz konusu aracı ... isimli şahsa uzun süreli kiraladıktan sonra bu şahıs da seyir esnasında karşı şeride geçerek “şeride tecavüz kuralını ihlal” etmiş ve tamamen kusurlu olduğu bir trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kazada yanında bulunan eşininde yaralandığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde “işleten”, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olduğu, ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlandığını, aynı Kanunun 85. maddesi hükmüne göre ise bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur, iş bu dava müvekkil şirketin Karayolları Trafik Kanunu uyarınca “işleten” sıfatına sahip olduğu iddiası ile tarafımıza yöneltilmiştir. Halbuki yukarıdaki kanun maddesi ve de ekte de sunduğumuz Yargıtay kararları doğrultusunda müvekkil işleten sıfatına sahip değildir. Gerçekten de uzun süreli araç kiralamalarında motorlu aracı kiralayan kiracı, işleten sayıldığını, müvekkilin salt aracın maliki sıfatına sahip olması işleten olduğu ve de sorumluluğuna gidileceği anlamını taşımayacağını, bu haliyle olayda asıl işleten aracı müvekkilden kiralayan ... isimli kişi olduğunu, izah edilen sebepler doğrultusunda davanın öncelikle zamanaşımı ve de pasif husumet ehliyeti yokluğu yönünden reddine, şayet Sayın Mahkeme aksi kanaat taşıyor ise bu defa diğer ileri sürdüğümüz savunmalar ve re’sen gözetilecek sebepler doğrultusunda reddine, davanın ... Kurumuna ihbarına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı vekilinin dava dilekçesinde de belirttiği gibi dava konusu kaza 28.08.2008 tarihinde meydana geldiğini, dolayısıyla dava tarihi itibarıyla 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğini, bu nedenle davacı vekilinin talebinin zamanaşımına uğradığı açık olduğunu, sayın Mahkemenizce de çok iyi bilineceği üzere Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre zamanaşımı süresinin maluliyetin kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlaması için tedavinin de kazadan itibaren aralıksız devam ediyor olması ve tedavinin tamamlanması sonrasında maluliyet raporunun verilmesi gerekmekte olduğunu, davacının tedavisinin devam ettiğine ilişkin hiçbir tedavi evrakı bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davacının talebinin zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiğini, sayın mahkemece bu itirazımızın haklı görülmemesi halinde davanın esasına ilişkin beyanlarımız ise davacı vekilinin dava dilekçesinde 28.08.2008 tarihinde maluliyetle sonuçlanan yaralamalı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı araç, 27.08.2008 başlangıç – 27.08.2009 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... – ... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile maluliyet halinde kaza tarihi itibarıyla şahıs başına azami 125.000,00 TL poliçe limiti ile ... ... ... Hizm. Tur. Tic. Ltd. Şti. adına müvekkil sigorta şirketine sigortalı olduğunu, davacı vekili dava dilekçesinde söz konusu kaza sebebiyle müvekkilinin yaralandığını ve neticesinde sürekli iş göremezliğe maruz kaldığını belirtmiş ve doğan tüm bu zararların tazmini için tedavi , bakıcı gideri ve manevi tazminat ile birlikte toplamda 1.184.344,73 TL. tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, ancak davacı vekilinin bu talebinin yerinde olmadığını, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu ... Genel Müdürlüğü’nün 2012/5 Sayılı genelgenin 5. Maddesinde yabancı ve Türk vatandaşları arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını, eğer böyle bir ayrım yapılsa dahi bu genelge yasa hükmüne aykırı olduğundan uygulanması mümkün olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla tazminat hesabında bu araçta hatır için taşınması nedeni ile tazminat hesabından asgari % 25 oranında indirim yapılması gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, hatır taşımacılığı Yargıtay uygulamalarında % 25 indirim sebebi olduğundan hesaplanan tazminat üzerinden %25 kesinti yapılmalı olduğunu, davacı vekilinin manevi tazminat talebini müvekkil sigorta şirketine de yöneltmesinde yasal isabet bulunmadığını, zira gerek trafik poliçesi genel şartlarına ve gerekse Yüksek Yargıtay’ımızın yerleşik içtihatlarına göre manevi tazminat talepleri trafik poliçesinin teminatı kapsamına dahil olmadığını, Bu nedenle davacı vekilinin müvekkil sigorta şirketine yönelttiği manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirketin dava konusu talepten sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde müvekkil şirketin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceği, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

