İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/296 E. 2024/644 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/296 Esas

KARAR NO:2024/644

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :24/03/2017

KARAR TARİHİ:17/07/2024

BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/11/2017

KARAR TARİHİ:17/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari faaliyetten doğan fatura alacakları nedeniyle .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçtiğini, ancak davalı şirket icra dosyasına hiçbir evrak ve belge sunmadan takip konusu alacağın 48.400 USD lik asıl alacak, 2.020,87 USD lik işlemiş faiz ve ferileri kısmına itiraz ettiğini, takip konusu 16.02.2016 tarih ... nolu 48.400 USD lik fatura ... Noterliği 18.02.2016 tarih ... nolu ihtarnamesi ile birlikte davalı/borçlu şirkete gönderilmiş ve ihtarname ile birlikte tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının ....icra müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasındaki haksız ve kötü niyetli olan itirazının iptali ile takibin devamına , davalı şirketin %20 tan aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından müvekkili şirket aleyhine yaptığı icra takibinin sebebi olarak 16/02/2016 tarih ... sayılı 48.400-USD bedelli faturayı gösterdiğini, takip dayanağı olarak gösterilen fatura içeriğine itiraz edilmek suretiyle .... Noterliğinin 24/02/2016 tarih ... sayılı ihtarnamesi ile davacıya iade edildiğini, davacının dava dilekçesinde, kendisine müvekkilinden alacaklı kılan bir maddi vakıa beyan etmediğini, talebini yalnızca kendisine iade edilmiş olan faturaya dayandırdığını, bu nedenlerle davanın reddine, davacının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 13.10.2014 tarih ... numaralı R2 yetki belgesine sahip "Taşıma İşleri Organizatörü” sıfatıyla dava dışı Gönderen ... A.Ş.'nin eşyasını Davalıya "Taşıtan” olduğunu ,Davalı Şirket de, Uluslararası taşımacılık (C2) yetki belgesine sahip, tek faturaya bağlı eşyanın bir bölümünün taşınmasını üstlenen "Taşıyıcı” olduğunu dava dışı ... Ltd.Sti. tek faturaya bağlı eşyanın bir bölümünün taşınmasını üstlenen diğer "Taşıyıcı” olup ,Dava dışı ... A.S. de taşımaya konu edilen eşyanın "Göndereni” satıcısı olduğunu, müvekkili şirketin Taşıma İşleri Organizatörü sıfatıyla Gönderen ile yaptığı taşıma sözleşmesine bağlı olarak taşınmasını üstlendiği eşyanın teknik ve hacim niteliğine bağlı olarak;Bir kısmının taşınmasının "tenteli araçlarla" gerçekleştirilmesi için dava dışı ... Ltd. Şti. ile taşıma sözleşmesi akdedilğini ,Bir kısmının taşınmasını da "low-bed araçlarla" gerçekleştirilmesi için Davalı ile 19.11.2011 tarihli taşıma sözleşmesi akdedilğini, davalı ile akdedilen taşıma sözleşmesi ve şartları, taraflar arasında yapılan Elektronik Posta ile yapılan yazışmalara bağlı olarak belirlendiğini ve 19.11.2011 tarihinde akdedildiğini, 25.11.2015 tarihinde Gürcistan/Azerbaycan sınır kapısından geçmesi gereken araçlar Davalı Taşıyıcıya ait araçlarının Azerbaycan/Geçiş belgelerinin bulunmaması nedeniyle ancak 03.12.2015 tarihinde geçiş yapabildiğini araçların 7 gün süreyle beklemelerine neden olduğunu, davalı taşıyıcı, Low-bed araçlarının Kazakistan/Geçiş belgelerinin bulunmaması nedeniyle de 12.12.2015 - 01.01.2016 tarihleri arasında Dava dışı ... Ltd. Şti. ne ait tenteli araçların 19 gün süreyle beklemelerine neden olduğunu, 01.01.2016 tarihinde Aktau/Limanından yola çıkan araçların 06.01.2016 tarihinde "..." adresine boşaltıldığını, davalı taşıyıcının Tuzla/İstanbul - Aktau/Kazakistan taşıma işlemini; basiretli bir taşıyıcı sıfatıyla (araçlarınızın geçiş-yol izin belgesinin bulunmaması) makul sürede gerçekleştirememesinden ötürü Müvekkili şirketin zarara uğradığını belirtirek, davalının gecikmeli olarak gerçekleştirdiği taşımadan ötürü yapılmış olan harcamalar ve ödenmiş olan gecikme ücretlerinden ötürü uğranılan zararın tazmini-tahsili için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası İtirazının iptali ile takibin devamına,Davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanın Sözleşme tarihinin 18.11.2015 , Dava tarihin de 20.11.2017 olması nedeni ile CMR 32 madde de öngörülen 1 yıl içerisinde dava ikame edilmemiş olduğundan, (kabul anlamına gelmemek kaydı ile ) davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını Bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımından reddi gerektiğini, İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/296Esas sayılı dosyası açılan dava ile ; taraflar arasında akdedilen sözleşmeye dayalı uğradığı zararların tazmini için dava ikame edildiğini Tarafları ve dayanak konusu aynı olan iki davanın birleştirilmesi gerektiğini, dava konusu edilen faturalar süresinde davacıya iade edildiğini, davacının icra takibine konu ettiği fatura içerikleri kesinlikle kabul edilmemektedir. kaldıki faturlarda davacıya süresinde iade edildiğini fatura münderacatı kesinleşmediğini yine sözleşmeye aykırı düzenlemiş olan faturaları kabul etmediklerini, sözleşmede teslim tarihi bulunmadığını bu nedenle geç teslimden de söz edilemeyeceğini,davacı tarafın mal teslimatının müvekkile ait araçlarda dozlovaiyol geçiş belgesi olmadığından kaynaklı makul sürede yapılmadığı iddiasına haksız ve yersiz olup reddi gerektiğini, davacı taraf, müvekkil şirketten hareketsiz kalmasını bizaat kendisi talep ettiğini yine davacı taraf bir süre sonrada müvekkilden yeninden harekete geçmesini talep ettiğini bu beklemeden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını , davacının teslimat yerini, nakliye sırasında sürekli değiştirdiğini ve araçları birkaç farklı adrese yönlendirdiğini bununda müvekkiliden kaynaklı gecikme diye fatura etmesi kesinlikle kabul edilemeyeceğini belirterek, dosyanın İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/296 E. Sayılı dosyası ile Birleştirilmesine Davacının haksız ve yersiz davasının (kabul anlamına gelmemek kaydı ile ) zamanaşıma uğramış olduğundan zamanaşmından reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve yersiz davanın reddine, davacının %20 den aşağı olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bekleme süreleri sebebiyle oluşan ek ücretlerin tahsili için davalı taşıtan aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen dava ise, aynı taşıma sözleşmesinde teslimde gecikme sebebiyle uğranılan zararın tahsili amacıyla davalı taşıyan aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