BİRLEŞEN İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E SAYILI DOSYASINDA:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28.08.2008 tarihinde ... ... ilçesinde davalı sigortalı tarafından sigortalanan 2 nolu davalıya ait ...'ın kullandığı araç ile ... 'ın kullandığı aracın karıştığı bir trafik kazasının meydana geldiği, kazada...'ın ağır bir şekilde yaralandığı, kazada davalı araç sürücüsünün karşı şeride geçmek suretiyle kazaya sebebiyet vermiş olduğundan tamamen kusurlu olduğunu, kaza sebebi ile...'ın hastalık kasası ve Maluliyet Sigırtası kapsamında davacının yazılı ödemelerin kendisine yapıldığı, kaza sebebi ile sigortalının uğradığı zararları davalılrdan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etme zorunluluğunun doğduğu, toplam 98356,10 CHF alacağının sigorta için limiti dahilinde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... ... ... Hizmetleri Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup, davanın reddinin gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi "motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." şeklinde olduğunu, dava konusu kazanın 28.08.2008 tarihinde meydana geldiğini, iş bu davanın 20.05.2015 tarihinde ikame edildiğini, bu haliyle 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu ve davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkilin bu davada taraf sıfatı bulunmadığı için pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin araç kiralama işi yaptığını, davaya konu kazaya sebebiyet veren ve ... plakalı aracı kullanan ... isimli şahsın, bu aracı 08.08.2008 tarihinde müvekkil şirketten 23 günlüğüne (08.08.2008-31.08.2008 tarihleri arasında) kiraladığını, aracın ...’a teslim edildiğini, müvekkilinin söz konusu aracı ... isimli şahsa uzun süreli kiraladıktan sonra, seyir esnasında karşı şeride geçerek “şeride tecavüz kuralını ihlal” ettiğini ve tamamen kusurlu olduğu bir trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kazada yanında bulunan eşinin de yaralandığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde “işleten”, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. md.'ne göre ise bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olduğunu, iş bu davanın müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunu uyarınca “işleten” sıfatına sahip olduğu iddiası ile tarafınaa yöneltildiğini, müvekkili işleten sıfatına sahip olmadığını, uzun süreli araç kiralamalarında motorlu aracı kiralayan kiracı, işleten sayıldığını, müvekkilinin salt aracın maliki sıfatına sahip olması işleten olduğu ve de sorumluluğuna gidileceği anlamını taşımadığını, bu haliyle olayda asıl işletenin, aracı müvekkilinden kiralayan ... olduğunu, beyanla davanın öncelikle zamanaşımı yönünden, şayet Sayın mahkeme aksi kanaat taşıyor ise bu defa pasif husumet ehliyeti yokluğundan ve re'sen gözetilecek diğer sebeplerden dolayı reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; trafik kaza raporu sureti, kazanın oluşu ve kusur oranının tespiti, poliçeler, davacının yaptığı ödemeler ve tercümeleri, sigortalının sağlık durumu ile ilgili bilgi ve belgeler, davalılar ile yapılan yazışmalar, trafik kaydı, ceza dosyası, diğer yasal delillerine dayanmıştır.

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 23/03/2018 tarihli kusur raporuna göre;

"...A-Sürücü ... yönetimindeki otomobil ile yola gereken dikkati vermemiş, karşı yön yol bölümünün sollama yapılabilmesi için emniyetli olup olmadığını kontrol etmeden sollama işlemine geçerek olayın meydana gelmesine sebebiyet vermiş, dikkatsiz, özensiz ve nizamlara aykırı hareket etmiş olup olayda asli ve tam kusurludur.

B-Sürücü ...'ın olayın meydana gelmesinde hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru yoktur.

SONUÇ :

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

A-Sürücü ... 'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

B-Sürücü ... 'ın kusursuz olduğu..." tespit ve rapor edilmiştir.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 18.12.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre;

"...1)Dava dışı sürücü ...'ın yönelimindeki ... plakalı otomobili ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine, yol ve trafik şartlarına göre ayarlamaması nedeniyle Karayolları Tralfik Kanununun 52/b - 84/c ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101/b - 157/a/3 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araç ve kişilerin kusurunun bulunmadığı,

2)Kazada yaralanan...'ın tedavi giderlerine ilişkin talep edilen toplam 244.821,10 CHF tedavi giderinin 213.817,50 CHF Kısmının KTK 98. Md. kapsamında sayılan faturalı ve belgeli tedavi gideri olarak kabulü ile ... Başkanlığı sorumluluğunda kaldığından bu miktara yönelik talep dolayısıyla sigorta şirketlerinin, araç malikleri ve sürücülerin talep edilen tazminattan sorumluluğunun sona erdiği,

3. 520,00 CFİF Hastane kesintisi, 187,90 CHF ortopedik yatak gideri için yapıları ödeme olmak üzere 707,90 CHF tedavi giderinin davalı işleten sorumluluğunda kalacağı, Sigorta şirketi tedavi limiti geçici işgöremezlik zararı ile dolmuş olmakla bu talep yönünden sigorta şirketinin sorumluluk limiti kalmadığı,

4. Poliçe limitinin kaza tarihi itibarıyla kur dikkate alınarak 114.784,21 CHF olduğu, 2016-888 ve ... sayılı dosyaların davacılarının ayrı olması nedeniyle poliçe limitinin garameten paylaştırılması gerekeceği;

5)Geçici işgöremezlik talepleri yönünden davacının dava dilekçesindeki talebi ile talebin açıklanmasına ilişkin verdiği beyan dilekçesindeki tarih aralığı dikkate alındığında geçici işgöremezlik zararının farklı miktarlarda değerlendirildiği bu nedenle 2 alternatifli hesaplama yapıldığı, hangi hesaplamanın kabul edileceğinin takdirinin Sayın Mahkemeyelait olduğu, buna göre;

a- Dava dilekçesindeki talep dikkate alındığında;

2016-... E. Sayılı dosya davacısı ... ... 50.086,34 CHF kısmından ... sigora AŞ sorumluluğunda olmak, bakiye 17.166,66 CHF kısmından davalı işleten sorumluluğunda olması kaydıyla 67.253,00 CHF geçici işgöremezlik ödemesinin talep edilebileceği,

... E. Sayılı birleşen davanın davacısı ... tarafından dava edilen 86.872,50 CHF geçici işgöremezlik zararından ... Sigorta AŞ'den garameten 64.697,87 CHE kısmının talep edebileceği, bakiye 22.174,63 CHE kısmından davalı işletenin sorumlu olacağı,

b-Davacı vekilinin 23.102017 tarihli dilekçesinde belirttiği ... sayılı davadaki talebin 01.03.2012-30.04.2013 ARASINI KAPSADIĞINA ilişkin beyanı dikkate alındığında,

2016-888 E. Sayılı dosya davacısı ... .... 64.345,67 CHF kısmından ... sigorta AŞ sorumluluğunda olmak, bakiye 2.907,33 CHF kısmınla davalı işleten sorumluluğunda olması kaydıyla 67.253,00 CHF geçici işgöremezlik ödemesinin talep edilebileceği,

... E. Sayılı birleşen davanın davacısı ... tarafından dava edilen 86.872,50 CHF ise de, davacı talebinin 01.03.2012-30.04.2013 tarihleri arasına ilişkin olması dikkate alınarak 52.717,50 CHF geçici işgöremezlik zararından, ... Siyorta AŞ'den garameten 50.438,54 CHF kısmını talep edebileceği, bakiye 2.278,96 CHF kısmın davalı işleten sorumluluğunda değerlendirileceği,

6. 7.056,00 CHF ek vergi + 11.775,00 CHF masraflar + 10.600 CHF okul gideri + 883,60 CHF okul değişikliği nakliye ödeneği olmak üzere toplam:30.314,60 CHF talep edilen giderin TBK 54. Md kapsamında yeri olmadığı,

7. Manevi tazminat niteliğinde olan bütünlük tazminatı olarak ödendiği belirtilen 44.100,00 CHF miktarın takdirinin sayın mahkemeye ait olacağı, Trafik Poliçesinin manevi tazminati kapsamadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.