.... ATM ... esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, dosyanın yapılan incelemesinde davacının ... A.Ş, Davalının .... olduğu davacı tarafından .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile alacağın tahsili için başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptalini talep ettiği, dosyada dilekçeler aşamasının tamamlandığı görülmüştür.

Asıl dava yönünden dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 169.447,39-TL ve birleşen dosya yönünden .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; birleşen dosya davacısı tarafından birleşen dosya davalısı aleyhine toplam 70.446,88-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, asıl dosya davalısı ile birleşen dosya davalısının itirazı üzerine takiplerin durduğu, itirazların süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davaların, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 02/03/2022 tarihli raporunda özetle;

"... Taşıyıcının CMR hükümleri gereğince gecikmeden dolayı sorumlu olabilmesi için taşıma süresinin aşılmasının yani gecikmenin yanı sıra, bu gecikmeden dolayı bir zararın da doğmuş olması gerekir. Gecikme bir zarara yol açmamışsa taşıyıcının gecikmeden dolayı sorumlu olabilmesi için taşıma süresinin aşılması ve hak sahibinin zarar görmesi yeterli olmayıp ayrıca gecikme ile zarar arasında illiyet bağının bulunması da gerekir. Bu nedenle hak sahibi gecikme nedeniyle açtığı davada gecikmeyi, zararı ve gecikme ve zarar arasındaki illiyet bağını ispat etmelidir.

3. CMR.m.23/V’e göre; “gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini

geçmemek üzere tazminat öder”. CMR.m. 23/IV’te sayılan “ gümrük vergileri ve taşıma dolayısıyla yapılan diğer masraflar” üst sınırınbelirlenmesinde dikkate alınmaz, tazminat hesabında sadece taşıma ücreti dikkate alınır. Bununla birlikte CMR.m.24’e göre eşyanın değerinin taşıma senedine dercedilmesi veya CMR.m.26 uyarınca teslimde özel menfaatin kararlaştırıldığı durumlarda da kural olarak ek bir taşıma ücreti ödeneceğinden

bu ek taşıma ücreti de üst sınırın belirlenmesinde hesaba katılacaktır. Taşıma ücretinin miktarını ispat yükümlülüğü taşıyıcıya aittir. Yine CMR 29 anlamında taşıyıcının kasta eşdeğer kusuru varsa taşıyıcı gerçek zarardan sorumlu olacaktır.