...'nın sorumluluğunun SUT hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi icin bilirkişi ...'den alınan 03/01/2022 havale tarihli rapora göre;

''... Tedavinin yurt içinde olmadığı ve aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu ve yasa kapsamında ... kurumunun genel sağlık sigortalısı sayılanlar kişilerden olmadığı, 2012/5 Sayılı Genelgenin 1/5. Maddesi gereğince yabancı uyruklu kişilerin yurt dışında devam eden tedavilerine ilişkin giderler bakımından ... Kurumun bir sorumluluğu bulunmadığından ve Türk vatandaşı olmayan ve tedavisi yurt dışında devam eden dava dışı davacı şirket/kurum sigortalısının tedavi giderlerinin ... Kurumdan talep edilmesi mümkün olmadığı ve davacı sigorta şirketinin 5510 Sayılı Yasa’nın 93/1. Maddesinde, “Bu Yasa gereğince sigortalılık ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucunda kurum nezdinde doğan alacaklarının devir ve temlik- edilemeyeceği…” hüküm altına alındığından rücü talebinin yerinde olmadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporları arasında ...'nın sorumluluğu hususunda görülen çelişkilerin giderilmesi için SUT uzmanı ..., sigorta uzmanı ... ve aktüerya uzmanı ... ... 12/01/2023 havale tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre;

''... 1)Dava dışı ... plakalı otomobilin sürücü ...'ın yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı kamyonetin sürücüsü ...'ın yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, kazaya karışan yolcular ...'ın ...'ın ve ...'ın ve...'ın yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurlarının veya müterafik kusurlarının olmadığı,

2)...'nın yabancı uyruklu kişinin Türkiye'de trafik kazasında yaralanmasından dolayı yurt dışı tedavi giderlerinden SUT'a göre sorumlu olmadığı,

3)Poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle kur dikkate alınarak 114.784,21 CHF olduğu, ...-... ve ... sayılı dosyaların davacılarının ayrı olması nedeniyle poliçe limitinin garameten paylaştırılması gerekeceği,

4)Geçici iş göremezlik talepleri yönünden davacının dava dilekçesindeki talebi ile talebin açıklanmasına ilişkin verdiği beyan dilekçesindeki tarih aralığı dikkate alındığında geçici iş göremezlik zararının farklı miktarlarda değerlendirildiği, bu nedenle 2 alternatifli hesaplama yapıldığı, hangi hesaplamanın kabul edilebileceğinin takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu, buna göre; geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kazanç kaybı zararı olduğu, davacının sigortalısının geçici iş göremez kaldığı süreyi tespit eden doktor raporu bulunmadığı, davacı sigortalısının iş göremez kaldığı sürede yoksun kaldığı gelirini gösteren resmi belge dosyada bulunmadığı, İsviçre şartlarında hangi tür geliri olduğu ve miktarının bilinmediği, dosyaya sunulan belgeler çerçevesinde davacı sigorta şirketinin yaptığı geçici iş göremezlik zararı ödemesinin miktar yönünden denetiminin mümkün olmadığı, bilirkişi heyeti olarak sunulan belgelerden ne miktar ödemenin geçici iş göremezlik ödemesi olarak yapıldığının tespit edilebildiği,

a-Dava dilekçesindeki talep dikkate alındığında;

• 2016-... esas sayılı dosya davacısı ...'nin 50.086,34 CHF kısmından ... Sigorta A.Ş. Sorumluluğunda olmak, bakiye 17.166,66 CHF kısmında davalı işleten sorumluluğunda olması kaydıyla 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik ödemesinin talep edilebileceği,

-... esas sayılı birleşen davanın davacısı ... tarafından dava edilen 86.872,50 CHF geçici iş göremezlik zararından ... Sigorta A.ş'den garameten 64.697,87 CHF kısmının talep edilebileceği, bakiye 22.174,63 CHF kısmının davalı işleten sorumluluğunda değerlendirileceği,

b-Davacı vekilinin 23/10/2017 tarihli dilekçesinde belirttiği ... sayılı davadaki talebin 01/03/2012 - 30/04/2013 arasını kapsadığına ilişkin beyanı dikkate alındığında,

-2016-... E. Sayılı dosya davacısı...’nin 64.345,67 CHF kısmından ... sigorta AŞ sorumluluğunda olmak, bakiye 2.907,33 CHF kısmında davalı işleten sorumluluğunda olması kaydıyla 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik ödemesinin talep edilebileceği,

-... E. Sayılı birleşen davanın davacısı ... tarafından dava edilen 86.872,50 CHF ise de, davacı talebinin 01.03.2012-30.04.2013 tarihleri arasına ilişkin olması dikkate alınarak 52.717,50 CHF geçici iş göremezlik zararından, ... Sigorta AŞ’den garameten 50.438,54 CHF kısmının talep edebileceği, bakiye 2.278,96 CHF kısmın davalı işleten sorumluluğunda değerlendirileceği,

5. 10.12.2019 ve 18.05.2021 tarihli bilirkişi raporlarında iş göremezlik tazminatına yönelik değerlendirmelerin geçerli olduğu,

6)Sigorta hukuku yönünden, davaya konu olayda davalı ... Sigorta A.Ş., ... plakalı aracı ... poliçe numarasıyla 27.08.2008 – 27.08.2009 vade tarihleri arasında Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 28.08.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasının ilgili sigorta poliçesi vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, Detayları yukarıda açıklandığı üzere, ATK Trafik İhtisas Dairesi’nin 23.03.2018 tarih 8075 sayılı kusur raporunda yer alan; “28.08.2008 tarihinde kazanın meydana gelmesinde; Sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'ın kusursuz olduğu belirtilmiş.” tespitlerine istinaden meydana gelen trafik kazasında zarar gören dava dışı...’ın zararının TTK Madde 1473 ve ZMSS Genel Şartları A-3 Sigortanın Kapsamı maddelerine göre davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi teminat kapsamında olduğu ve teminat limitinin 125.000,00 TL ile sınırlı olduğu, Diğer davalı ... ... ... Hiz. Tur. Tic. Ltd.’nin sorumluluğu ile ilgili hukuki değerlendirme ve takdir yetkisinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu ..." tespit ve rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Asıl ve birleşen dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuen sigarta alacağına ilişkindir.

Davacı yan asıl davada; 28.08.2008 tarihinde davalı ... ... Kiralama şirketine ait ... plakalı ...'ın kullandığı araç ile ... plakalı ... kullanımındaki aracın karıştığı kaza sonucunda dava dışı sigortalı...'ın ağır yaralandığını, kazada davalının aracına ait davalı sigorta şirketinin ZMM Sigorta Poliçesi ve... Sigorta Poliçesi ile teminat verdiği, meydana gelen kaza sonucu İsviçre Vatandaşı olan...'a uğradığı vücut bütünlüğü ve sağlığına ilişkin tedaviler, yardımlar ve işgöremezlik sebebi ile; iş göremezlik bedeli olarak 67.253,00 CHF, hastane kesintisi olarak 520,00 CHF, tedavi masrafı olarak 158.144,00 CHF, bütünlük tazminatı olarak 44.100,00 CHF, masraflar 11.775,00 CHF, geçici yardım 21.766,10 CHF, tedavi masrafları 86.677,0 CHF olmak üzere TOPLAM 388.195,20 CHF ödeme yapıldığından bahisle bu tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davacı yan birleşen davada ise; gündelik ödenek 86.872,50 CHF, okul parası ... Okulları 10.600,00 CHF, okul değişikliği nakliye ödeneği 883,60 CHF gibi adlar altında olmak üzere TOPLAM 98.356,10 CHF ödemenin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı ... ... savunmasında; davanın zamanaşımına uğradığını, aracın dava dışı sürücüye 23 günlüğüne kiralandığını, işleten sorumluluklarının bulunmadığını, tedavi giderlerinin ... tarafından karşılanması gerektiğini savunmuştur.