Davaya konu olayda gecikmenin söz konusu olup olmadığı ve tarafların gecikmeye dayalı taleplerinin tespiti için taraflar arasında Türkiye Gürcistan

arasındaki makul taşıma süresinin ne olacağına dair ... ... Derneğinden, taşıma süresi içerisinde tarafların iddia ettiği şekliyle taşımanın

1. Dava konusu uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanacağı,

2. Davaya konu olayda gecikmenin söz konusu olup olmadığı ve tarafların gecikmeye dayalı taleplerinin tespiti için taraflar arasında Türkiye Gürcistan arasındaki makul taşıma süresinin ne olacağına dair ... ... Derneğinden, taşıma süresi içerisinde tarafların iddia ettiği şekliyle taşımanın gecikmesini sağlayan hava muhalefeti ile tatil sürelerinden kaynaklı beklemelerin olup olmadığının Gürcistan ilgili makamlarından sorulması ve gelecek cevaba göre de gecikme olup olmadığı, gecikme var ise bu gecikmenin kimden kaynaklandığının değerlendirilebileceği," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; asıl dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bekleme süreleri sebebiyle oluşan ek ücretlerin tahsili için davalı taşıtan aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen dava ise, aynı taşıma sözleşmesinde teslimde gecikme sebebiyle uğranılan zararın tahsili amacıyla davalı taşıyan aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dayanağı olan taşıma sözleşmesinde asıl dosya davacısı taşıyan, davalısı ise taşıtan olup, taşıma konusu emtianın geç teslim edildiği her iki tarafın da kabulündedir. Her iki tarafın talebi de söz konusu gecikmeden kaynaklanmaktadır. Şöyle ki; asıl davada davacı taşıyanın takip konusu ettiği 16.02.2016 tarih ... nolu 48.400 USD lik faturanın, ... plakalı 4 araca ait, 16 günlük Kazakistan liman bekleme, 1' er günlük yüklemede yaşanan bekleme, 1 er günlük boşaltmada yaşanan bekleme ve 4 araç için gemi bilet farkı, 4 araç için 500 km yol farkı bedellerinden oluştuğu, birleşen davacı tarafça da teslimde gecikme sebebiyle uğradıkları zararın tahsilinin takibe konu edildiği dolayısı ile uyuşmazlığın çözümünde kilit nokta gecikmenin sebebinin ne olduğu ve tespit edilen sebebe göre ise gecikmeden kaynaklanan maliyet ve/veya zarara kimin katlanmak zorunda olduğu hususlarıdır.

Bu çerçevede mahkememizce, gecikmenin davacı tarafça iddia edildiği gibi hava muhalefetinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, gecikmenin kaç gün sürdüğü hususlarının tespiti bakımından istinabe evrakı düzenlendiği, evrakta; Güzergahı Azerbaycan - Kazakistan olan ve Hazar Denizi üzerinden deniz yolu ile yapılan taşıma işleminin 21 Kasım 2015 ila 11 Ocak 2016 tarihleri arasında gecikmesine sebep olabilecek bir hava muhalefetinin yaşanıp yaşanmadığının, ayrıca yine gecikme yaşatacak tatil günlerinin olup olmadığının; gerek tatil günlerinden ötürü gerek hava muhaletetinden ötürü gecikme yaşatacak bir husus var ise bunun gecikmeye yansımasının kaç gün olacağının bildirilmesinin istenildiği, öncelikle rusça ve kazakça tercüme olmaması sebebiyle istinabe evraklarının iade edildiği, ardından taraflar ile ilgili ceza soruşturma bilgilerinin bildirilmediği bildirilerek istinabe evrakının iade edildiği, ardından ... Büyük Elçiliğinin cevabi notasında anılan şirketlere ilişkin hukuki dosyaların tespit edilemediğinin bildirildiği, esasen son cevabın da mahkememizce sorulan soruya yanıt niteliği taşımadığı anlaşılmış ise de tüm dosya kapsamı, yargılamanın geldiği aşama, tarafların ispat yükü mahkememizce düzenlenen istinabe evrakları, istinabeye ilişkin tercüme evrakları ve istinabe evraklarına verilen yanıt gözetilerek yeniden aynı hususların sorulmasının dosya bakımından farklı bir sonuç sağlamayacağı gözetilerek davacı birleşen davalı vekilinin yeniden istinabe evrakının düzenlenmesine yönelik talebinin yerinde görülmeyip reddine karar verilmiştir.

Asıl davada teslimde gecikmenin davacı taşıyandan kaynaklanmadığını (gecikmenin kaynağı, süresi ve niteliğinin ne olduğu), gecikmedeki bekleme süreleri sebebiyle oluşan ek maliyetten davalının sorumlu olduğunu ispat yükü davacı tarafta olup, davacı tarafça bu hususu ispata elverişli herhangi bir belge sunulmadığı anlaşılmakla ispatlanmayan asıl davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Birleşen davada ise, teslimde gecikmenin davacı taşıyandan kaynaklandığını (gecikmenin kaynağı, süresi ve niteliğinin ne olduğu), gecikmedeki bekleme süreleri sebebiyle oluştuğu iddia edilen zararın niteliğini, miktarını ve bu zarardan davalı taşıyanın sorumlu olduğunu ispat yükü davacı tarafta olup, davacı tarafça bu hususu ispata elverişli herhangi bir belge sunulmadığı anlaşılmakla ispatlanmayan birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1. Asıl davanın REDDİNE,

-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 2.269,72-TL'den düşümü ile bakiye 1.842,12‬-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 29.202,96-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

2. Birleşen davanın REDDİNE,

-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 1.203,06-TL'den düşümü ile bakiye 775,46‬-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 17.900,00 -TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2024

Katip ...

E-İmzalıdır

Hakim ...

E-İmzalıdır