Davalı Sigorta Şirketi Savunmasında; davanın zamanaşımına uğradığını, tedavi giderlerinin ... tarafından karşılanması gerektiğini savunmuştur.

Mahkememizin 03.02.2017 tarihli ara kararı ile hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında birleşen ... Esas sayılı dosyada davaya konu taleplerin TBKm.54. kapsamına göre açıklanmasına ilişkin olarak davacı vekili tarafından sunulan 23.10.2017 tarihli dilekçede; birleşen ... Esas sayılı dosyasında gündelik ödenek ve iş göremezlik ödeneği adında yapılan ödemelerin ikisinin de işgöremezlik ödeneği olduğu, ... sayılı davadaki talebin 01.03.2012-30.04.2013 arasını kapsadığı, ... Esas sayılı davanın ise 31.08.2008-29.02.2012 tarihleri arasını kapsadığı, taleplerinin işgöremezlik ve mesleki eğitim gibi realite sayılabilecek çalışmayı içerdiği, geçici yardımın tamamlayıcı sigorta olduğu ve bir defaya mahsus ödenen maluliyet tazminatı olduğunu belirtilmiş ve mahkememizce bu açıklama kapsamına göre değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Somut Olayda; 28.08.2008 günü, saat 10:40 sıralarında sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobil ile Yeşilova istikametinden ... istikametine doğru seyretmekte iken olay mahalline geldiğinde, önündeki kamyonu sollamak istediği sırada karşı yönden gelmekte olan sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonet ile çarpışması sonucunda dava konusu kaza meydana geldiği, davalı ... ... Kiralama şirketinin ... plaka sayılı otomobilin işleteni, diğer davalı Sigorta şirketinin ise anılan aracın ZMMS’i olduğu, Adli Tıp Kurumunun 23/03/2018 tarihli kusur raporu ile bilirkişi heyetlerince alınan raporlar kapsamına göre; olayda sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı yan, tedavi giderlerinden dava dışı ... Kurumunun sorumlu olduğunu savunmuş ise de; hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporlarına ve ... Kurumu Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü'nün 07.02.2012 tarih 2012/5 sayılı Trafik Kazalarına Bağlı Tedavi Giderleri genelgesinin 5 maddesine göre; yabancı uyruklu kişilerin trafik kazalarına bağlı tedavilerinin devamını yabancı ülkelerde sürdürmeleri halinde yurt dışında verilen tedavi hizmetlerinin bedeli kurumca karşılanmayacağı, ...'nın yabancı uyruklu kişinin Türkiye'de trafik kazasında yaralanmasından dolayı yurt dışı tedavi giderlerinden SUT'a göre sorumlu olmadığı, bu değerlendirmeye göre ...'nın İsviçre vatandaşı...'ın yurt dışı tedavi giderlerinden sorumlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalı yan zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; Karayolları Trafik Kanunun 109. Maddesine göre; "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir."

Taksirle yaralama fiili için kaza tarihinde yürürlükte bulunan Türk Ceza Kanununun 89/4 maddesi yollamasıyla TCK.nın 66. Maddesi gereğince 8 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Davaya konu trafik kazası 28.08.2008 tarihinde meydana gelmiş, dava ise 26.08.2016 tarihinde açılmış olup zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığın işbu itirazın reddine karar verilmiştir.

Öte yandan davalı ... ... ... Hiz. Tur. Tic. Ltd. Aracı kiraladığı için işletin sıfatının bulunmadığını, davada husumet ehliyetinin olmadığını savunmuştur. 2918 sayılı KTK'nin 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere İşlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir. Araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde, işletenliğin devri niteliğini taşıyacak sözleşmenin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Ayrıca ve en önemlisi de bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması şarttır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2021/18006 Esas-2021/7993 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda kazaya karışan aracın, araç maliki davalı ... ... tarafından dava dışı sürücüye 08.08.2008 tarihinde 23 gün süre ile kiralandığı, kiralama süresinin kısalığı karşısında aracın fiili ve hukuki yararlanmasını başkasına ait olacak şekilde devredildiğinden, araç malikinin işletenlik sıfatının kalktığından, zarar ile arasındaki illiyet bağının ortadan kalktığından ve zarardan sorumlu olmadığından söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından bu yöndeki istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan 12/01/2023 havale tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda;

Dava dışı sürücünün %100 kusuru ile sebebiye verdiği kazada, davalı ... ...'nun işlete, dava sigorta şirketinin de aracın ZMMS’i sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu oldukları, sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğu, teminat limitinin 125.000,00 TL olduğu, kaza tarihi, yani riskin gerçekleştiği tarih itibariyle geçerli kur üzerinden (CHF-1,0890 TL) hesaplanan teminat tutarının 114.784,21 CHF olarak belirlendiği, bu tutarın her dosyaya garameten paylaştırılması sonucunda asıl davada 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik tazminatının 64.345,67 CHF kısmından ... sigorta AŞ sorumluluğunda olmak, bakiye 2.907,33 CHF kısmında davalı işleten sorumluluğunda olması kaydıyla 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik ödemesinin talep edilebileceği, ... Esas Sayılı birleşen dosyada davacı talebinin 01.03.2012-30.04.2013 tarihleri arasına ilişkin olması dikkate alınarak 52.717,50 CHF geçici iş göremezlik tazminatının 50.438,54 CHF kısmının ... Sigorta AŞ’den, bakiye 2.278,96 CHF kısmın davalı işleten talep edilebileceği, davacı yanın talepleri arasında yer alan 7.056,00 CHF ek vergi + 11.775,00 CHF masraflar + 10.600 CHF okul gideri + 883,60 CHF okul değişikliği nakliye ödeneği olmak üzere toplam: 30.314,60 CHF talep edilen giderin TBK.m.54 kapsamında yerinin olmadığı, bütünlük tazminatı talebinin TBK.m.56 kapsamında manevi tazminat niteliğinde olduğu, Trafik Poliçesinin manevi tazminatı kapsamadığı anlaşılmakla; asıl davanın kısmen kabulüne, 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren 3095 S.K.nun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiyle davalılardan (Davalı ... sigorta AŞ’nin sorumluluk tutarının 64.345,67 CHF ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı davasının kısmen kabulüne, 52.717,50 CHF geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren 3095 S.K.nun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiyle davalılardan (Davalı ... sigorta AŞ’nin sorumluluk tutarının 50.438,54 CHF ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

ASIL DAVA YÖNÜNDEN;

1. ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜNE, 67.253,00 CHF geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren 3095 S.K.nun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiyle davalılardan (Davalı ... sigorta AŞ’nin sorumluluk tutarının 64.345,67 CHF ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,

3. Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 14.015,99. TL harçtan peşin alınan 20.225,65. TL, mahsubu ile bakiye 6.209,66. TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4. Davacı tarafından yapılan 29,20. TL başvurma harcı, 20.225,65. TL peşin harç, 4,30. TL vekalet harcı olmak üzere toplam 20.259,15. TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. )Davacı tarafından yapılan 2.346,00. TL davetiye/tezkere gideri 13.000,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.346,00. TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 2.658,62. TL davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6. )Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 32.777,33. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7. )Davalı ... ... tarafından yapılan 16,80 TL nin red/kabul oranına göre 13,89. TL sinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,

8. )Davalılar duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13(3) md uyarınca 32.777,33 . TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

9. ). Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine

BİRLEŞEN İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E SAYILI DAVA YÖNÜNDEN

1. Birleşen Mahkememizin ... Esas Sayılı davasının KISMEN KABULÜNE, 52.717,50 CHF geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren 3095 S.K.nun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiyle davalılardan (Davalı ... sigorta AŞ’nin sorumluluk tutarının 50.438,54 CHF ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,

3. Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 10.065,88 . TL harçtan peşin alınan 4695,04 . TL, mahsubu ile bakiye 5.370,84 . TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan 27,70 . TL başvurma harcı, 4.695,04 . TL peşin harç, 4,10. TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.726,84 . TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. )Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 23.576,95. TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. )Davalılar duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13(3) md uyarınca 23.576,95 . TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

7. ). Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine

Davacı vekilinin ve davalılar ... ... ile ... Sigorta vekillerinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2023

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır